Константин Яковлевич Баранов

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Константин Яковлевич Баранов (3.6.1910, Ресей, Нижегород губерниясы Большое Козино селосы — 15.10.1985, Алматы) — суретші, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері (1971).

1927 — 1930 жылдары Иркутск қаласындағы И. Л.Копыловтың шеберханасында оқыған. 1931 жылы Новосибирск қаласында жұмыс істеп, сол кездегі Сібірдің алдыңғы қатарлы суретші-графиктерінің тобында болған. 1941—1945 жылдары Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1948—1956 жылы Қазақ мемлекеттік баспасының бас суретшісі, Қазақстан Суретшілер Одағыныңтөрағасы қызметтерін атқарған. Станоктік және кітап графикасында линогравюра, литография техникасымен, акварель және гуашьпен жұмыс істеген. Жоғары техникалық шеберлікті талап ететін, айқындығымен, әдемілігімен, суреткерлік тілінің үнемділігімен, метафоралығымен ерекшеленетін линогравюра саласында табысты еңбек еткен. Қазақстан графикасының дамуына айтарлықтай үлес қосты. “Қарағанды” (1963), “Балқаш пен Арал балықшылары” (1966), “Алматының алмасы” (1970) сияқты линогравюралық, “Жамбылдың портреті”, “Абайдың портреті” (екеуі де 1970), “Болат балқытушылар” (1979) атты автолитогравюралық жұмыстары кең танымал. Б.М. Ошаровтың “Солтүстік ертегілері” (1934), “Қазақтың халық ертегілері” (1950), “Қазақ және ұйғыр ертегілері” (1951), “Қазақ эпосы” (1956), А. Ахметовтың “Халықбек” (1958), М. Зверевтің “Достық” (1960) т.б. кітаптарды безендірген. Ол «Абай» сувенир қорабының сызбасын (1954; гуашь, 20 х 38), «Ғибрат» атты Абайдың прозасына илл. (1971; авто литография, 40 х 28,5), «А. Құнанбаевтың портреті» (1973; авто литография, 40 х 28, 5), «Халық өмірі көрінісіндегі Абай портреті» (1981; авто литография, Қазақстан Республикасының Орталық және Қазақстан Республикасының Мемлекеттік өнер музейлері меншігіңде) еңбектерін жазды. Барановтың үздік жұмыстарының бірі - портретте Абай өз шығармалары сюжеттері негізінде салынған суреттер мен илл. арасында қолына кітап ұстаған ойлы қалпында бейнеленген (1981). Литография техникасының жұмсақтығы ақынның бет пішінін, киімінің өңін, кең даланың кәусар суретін дәл көрсетуге мүмкіңдік берген.1- және 2-дәрежелі Отан соғысы, Қызыл Жұлдыз ордендерімен марапатталған.[1][2]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9
  2. Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8