Парниктік газдар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Парниктік газдар — инфрақызыл диапазондағы радиацияны сіңіріп, қайта тарататын атмосферадағы кез-келген газ. Ол осылайша Жер беті мен атмосфераны жылыта түседі. Жер атмосферасындағы ең маңызды парниктік газдарға көміртек диоксиді, метан және су буы жатады.

Қоршаған ортаға әсері[өңдеу]

Озон қабатының жұқаруы[өңдеу]

Парниктік газдар атмосфераға фабрика мен зауыттардан шығарылып, озон қабатының жұқаруына алып келеді. Озон қабатының құрамына оттегінің аллотропиялық түрі озон кіреді. Бұл қабат Жерді Күннен келетін зиянды ультракүлгін сәулелерінен қорғайды.Ол ультракүлгін сәулелерінің 97-99 %-ын өзіне сіңіріп алып, қалғанын кеңістікке шағылдырып жібереді. Зиянды ультракүлгін сәулелері тері ісігін, шелдерді және өзге де қатерлі ауруларды тудырады, егін түсіміне және суға кері әсерін тигізеді. 1985 жылы үш британдық ғалым Джозеф Фарман, Брайан Гардинер және Джонатан Шанклин озон қабаты тесігін алғаш байқаған болатын. Қазіргі кезде озон тесігі тіпті Антарктиканың үстінде де қалыптасты. Ғалымдардың болжауынша, егер парниктік газдар шығарылуын тоқтатса, елу жыл ішінде озон қабаты қайта қалпына келеді. Алайда, бүгінгі таңда бұлай болуы екіталай.

Ғаламдық жылыну[өңдеу]

Ғаламдық жылыну – жердің бетіндегі орташа температураның артуы. Соңғы жүз жылда температурасы шамамен 0, 6 ºС-қа артты. Парниктік газдар сол ғаламдық жылынудың басты себептерінің бірі болып тұр. Олар инфрақызыл диапазондағы радиацияны сіңіріп, қайта таратып, жер бетіндегі қалыпты температураның өзгерісіне алып келеді. Ғаламдық жылыну өз кезегінде мынадай салдарды тудырады: климаттың өзгеруі, жылу толқындарының жиі болуы, теңіз деңгейінің көтерілуі, мұздықтардың еруі, тасқындар, құрғақшылықтар мен дақылдардың шықпай қалуы секілді табиғи зардаптар.

Парниктік газдарды түгендеу[өңдеу]

2007 жылы Экологиялық кодекс енгізіліп, парниктік газдардың шығарындыларын реттеу бойынша талаптарды белгілейтін бірқатар заңға бағынышты нормативтік құқықтық құжаттар шыққаннан кейін ҚҚЭА өнеркәсіп орындары үшін парниктік газдардың шығарындыларын түгендеу бойынша жобаларды орындайды және парниктік газдарды түгендеу төлқұжаттарын дайындайды. Әрбір нақты кәсіпорын үшін шығарындыларды бағалау әдістемесіне ерекше назар аударылады. Жобалар ҚР әдістемелік құжаттарына сәйкес, сондай-ақ халықаралық стандарттар мен нұсқауларды пайдалану арқылы орындалады[1][2].

Тағы қараңыз[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Twig - Оқытатын фильмдер
  2. Парникті газдар, Kape.kz