Варшава келісімі ұйымы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Варшава келісімі ұйымы

Warsaw Pact in 1990 (orthographic projection).svg

1990 жылы қатысушы мемлекеттердің(қою жасыл) және бұрын қатысқан мемлекеттер (ашық жасыл) картасы

Location Warsaw Pakt.svg

Мүшелік:

 КСРО
Flag of Albania (1946–1992).svg Албания (1968 шығып кетті)
Flag of Bulgaria (1971–1990).svg Болгария
Flag of the Czech Republic.svg Чехословакия
Flag of the German Democratic Republic.svg ГДР
Flag of Hungary (1949-1956).svg Мажарстан
Flag of Poland (1928–1980).svg Польша
Flag of Romania (1965–1989).svg Румыния

штаб-пәтер:

 КСРО, Мәскеу, Ленинградский даң., 41

Ресми тілдері:

орысша, немісше, полякша, мажарша, чехше, словакша, румынша, болгарша

Басшылары
қолбасшы

1955—1960: И. С. Конев

1960—1967: А. А. Гречко

1967—1976: И. И. Якубовский

1977—1989: В. Г. Куликов

Құрылуы
Келісімшартқа қол қою

14 мамыр 1955 жылы

Ыдырау
Таратылу

1 шілде 1991 жылы

Ортаққор логотипі Варшава келісімі ұйымы Ортаққорда
Салқын соғыс (1945–90): НАТО мен Варшава пактісі, 1973 жылғы күш балансы

Варшава келісімі ұйымы (орыс: Организация Варшавского договора) — 1955 жылы достық, әріптестік және өзара кәмек жөнінде Албания, Болгария, Мажарстан, ГДР, Польша, Румыния, Чехословакия және КСРО арасында Варшава келісімі негізінде құрылған әскери-саяси одақ.

1955 жылы 14 мамырда Варшавада Келісімге қол қойылды, 1955 жылдың 5 маусымында күшіне енді, қызмет ету мерзімі - 20 жыл, 1975 жылы 10 жылға жалғастырылды, 1985 жылы 20 жылға созылды. Ұйым 1955 жылы 9 майда ГФР НАТО-ның құрамына кіргеннен кейін, оған қарама-қарсы сес ретінде "қырғи-қабақ соғыс" жағдайында құрылды. Жоғарғы саяси басқару органы - ОВД, үкіметтердің өкілдерінен құралған кеңесші комитет. 1976 жылы көмекші органдар - Бірлескен секретариат пен сыртқы істер министрлерінің комитеті құрылды.

Әскери басшылық бірлескен қарулы күштерді басқарды, резиденциялары Мәскеу қаласында орналасқан. 1969 жылдан Әскери кеңес пен Қорғаныс министрлер комитеті құрылған. 1987 жылы қорғаныстық әскери доктрина қабылданды. 1989-1990 жылдардағы Орталық, Оңтүстік-шығыс Еуропадағы саяси өзгерістерден кейін 1990 жылдың ақпанында әскери органдар таратылды.

1991 жылдың 1 шілдесінде Прагада, Болгария, Венгрия, Польша, Румыния, КСРО және Чехословакия өкілдері ВКұ-ның жүмысын тоқтату жөніндегі хаттамаға қол қойды.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3