Станислав Лем

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Станислав Герман Лемполяк философы, футуролог және жазушы (ғылыми фантастика, эссеист, филология ғылымдарының докторы). Оның кітаптары 46 тілге аударылды, 30 миллионнан астам данасы сатылды. Виртуалды шындықты, жасанды интеллект құруды болжап, адамның адам эволюциясын, жасанды әлемдер құру және тағы басқаларын ойлап тапқан «Технологияның көлемі» іргелі философиялық еңбектің авторы. Ол оқырмандарды болашақ ғаламшардың өркениеттерімен өзара түсіністікті іздестіру мәселелерімен технологиялардың артықшылығын және табиғи ресурстардың сарқылу дәуірінде күтіп, адамзат күтіп тұрды.[1]

Өмірбаяны[өңдеу]

Станислав Лем 1921 жылы 12 қыркүйекте Львов қаласында отоларинголог, Сэмюэль Лем (1879-1954) және Сабина Воллер (1892-1979) отбасында дүниеге келген. Ақын Мариан Хемардың немере ағасы. Отбасы Береровская көшесінде № 4 мекен-жайда тұрды.

Львовтағы Карол Шайнохи атындағы гимназияда оқыды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Львов университетінде медицинада оқыды. Еврей ұлтынан шыққанына қарамастан отбасы жалған құжаттарды қолдану арқылы геттолардан құтылды. (Лем отбасының барлық жақын туыстары Польшада болған. Неміс оккупациялау кезінде Лем нацистік қарсылық тобына қатысқан автокөлік және дәнекерлеуші ​​ретінде жұмыс істеді. 1945 жылы Лем КСРО құрамына кірген аумақтан Краковқа оралды және Ягелония университетін (Uniwersytet Jagielloński) медицинадан бастады.

1948 жылы бітіргеннен кейін Станислав Лем әскери дәрігер болғысы келмей, емтихан тапсырудан бас тартты және курс аяқталғаны туралы сертификат алды. Профессор Мечислав Хойновскийдің «Ғылыми зерттеулер шеңбері» («Шеңбер» - барлық шетел ғылыми әдебиеттерінің коллекционеры болды, Польшаға кірген) -де жұмыс істеді. Лем соғыстан кейінгі қиын кезеңде қосымша өмір сүру үшін бос уақыттағы оқиғаларды жаза бастады. Оның еңбектері алғаш рет 1946 жылы жарық көрді. Кейінірек бұл құмарлық Лемның негізгі жұмысына айналды, ол медициналық қызметті артта қалдырды. 1948-1950 жылдары Лем университеттің анатомиялық театрында кіші көмекші қызметін атқарған.

1951 жылы «Астронавтылар» романы шыққаннан кейін алғашқы әдеби табысқа Лем келді. Роман бірнеше рет шетелде жарияланды.

1953 жылы ол рентгенолог болып жұмыс істеген Барбара Леснякқа үйленді. 1968 жылы 14 наурызда олардың ұлы Томаш болған.

1973 жылы Лем американдық ғылыми-фантастикалық жазушылар SFWA ұйымының құрметті мүшесімен марапатталды.

Польшада Лем оппозициялық интеллигенция ұйымына, поляк тәуелсіз келісіміне қосылды

1981 жылы Лем Вроцлав технологиялық университетінен (Politechnika Wrocławska), ал кейінірек - Опол, Львов және Джагелон университетінің құрметті дәрежесін алды. Львов медициналық университетінің Құрметті докторы.

1997 жылы Станислав Лем Краковтың құрметті азаматы болды.

2006 жылы 27 наурызда Краковта ұзақ жүрек ауруынан кейін 84 жасында қайтыс болды. Ол Сальваторе зиратына жерленді.

Станислав Лемдің өмір тарихы мен шығармашылық жолы туралы толығырақ ақпаратты «Менің өмірім» (Меин Лебен, 1983) автобиографиялық шығармасында және оның Львовтағы балалық шағы туралы «Жоғары Құлпы» романында, сондай-ақ, атаумен жарияланған сұхбаттар қатарынан табуға болады.[2]

Дереккөздер[өңдеу]