Шаншар

Шаншар – көне қоныс орны, Түркістан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері тізіміне енген археология ескерткіші.

Орналасқан жері

Отырар ауданы, Көксарай ауылынан 16 км оңтүстік-батыста орналасқан.

Деректер, сипаты

1993 жылы Отырар мемлекеттік археологиялық қорық музейінің археология экспедициясы зерттеген.
Төрткөлдің орталық бөлігінде төртбұрышты қамал бар. Қамалдың солтүстік-шығыс қабырғасының ұзындығы 80 м, солтүстік қабырғасы 85 м, оңтүстік-батыс қабырғасы 95 м, оңтүстік қабырғасы 82 м. Қорған дуалдарының ені 10-15м, биіктігі 2-3 м. Қамалдың төрт бұрышында төрт мұнара, оңтүстік-батыс қабырғасының ортасында қос мұнара (бірінің диаметрі 8 м, екіншісінің диаметрі 6 м) орны бар. Бұлар қорған ішіне кіретін орынды белгілеп тұр. Қамал мен оның айналасындағы аймақты тағы бірқатар қорған қоршап тур. Бүл қорғанның ұзындығы 1 км шамасында, қабырғаларында 23 мұнара орны бар. Қақпасы солтүстік-шығыс дуалында болғаны байқалады. Екінші қорғанның ең шығыс мұнарасынан 310 м қашықтықта тағы бір қорған-қамал орны бар. Бүл қамалдың оңтүстік қабырғасы 140 м, солтүстік қабырғасы 225 м. Әрбір бұрыштары мен қақпа тұсында да мұнара іздері байқалады. Оңтүстік қамалдың шығыс бұрышының ішінде ауданы 50x60x50x50 м келген кіші қорған орналасқан. Аталмыш қорғанның да бұрыштары мен қақпа тұсында мұнара орындары анықталған. Кіші қамалдың қақпасы солтүстік-батыс бұрышында. Негізгі қамалдың қақпасы оңтүстік қабырғасының ортасында орналасқан. Мұнаралар саны: солтүстік-шығыс қабырғасында 5, солтүстік-батыс қабырғасында 6. Қамалдың шығыс және солтүстік шығыс қабырғасының іргесінде терең ор ізі бар. Осы қорған қамалдан 100 м шамасында қаланың барлық аймағын қоршайтын, сырт жағында ор ізі бар үшінші қорған байқалады. Оның ұзындығы 4,8 км, алайда онда мұнаралар орны жоқ.

Шарапхана қалашығының сызбасы.jpg