Түркиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Түркияның 13 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге 11 нысан мәдени, 2 - аралас критерийлар бойынша іліккен[1]. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Түркия аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 52 нысан үміткер ретінде тіркелген[2].

Тізім[өңдеу]

Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан

# Сурет Аты Мекені Жасалған кезі Тізімге кірген жылы Талаптар
1 Hagia Sophia B12-40.jpg Стамбул қаласының тарихи аймағы
(түр. İstanbul'un Tarihi Alanları)
Стамбул б.з.б. V ғ.[3]- б.з. XIX ғ. 1985 356 i, ii, iii, iv
2 Turkey.Uçhisar07.jpg Гёреме ұлттық паркі және Каппадокия жартастары
(түр. Göreme Milli Parkı ve Kapadokya)
Невшехир, Кайсери, Аксарай және Нигде IV ғ. 1985 357 i, iii, v, vii
3 DivrigiUluCami (2006).jpg Улу-джами (Дивриги) Дивриги қаласынадағы мешіт және аурухана
(түр. Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası)
Сивас XIII ғ. 1985 358 i, iv
4 Lion Gate, Hattusa 01.jpg Хаттус қираған үйінділері
(түр. Hattuşaş: Hitit Başkenti)
Чорум б.з.б. 2 мыңжылдық 1986 377 i, ii, iii, iv
5 Turkey nemrut dagi 1.jpg Немрут-Даг
(түр. Nemrut Dağı)
Адыяман б.з.б. 69 - 34 ж. 1987 448 i, iii, iv
6 Hot springs of Pamukkale.JPG Памуккале - көне Иераполь
(түр. Hierapolis ve Pamukkale)
Денизли б.з.б. II ғ. 1988 485 iii, iv, vii
7 Reconstruction Nereid Monument BM.jpg Ксанф-Летоон - ежелгі Ликияның астаналары
(түр. Ksantos ve Letoon)
Мугла және Анталья б.з.б. VIII - VII ғ.[4] 1988 484 ii, iii
8 Safranbolu arasta.jpg Сафранболу қаласы
(түр. Safranbolu Şehri)
Карабюк XIII-XX ғ. 1994 614 ii, iv, v
9 Ruiny Troi RB.jpg Ежелгі Трояның археологиялық қазбалары
(түр. Troya Antik Kenti)
Чанаккале б.з.б. XIII-XII ғ. 1998 849 ii, iii, vi
10 Selimiye camii.JPG Селимие мешіті
(түр. Selimiye Camii ve Külliyesi)
Эдирне 15681574 жыл 2011 1366 i, iv
11 CatalHoyukSouthArea.JPG Поселение эпохи неолита Чатал-Хююк
(түр. Çatalhöyük Neolitik Kenti)
Ең жақын елді мекен: Конья
Ил: Конья
VIIIVI тысячелетие до н. э. 2012 1405 ii, iv
12 Bursa Ulucami.jpgCumalıkızık 7120.jpg Бурса және Жұмалықызық елді мекендеріндегі ежелгі салжұқ қоныстары
(түр. Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu)
Бурса XIII ғ-дан бастап 2014 1452 i, ii, iii, iv, vi
13 Pergamon Akropol RB2.jpg Пергам
(түр. Pergamon Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı)
Измир б.з.б. IV ғ-дан бастап 2014 1457 i, ii, iii, iv, vi

Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар[өңдеу]

Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан

Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар
# Сурет Аты Орналасуы Құрылған уақыты Тізімге кірген уақыты
1 Ephesus10.jpg Эфес
(түр. Efes)
Ең жақын елді мекен: Измир
Измир
б.з.б. XVI-XIV ғ. 1994 665 i, ii, iii, v
2 Karain.JPG Караин үңгірі
(түр. Karain)
Ең жақын елді мекен: Анталья
Анталья
б.з.б. XX мыңжылдық 1994 666 iii, vi
3 Sumela monastery in province of Trabzon, Turkey view from the road.JPG Сумела монастырі
(түр. Sümela Manastırı)
Ең жақын елді мекен: Трабзон
Трабзон
IV-V ғ. 2000 1397 i, iii
4 Alahan Monastery, Mersin Province.jpg Алахан монастырі
(түр. Alahan Manastırı)
Ең жақын елді мекен: Мут
Мерсин
V ғ. 2000 1398 i, iii, iv
5 Flag of Turkey.svg Әулие Николас шіркеуі
(түр. Aziz Nikolaos Kilisesi)
Демре
Анталья
IV ғ. 2000 1399 iii, iv
6 Urfaabrahamscave.jpgHarran-beehouses.jpg Харран және Шанлыурфа
(түр. Harran/Şanlıurfa)
Шанлыурфа С б.з.б. XIV ғ. 2000 1400 i, ii, iii, iv
7 Flag of Turkey.svg Ахлат
(түр. Ahlat)
Битлис б.з.б. X ғ. 2000 1401 i, iii
8 Diyarbakirwalls2.jpg Диярбакыр қаласының шіркеуі мен қала дуалдары
(түр. Diyarbakır surları)
Диярбакыр IV ғ. 2000 1402 i, iii, v
9 Turkey.Aksaray014.jpg Салжұқтар кезенінің керуенсарайлары: Догубаязиттан Денизлиге дейін
(түр. Selçuklular Döneminde)
Агры, Ақсарай, Денизли XI-XIV ғ. 2000 1403 ii, iii, iv
10 Convento de Mevlana. Zawiye.jpg Конья
(түр. Konya)
Конья XII-XIII ғ. 2000 1404 i, ii, v
11 Alanya1 2010.jpg Аланья
(түр. Alanya)
Анталья XII ғ. 2000 1405 iii, iv
12 Mardin old town.JPG Мардин
(түр. Mardin)
: Мардин XVI ғ. 2000 1406 ii, iii, iv
13 Stpaulchurchinturkey.jpg Тарсустағы Әулие Павет шіркеуі
(түр. St.Paul Kilisesi ve Kuyusu)
Мерсин XII ғ. 2000 1409 ii, iii, iv
14 İshak Paşa Sarayı.jpg Исхак-паша сарайы
(түр. İshak Paşa Sarayı)
Агры XVIII ғ. 2000 1410 i, iii, iv
15 Kekova20052709 20.jpg Кекова
(түр. Kekova)
Анталья 2000 1411 не указаны
16 Termessos muur bovenstad.JPG Термессос ұлттық паркі
(түр. Güllük Dağı Millî Parkı (Termessos))
Анталья 2000 1412 не указаны
17 Aphrodisias temple22.jpg Афродизиас қаласының археологиялық ескерткіштері
(түр. Afrodisias)
Айдын б.з.б. II-VI ғ. 2009 5406 ii, iv
18 Demre mira.jpg Ежелгі Ликия қалалары
(түр. Likya)
Анталья б.з.б. V-IV ғ. 2009 5408 iii, iv
19 Sagalassos1.jpg Сагалассос қаласының археологиялық ескерткіштері
(түр. Sagalassos)
Бурдур б.з.б. III-XIII ғ. 2009 5409 ii, iii
20 Perge 0055.jpg Перге қаласының археологиялық ескерткіштері
(түр. Perge)
Ил: Анталья б.з.б. VII-VII ғ. 2009 5411 ii
21 Flag of Turkey.svg Бейшехире қаласындағы Эшрефогуллары мешіті
(түр. Eşrefoğlu)
Конья XIII ғ. 2011 5611 ii, iv
22 Göbekli Tepe.jpg Гёбекли-Тепедегі мегалит ескерткіші
(түр. Göbekli Tepe)
Шанлыурфа б.з.б. IX мыңжылдық 2011 5612 i, ii, iii, iv, vi
23 Antioch Saint Pierre Church Front.JPG Әулие Петр шіркеуі (Антакья)
(түр. Saint Pierre Kilisesi)
