Мазмұнға өту

Грэмми

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Грэмми
Грэмми мүсіншесі — алтын жалатылған граммофон
Шынайы атауы ағылш. Grammy Awards
Мемлекет  АҚШ
Түрі Музыкалық марапат
үшін марапатталады Музыка индустриясындағы үздік жетістіктер
Негіздеуші Дыбыс жазу академиясы (The Recording Academy)
Жағдайы Табысталып келеді
Негізделді 1959
Алғашқы иегері 1959 жылғы марапаттау рәсімі (1-ші рәсім)
Соңғы иегері 2025 жылғы марапаттау рәсімі (67-ші рәсім)
Барынша ұсынылған Бейонсе (99 номинация)
Сайты grammy.com
Grammy Awards Ортаққорда

«Грэмми» (ағылш. Grammy) — музыка саласындағы айрықша жетістіктерді мойындау мақсатында Американың дыбыс жазу академиясы (The Recording Academy) тапсыратын марапат. Көптеген адамдар бұл сыйлықты әлемдік музыка индустриясындағы ең беделді әрі маңызды марапат деп санайды, сондықтан марапаттау рәсімі жиі «музыканың ең басты кеші» деп аталады.[1] Сыйлық мүсіншесі алтын жалатылған граммофон түрінде жасалған, ал марапаттың бастапқы атауы «Граммофон» сыйлығы (Gramophone Awards) деп жоспарланған болатын.

«Грэмми» — жыл сайын өткізілетін «Үлкен үштік» (Big Three) желілерінің негізгі музыкалық марапаттарының алғашқысы және ол кино саласындағы «Оскар», телевизиядағы «Эмми» және театр өнеріндегі «Тони» сыйлықтарымен бірге Америка ойын-сауық индустриясының төрт негізгі жыл сайынғы марапатының бірі болып саналады. «Грэмми» марапаттау рәсімі алғаш рет 1959 жылы 4 мамырда 1958 жылғы орындаушылардың музыкалық жетістіктерін құрметтеу мақсатында өтті.

2011 жылғы салтанаттан кейін Дыбыс жазу академиясы 2012 жылға арналған көптеген «Грэмми» санаттарын қайта қарап, реформалады. Қазіргі күні жалпы саланы қоса алғанда, бірақ арнайы марапаттарды есептемегенде, барлығы 95 марапаттау санаты бар.

Салалар мен санаттар

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

«Грэмми» сыйлығы дыбыс жазу индустриясына қосқан белгілі бір үлесін айқындайтын бірқатар номинациялар бойынша беріледі. Стандартты марапаттау тізіміне әр санаттағы үміткерлер енгізіліп, олардың арасынан жеңімпаз таңдалады. 1959 жылы өткен алғашқы марапаттау рәсімінде 28 «Грэмми» табысталды. Уақыт өте келе жаңа санаттардың қосылуына байланысты марапаттар саны арта түсті; бір кездері олардың саны 100-ден асқан болатын. Сондай-ақ кейбір ескі номинациялардың алынып тасталуына байланысты бұл көрсеткіш өзгеріп отырды. Алдағы 2026 жылғы рәсімде 96 номинация қарастырылған, бұл өткен жылмен салыстырғанда екі санатқа көп.

Кейбір арнайы сыйлықтар «Өмір бойғы жетістіктері үшін» номинациясынан бастап «Техникалық» номинациясына дейінгі сегіз санат бойынша дауыс берусіз (номинациясыз) беріледі.

Жалпы сала (General Field)

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Жалпы сала (бастапқыда «Үлкен төрттік» — «Big Four» деп аталған) музыкалық туындыларға арналған алты стандартты марапаттан тұрады. Бұл номинацияларда үміткерлерге жанрлық немесе өзге де критерийлер бойынша шектеу қойылмайды; бұл марапаттар бойынша Академияның барлық мүшелері дауыс береді.

  • Жыл жазбасы (Record of the Year) — жеке бір әннің орындаушысына және өндірістік тобына (продюсерлер мен инженерлерге) беріледі.
  • Жыл альбомы (Album of the Year) — толық бір альбомның орындаушысына, авторларына және өндірістік тобына беріледі.
  • Жыл әні (Song of the Year) — жеке бір әннің авторына немесе авторлар ұжымына (сөзі мен музыкасын жазғандарға) беріледі.
  • Үздік жаңа әртіс (Best New Artist) — нақты бір әнге немесе альбомға байланыссыз, орындаушының өзіне беріледі.
  • Жыл продюсері (Producer of the Year, Non-Classical) — белгілі бір уақыт аралығында атқарған жұмыстар жиынтығы үшін продюсерге беріледі.
  • Жыл авторы (Songwriter of the Year, Non-Classical) — белгілі бір уақыт аралығында жазған туындылары үшін ән авторына беріледі.

Жанрлық салалар (Genre-specific fields)

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Жалпы саланы қоса алғанда, бірақ арнайы марапаттарды есептемегенде, барлығы 95 марапаттау санаты бар; олар 11 салаға біріктірілген (бұрын олардың саны 26 болатын).[2]

Поп, би және электронды музыка
Рок, металл және альтернативті музыка
R&B, рэп және поэзия
Джаз, дәстүрлі поп, аспаптық музыка және мюзикл
Кантри және америкалық дәстүрлі музыка
Госпел және заманауи христиан музыкасы
Латын, әлемдік, регги және нью-эйдж
Балаларға арналған, комедия, аудиокітаптар және визуалды медиа
Дизайн, аннотация және тарихи жазбалар
Өндіріс, инженерия, композиция және музыкалық өңдеу
Классикалық музыка

Арнайы марапаттар

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

«Грэмми» сыйлығы аясында музыкаға қосқан ерекше үлесі немесе жетістіктері үшін бірнеше арнайы марапаттар беріледі:

  • «Өмірлік жетістіктері үшін» — бүкіл ғұмыры бойы дыбыс жазу саласына қосқан көрнекті шығармашылық үлесі үшін беріледі.
  • Trustees Award (Қамқоршылар сыйлығы) — музыканы орындаумен тікелей байланысты емес, бірақ дыбыс жазу ісіне қосқан айтарлықтай үлесі үшін беріледі.
  • Technical GRAMMY Award (Техникалық ГРЭММИ сыйлығы) — дыбыс жазу саласындағы көрнекті техникалық үлесі үшін беріледі.
  • Грэмми даңқ залы — ұзақ мерзімді сапалық немесе тарихи маңызы бар жазбаларды атап өтеді.
  • MusiCares жыл адамы — шығармашылық жетістіктері мен қайырымдылыққа адалдығы үшін беріледі.

Бұрынғы санаттар

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Бұл бөлімде бұрын марапатталған, бірақ қазіргі уақытта «Грэмми» сыйлығының тізімінен алынып тасталған санаттар топтастырылған.

Сыртқы сілтемелер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Грэмми

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. Celebrating Music's Biggest Night Nationwide. Grammy Awards. (December 3, 2014). Тексерілді, 18 ақпан 2025.
  2. Paul Grein (June 16, 2023). "Here Are the 11 Fields on 2024 Grammy Ballot & Categories They Contain: Complete List". Billboard. https://www.billboard.com/lists/2024-grammy-ballot-fields-categories-complete-list/. Retrieved June 16, 2023.