Біз (құрал)

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Disambig gray.svg Басқа мағыналар үшін Біз деген бетті қараңыз.

Біз

Бізісмерлер, етікшілер, ершілер тұтынатын темірден соғылған сайман. Кейде Бізді “шаншар” деп те атайды. Біз ежелгі заманда мүйізден, сүйектен, жабайы жиденің, бұтаның үшкір, қатты, салалы тікенектерінен жасалған деген деректер бар. Оған дәлел қазақ шеберлерінің қайсыбірі күні бүгінге дейін кәрі жіліктің құрығынан жасалған Бізді пайдаланады. Сақ дәуірінен бері қарай Бізді қоладан, мыстан, жезден жасаса, қазір болаттан соғылған Бізді тұтынады. Біздің тебенін ағаш, мүйіз сапқа бекітеді. Сабы жарылып кетпеу үшін, сағақ тұсын мыс немесе жез сақинамен құрсаулайды. Оны “мойнағы” деп атайды. Жұмыс ыңғайына қарай тігіс Біз, шеге Біз, таспа Біз, ілмек Біз, кесте Біз, үскі Біз, т.б. атайды.

Бiз ағаш, пластмасса немесе металлдық сапты иемдене алады. Тiгiн тебен инеге қарағанда, әкеңнiң өлгенiн жасырасыңның ұшы саңылауды алмайды.

Фразеологизмдер[өңдеу]

  • «Қабырғаға және кереуетке бiз - (жұмыс аптасының аяғы туралы) етiкшiлердiң кәсiби мәтелi.
  • «Былықпадағы бiз жасырмайсың»
  • «Сабынға бiздi өзгерту.
  • «Көтендегi бiз.

[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том