Бұршақбай тамы
| Бұршақбай тамы кесенесі | |
| Жалпы мәлімет | |
|---|---|
| Статусы |
Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші |
| Түрі |
киелі нысан |
| Сәулет стилі |
қала құрылысы және сәулет |
| Орналасуы |
Ақтөбе облысы, Әйтеке би ауданы |
| Мекен жайы |
Қарабұтақ ауылының солтүстік-шығысына қарай 5 км |
| Биіктігі | |
| Төбесі |
пирамида күмбезді |
| Техникалық сипаттамасы | |
| Басқа да өлшемдері |
9,50х9,50 шаршы метр |
Бұршақбай тамы – Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері тізіміне енген сәулет өнері ескерткіші (1867).
Орналасқан жері
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Әйтеке би ауданы, Қарабұтақ ауылының солтүстік-шығысына қарай 5 км жерде.
Зерттелуі
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Ескерткішті бірінші рет 1987 жылы Қазақстан ғылым академиясының Тарих, археология және этнология институтының Батыс Қазақстан этнографиялық экспедициясы (жетекшісі С.Е. Әжіғалиев) зерттеген.
Кесене сипаты
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Кесене 9,50х9,50 шаршы метрлі төртқырлы пирамида тәрізді күмбезді ғимарат. Ішке енетін ойық батыстан оңтүстікке қарай 20 градус қиғаш доғалдана салынған. Бұл бөлік алғашында шағын портал-қалқамен безендіріліп, ғимарат бұрыштары мұнараға ұқсастырылып бекітілген. Кесене саман араластырылып саздан құйылған 7 — 8 х 17 — 18 х 34 — 35 см көлемдегі шикі кірпіштен тұрғызылған. Сақталған бөлігінің ең жоғары биіктігі 5,20 м. Ішкі жағында кесене қабырғаларының әрқайсысы жарты шар тектес үш-үштен тайыздау қуыстармен өрнектелген. Бөлменің ішінде шикі кірпіштен шығыстан батысқа қарай созылған “сағана” тәрізді баспалдақты қабіртастың қалдығы байқалады. Осы бойда батыс қабырғаның сыртына құлпытас қойылған. Қазір солтүстік-шығысқа қарай қисайып кеткен бұл құлпытас көпқатарлы қазақ құлпытастарының сәнді-мүсіндік түріне жатады.
Бұршақбай тамы 19 ғасырдың екінші жартысындағы қазақтың тұрғын үй құрылысының белгілері байқалатын және тас қашау өнерінің, эпиграфиканың іздері сақталған ескерткіш.[1]
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Қазақ Энциклопедиясы II том