Оңтүстік (арал, Жаңа Зеландия)

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Оңтүстік аралы
ағылш. South Island, мао. Te Wai-pounamu
Милфорд-Саунд
Милфорд-Саунд
Сипаттамасы
Ауданы150 437 км²
Ең биік нүктесі3754 м
Тұрғындар (2010 жыл)1 038 600 адам
Халық тығыздығыАйтылым қатесі: Күтілмеген оператор < адам/км²
Орналасуы
43°59′00″ о. е. 170°27′00″ ш. б. / 43.98333° о. е. 170.45000° ш. б. / -43.98333; 170.45000 (G) (O) (Я)Координаттар: 43°59′00″ о. е. 170°27′00″ ш. б. / 43.98333° о. е. 170.45000° ш. б. / -43.98333; 170.45000 (G) (O) (Я) (T)
АкваторияТынық мұхит
Ел Жаңа Зеландия
Оңтүстік (арал, Жаңа Зеландия) (Жаңа Зеландия)
Brown 804000 pog.svg
Оңтүстік аралы
Commons-logo.svg Оңтүстік аралы Ортаққорда

Оңтүстік аралы (ағыл. South Island, маори Te Wai-pounamuТе-Ваи-Поунаму, 1840 жылы сондай-ақ Жаңа Манстер) — Жаңа Зеландиядағы ең үлкен арал (екінші үлкен - Солтүстік аралы).

Географиясы[өңдеу]

Аралдың аумағы 150,437 км², әлемде 12-ші ең үлкен арал.

Кук бұғазы - Оңтүстікті Солтүстік аралдан бөліп жатқан бұғаз. Батыс жағалауы бойында Оңтүстік Альптың таулар тізбегі созылған. Жаңа Зеландияның ең биік нүктесі (3.754 м) қармен жабылған Кук тауы. Бұл аралдың 18 шыңы - 3000 метрден асады. Тауларда 360 мұздық бар; олардың ішіндегі ең үлкені - Тасман, Франц-Иосиф және Фокс. Плейстоцендік мұзды дәуірде мұздықтар үлкен қалыңдығына ие болған және шығыс жағалауындағы Кентербери жазығына бірнеше рет түсіп, оңтүстіктегі қазіргі Отаго провинциясының үлкен бөлігін басып жататын. Бұл аудандар U-тәрізді терең өрістермен ерекшеленеді, қатты бедерлі және суық созылған көлдер - Те-Анау, Манапоури, Уакатипу және Хавеа. Жаңа Зеландиядағы ең жоғары сарқырамалардың бірі - Сатерленд (580 м).

Аралда попугай кеа (Nestor notabilis) сияқты эндемикалық түрлердің ареалдары орналасқан.

Оңтүстік аралдағы темір жолдың картасы

Тұрғындар[өңдеу]

2010 жылғы мәліметтерге сәйкес, аралда 1 038 600 адам тұрды, бұл Жаңа Зеландияның жалпы халқының шамамен 24%-ын құрайды. Ең ірі қалалар - Крайстчерч, Данидин.

Сілтеме[өңдеу]