Наманған

Қала
Наманған
өзб. Namangan, Наманган
Әкімшілігі
Ел	ӨзбекстанӨзбекстан
Облыс	Наманған облысы
Тарихы мен географиясы
Координаттары	40°58′ с. е. 71°34′ ш. б.40.967° с. е. 71.567° ш. б. / 40.967; 71.567
Құрылған уақыты	1610
Алғашқы дерек	XV ғасыр
Жер аумағы	91 км²
Уақыт белдеуі	UTC+5
Тұрғындары
Тұрғыны	449,2 мың адам (2011)
Сандық идентификаторлары
Автомобиль коды	16 (1998—2008), 50 - 59 (2008 жылдан)
Наманған
Наманған шекарасы

Наманған (өзб. Namangan) — Өзбекстандағы қала, Наманған облысының орталығы. Елдің астанасы Ташкент қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 200 км жерде Ферғана аңғарының солтүстік бөлігінде орналасқан. 2025 жылғы мәлімет бойынша Наманган қаласының халқы 408 530 адамды құрайды. Наманган Өзбекстанда халық саны бойынша 17 қаланың ішінде 2-ші орында.

Сипаттама

Ферғана алқабының солтүстігінде Ташкенттен 200 шақырым жерде 476 метр биіктікте орналасқан. Қазіргі қала мен бұрынғы Дәулетабат ауданының аумақтары бір аумақтық-әкімшілік бірлікке біріктірілген. Негізгі халқы – өзбектер, аз бөлігі орыс тілділер. Парсы тілінен аударғанда қала атауы «Тұз кеніші» деген атауды білдіреді. Археологиялық зерттеулер негізінде бұл жерлерде алғашқы ғасырларда адам қоныстарының болғаны дәлелденген.

Халқы

Наманған қаласы халық саны бойынша Ташкенттен кейін Өзбекстанның екінші қаласы. Халықтың көпшілігі – өзбектер.

Жыл	1897	1910	1939	1959	1979	1989	1999	2011	2025
Халық саны, мың адам	62	75,5	80	123	227	308	382	449,2	408,5

Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық

Наманған — үлкен қала. Ол өз елінде (Өзбекстан) халық саны бойынша 2-орында, облыста (Наманған облысы) көшбасшы. Әлемдегі барлық қалалар арасындағы орны: шамамен 1066 орын.

Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Тасбұлақ (10 км), Төреқорған (13 км), Шартақ (14 км), Үйші (15 км), Ақтас (15 км), Балықшы (17 км), Жаңақорған (22 км), Жамашой (23 км), Қасансай (30 км), Үшқорған (36 км), Шуст (37 км), Жазжауан (37 км), Хаққұлабат (38 км), Кызыл-Жар (41 км, Қырғызстан), Шаһрихан (45 км), Шамалды-Сай (48 км, Қырғызстан), Пайтұғ (49 км), Пап (49 км), Сумсар (50 км, Қырғызстан).

Тарихы

Қаланың тарихы 15 ғасырдан басталады. Ол кезде 1610 жылы қалаға айналған шағын елді мекен еді. 1620 жылы Ахсыкент қаласында болған жойқын жер сілкінісінен кейін оның аман қалған тұрғындары Наманғанды ​​паналады. Қаланың дамуында 1819-1821 жылдар аралығында қазылған Жаңаарық каналы орасан зор рөл атқарды.

Ертеде Наманган қолөнершілерімен, оның ішінде мысшылар мен құмырашылар, тоқымашылар мен етікшілер, ұсталар мен бояушылар, зергерлер мен тоқыма баспагерлерімен бағаланған. Мұнда бағбандық, жібекшілік, Азияның басқа елдерімен және көшпелілермен сауда өте жақсы дамыған. Қала Қоқан хандығына қараған кезде оның тұрғындары жиі жойқын ішкі соғыстардан зардап шекті.

Аймақ Ресей империясының құрамына енгеннен кейін жағдай күрт өзгерді. Қала экономикасы дами бастады. Мақта тазалайтын зауыттар салынып, сауда орындары мен банктер жұмыс істеді. Сабын, былғары, май зауыттары, арақ зауыттары, шағын зауыттар, қыш, кірпіш, темір балқыту цехтары болды.

Экономикасы және инфрақұрылымы

Қалада 36 бірлескен кәсіпорын жұмыс істейді. Солардың ішінде ең маңыздысы Өзбекстан-Жапон, Өзбекстан-Швейцария, Өзбек-Түрік және басқа да бірлескен кәсіпорындар. Қалада 400-ден астам шағын және орта бизнес субъектілері бар.

Қала орталығында, көптеген шағын аудандарда жедел медициналық көмек орталығы, эндокринологиялық орталықтар, «Ана мен бала» орталықтары, емханалар ашылады. Қалада 21 автомобиль көлігі және 7 байланыс кәсіпорны, 48 ірі құрылыс кәсіпорны, сонымен қатар 38 ірі сауда кәсіпорны, көптеген сауда және халыққа қызмет көрсету орындары жұмыс істейді.

Қаладағы ең танымал спорт түрлерінің бірі — футбол. Республика чемпионатында қаланы 1974 жылы негізі қаланған «Текстильщик» клубы, 1988 жылы ол «Навбахор» болып өзгертілді. Клубтың Давлатабад шағын ауданында орналасқан жеке стадионы бар.

Бауырлас қала

• Соннам, Оңтүстік Корея