Парсы шығанағы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Парсы шығанағы
Ғарыштан көрінісі
Ғарыштан көрінісі
26°54′17″ с. е. 51°32′51″ ш. б. / 26.90472° с. е. 51.54750° ш. б. / 26.90472; 51.54750 (G) (O) (Я)Координаттар: 26°54′17″ с. е. 51°32′51″ ш. б. / 26.90472° с. е. 51.54750° ш. б. / 26.90472; 51.54750 (G) (O) (Я)  (T)
Елдер Иран
 Ирак
 Кувейт
 Сауд Арабиясы
 Катар
 Бахрейн
 Біріккен Араб Әмірліктері
 Оман
Ауданы239 000 км²
Көлемі9100 км³
Жағалау сызығының ұзындығы≈5 500 км
Тереңдігі102 м
Орташа тереңдігі36 м
Суды жинау ауданы≈1 400 000 км²
Парсы шығанағы (Таяу және Орталық Шығыс)
Blue pog.svg
Парсы шығанағы
Commons-logo.svg Парсы шығанағы Ортаққорда

Парсы шығанағы (خلیج همیشه فارس) — Оңтүстік-батыс Азия жағалауында. Ормуз бұғазы, Оман шығанағы арқылы Арабия теңізіне шығады.

Парсы шығанағы картасы. Оман бұғазы Араб теңізіне тіреледі. Анығырақ Таяу Шығыс үлкен картасы.

Аумағы 240 мың км². Оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай 926 километрге созылған, ені 180 – 320 км. Көпшілік бөлігінде тереңдігі 50 м-ге жетпейді, ең терең жері 115 м. Тау алды тектоникалық иінінде жайласқан. Жағалауларына жақын жатқан аралдар (Бахрейн, т.б.) көп, оңтүстік бөлігінде маржан рифтері таралған. Субтропиктік ендіктердегі орнына және қатты қызатын құрлықтың әсеріне байланысты суының температурасырасы мен тұздығы жоғары. Судың беткі қабатындағы температура шілдеде 350С-қа дейін жоғарылайды. Бұл дүниежүзілік мұхит бойынша ең жоғары темпертура. Тұздығы 37 – 39‰. Шығанақтың түбінде және оған іргелес аудандарда мұнайдың дүние жүзі бойынша орасан зор қоры шоғырланған. Ол Парсы шығанағының мұнайлы-газды алабын құрайды. Балық аулау, меруерт жинау дамыған. Кеме қатынасы үшін маңызы зор. Басты порттары: Басра (Ирак), Абадан, Бендер-Шахнур (Иран), Әл-Кувейт (Кувейт), Рас-Паннура (Сауд Арабиясы), Манама (Бахрейн), Умм-Саид (Катар).

Бубай мұражайындағы Парсы шығанағының тарихи картасында Парсы сөзі алынып тасталған.[1][2]
Амстердам университетiндегi 1689-жылғы әлем картасында бейнеленген Парсы шығанағы. Тарихи карталардың бiр үлгiсi.

Тағы да[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. K Darbandi Gulf renamed in aversion to 'Persian'. Asia Times (Oct. 27th 2007). Тексерілді, 30 қараша 2010.
  2. Mahan Abedin All at sea over 'the Gulf'. Asia Times (Dec. 9th 2004). Тексерілді, 30 қараша 2010.