Дегерес

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Ауыл
Дегерес
Әкімшілігі
Ел

 Қазақстан

Статусы

Ауылдық округ орталығы

Облысы

Алматы

Ауданы

Жамбыл

Ауылдық округі

Дегерес

Тарихы мен географиясы
Координаттары

43°14′18″ с. е. 75°48′03″ ш. б. / 43.23833° с. е. 75.80083° ш. б. / 43.23833; 75.80083 (G) (O) (Я)Координаттар: 43°14′18″ с. е. 75°48′03″ ш. б. / 43.23833° с. е. 75.80083° ш. б. / 43.23833; 75.80083 (G) (O) (Я)

Уақыт белдеуі

UTC+6:00

Тұрғындары
Тұрғыны

1785 адам (2016)

Сандық идентификаторлары
Автомобиль коды

05

Дегерес картада
Дегерес
Дегерес
Дегерес картада
Дегерес
Дегерес

ДегересАлматы облысы Жамбыл ауданындағы ауыл, Дегерес ауылдық округі орталығы.

Тарихы[өңдеу]

Ауылдың іргесі шамамен 1918 жылы қаланған.[1] Бұл жерде бүкіл Кеңес Одағына танымал асыл тұқымды жылқы зауыты орналасқан. Ұлы Отан соғысы кезінде 1942 жылы Дегерестен 6000-ға жуық жылқы таңдалып майданға жіберілген. Алматы облыстық атқару комитеті Төралқасының 1994 жылғы 5 қарашадағы қаулысы бойынша ауыл аты Дегерес деп аталаған.[2]

Ауыл атының мағынасы[өңдеу]

Ғ.Қоңқашбаевтың Дегерес атауын монғол тіліндегі дзэргерес немесе дзэрлиг герес– «жабайы ешкі, тау ешкі, жирен» деген пікірін А.Әбдірахманов мақұлдаса, Е.Қойшыбаев атау түбірін түркі тілдеріндегі тегер – «айналма, айналым» деп қарайды да ес тұлғасын зат не құбылыстың сыны, қасиетін көрсететін өлі жұрнақ деп таниды. Э. М. Мурзаевтың байқауынша, эвенкі тілінде дигири – «шағын, аласа тау, жота». Ә. Нұрмағамбетовтың пікірінше, дегерес жер атауына негіз болған монғол сөзі дегүүр – «жоғары, үсті» болса керек. Бұл пікірлерді саралай отырып, дегер, дэгүүр, дигири сөздерінің түбірі дег деп білуге болады. Оған Текес, Қастек атауларындағы тек сөзі сәйкес келеді. Ал парсы тіліндегі тиг, тег– «тау шыңы, таудың ұшар басы», тәжік тіліндегі тег, тега – «тау жалы», «тау басы» сөздері де мағыналық әрі тұлғалық жағынан тым жақын. Атаудың екінші сыңарындағы ес сөзі түрік, монғол тілдерінде ертеде «су», «өзен» деген сөздер орнына қолданылған көне сөз. Бұл айтылған дәлелдер Дегерес өзенінің географиялық көрінісін дәл көрсетеді. Ал тау атауы дегерес осы өзен атынан аталған.[2]

Географиялық орны[өңдеу]

Аудан орталығы - Ұзынағаш ауылынан батысқа қарай 60 шақырым жерде Дегерес тауының солтүстік баурайындағы боз, жусан, бетеге өскен қуаң агроклиматтық белдемде орналасқан.

Халқы[өңдеу]

1999 жылы тұрғындар саны 1486 адам (757 ер адам және 729 әйел адам) болса, 2009 жылы 1559 адамды (806 ер адам және 753 әйел адам) құрады.[3] 2016 жылғы мәлімет бойынша тұрғындар саны 1785 адамға жеткен.[2]

Дереккөздер[өңдеу]