Збигнев Бжезинский

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
A.
Збигнев Бжезинский.

Збигнев Бжезинский (пол. Zbigniew Kazimierz Brzeziński; 28 наурыз 1928, Варшава немесе Харьков) — АҚШ мемлекет қайраткері, ғалым. Философия докторы (1953), профессор (1960).

Өмірбаяны[өңдеу]

  • Әкесі отбасымен 1938 жылы Монреальдағы (Канада) Польша консулдығына жұмыс істеуге келіп, екінші дүниежүзілік соғыстан соң еліне оралудан бас тартқан.
  • З.Бжезинский 1949 жылы Мак-Гилл унверситетін (Канада), кейін Гарвард унверситетін(АҚШ) бітірген.
  • 1953 — 1960 жылдары Гарвард университетінде (Орыс зерттеу орталығы, 1956 — 60 жылдары Халықаралық мәселе орталығы) ғылыми зерттеумен айналысқан.
  • 1960 жылы Колумбия университетінде (Нью-Йорк) профессор, сонымен бірге 1962—77 жылдары Коммунизм мәселелері институтында директор қызметін атқарған.
  • 1977—1981 жылдары АҚШ президентінің ұлттық қауіпсіздік жөніндегі көмекшісі, АҚШ Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің мүшесі болған.
  • 1981—1989 жылдары Джорджтаун (Вашингтон), Колумбия университеттерінде жұмыс істеді.
  • 1989—1999 жылдары Джон Хопкинс университетінде халықараралық қатынастар бөлімін басқарды.

Шығармалары[өңдеу]

З. Бжезинский еңбектерінде кеңестік саясат идеологиясы мен билігі, коммунизмнің болашағы жоқтығы мәселелері қарастырылған. Олардың ішінде:

  • “Толассыз тазартушылық — кеңестік тоталитаршылдыққа тән саясат” (1956),
  • “Кеңес Одағы үкіметі және идеологиясы” (1962),
  • “Екі дәуір тоғысында” (1970),
  • “Үкімет және принцип” (1983),
  • “Ойын жоспары: кеңес-американ бәсекелестігінің геостратегиялық шеңберлері”;
  • “Ұлы құлдырау: XX ғасыр басында коммунизмнің пайда болуы мен ақыры” атты іргелі еңбектері дүние жүзі ғалымдарына кеңінен танымал.

Соңғы кітабында КСРО-ның ішкі және сыртқы саясатын терең де жан-жақты зерттеу нәтижесінде бұл империяның да ыдырауға ұшырайтындығы туралы дәйекті ғылыми болжам жасады. З.Бжезинский КСРО құрамында болған халықтардың ұлт-азаттық күресіне қолдау көрсетті. Еңбектерінде отарлық тәртіп пен ұлттық езгі кеңес империясының құлдырауына әкелетіндігіне баса назар аударды. 20 ғасырдың 90-жылдарынан бастап бұрынғы КСРО ауқымындағы, оның ішінде Орталық Азиядағы геосаяси жағдай мен жаңадан пайда болған тәуелсіз мемлекеттердің болашағы туралы мәселелермен шұғылданды.[1][2]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. “Қазақстан" энциклопедиясы”, II-том
  2. Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7