Хатай XI ғ. 2011 5613 iii, vi
24 Theather, Aizanoi.jpg Айзаной антикалық қала
(түр. Aizanoi)
Кютахья б.з.б. II мыңжылдық 2012 5724 ii, iv
25 Walls of Ani.jpg Ани тарихи қаласы
(түр. Ani)
Ең жақын елді мекен: Карс
Карс
V ғ. 2012 5725 ii, iii, iv
26 Zeugma painting.jpg Зевгма қаласының археологиялық орындары
(түр. Zeugma)
Ең жақын елді мекен: Низип
Газиантеп
б.з.б. IV ғ. 2012 5726 ii, iii, iv
27 Ruins of Gordion 3.JPG Гордион
(түр. Gordion)
Анкара б.з.б. VIII-V ғ. 2012 5727 ii, iv, vi
28 Flag of Turkey.svg Бирги тарихи қаласы
(түр. Birgi)
Измир б.з.б. VIII ғ. 2012 5728 ii, iv
29 Flag of Turkey.svg Гекатомнус мавзолейі
(түр. Hecatomnus Mozolesi)
Миляс
Мугла
б.з.б. IV ғ. 2012 5729 i, iii, iv
30 Archaeologists studying Carian tomb in Milas Becin.jpg Бечин ортағасырлар қаласы
(түр. Beçin)
Ең жақын елді мекен: Миляс
Мугла
XIV ғ. 2012 5730 ii
31 Nigde, Turkey 2009-10-16-minamie-3.jpg Нигде қаласының тарихи ескерткіштері
(түр. Niğde)
Ил: Нигде XIII ғ. 2012 5731 ii
32 Flag of Turkey.svg «Есемек»
(түр. Yesemek)
Ең жақын елді мекен: Газиантеп
Газиантеп
б.з.б. X ғ. 2012 5732 ii, iii
33 Eskişehir odunpazarı evleri.jpg Одунпазары
(түр. Odunpazarı)
Эскишехир XIII ғ. 2012 5733 iii, vi
34 Castle in Mamure, Anamur, Turkey from the Sea.jpg Мамуре бекеті
(түр. Mamure kalesi)
Анамур
Мерсин
III ғ. 2012 5734 iv, v
35 ALIM1815.JPG Хаджи Бекташ-и Вели мұражайы
(түр. Hacıbektaş Veli Müzesi)
Хаджыбекташ
Невшехир
XIV ғ. 2012 5735 iii, vi
36 Turkey Laodicea.jpg Лаодикея қаласының археологиялық ескерткіштері
(түр. Laodikeia)
Город: Денизли
Ил: Денизли
б.з.б. III ғ. 2013 5823 ii, iii, iv
37 Lake Tuz.jpg Туз көлі
(түр. Tuz Gölü)
Илы: Конья, Анкара, Аксарай 2013 5824 vii, viii, x
38 Bosfor B18-44.jpg Генуэздің сауда орындары мен бекеттері
(түр. Ceneviz Ticaret Mesajlar ve Surlar)
Стамбул, Измир, Бартын, Дюздже, Синоп XIII-XV ғ. 2013 5825 ii, iv
39 SardisGymnasium1February2003.JPG Сарды көне қаласы және Бин Тепе мазарлары
(түр. Sardes/Bintepe tümülüs mezarları)
Салихли
Маниса
б.з.б. V ғ. 2013 5829 i, ii, iii
40 Ayasofya Iznik 902.jpg Изник
(түр. İznik)
Бурса б.з.б. IV ғ. 2014 5900 ii, iii, v
41 Mar Jacob Church, Nisibis.jpg Зейнель Абидин мешіттер кешені және Әулие Иаков Низибий шіркеулері
(түр. Zeynel Abidin Camii/Mar Yakub kilisesi)
Нусайбин
Мардин
IV ғ. 2014 5901 iii, iv
42 Kirahievran.jpg Ахи Эвран мазары
(түр. Ahi Evran Türbesi)
Кыршехир
Кыршехир
2014 5902 iii, vi
43 Titus Tunnel, Seleucia Pieria.jpg Селевкия Пиерия қаласындағы Тит императорының тоннелі
(түр. Titus Tüneli)
Самандаг
Хатай
I - II ғ. 2014 5903 i, iv
44 Kastamonu Kasaba Koyu Mahmut Bey Civisiz Camii 1240213 Nevit.jpg Махмут-бей мешіті
(түр. Mahmutbey Camii)
Касаба
Кастамону
1366 2014 5904 ii, iv
45 KültepeOberstadtPalast.jpg Каниша-Кюльтепедегі археологиялық ескерткіштері
(түр. Kaniş/Kültepe)
Ең жақын елді мекен: Кайсери
Кайсери
б.з.б. 2-ші мыңжылдық 2014 5905 ii, iii
46 Turkey - Kaunos 02.jpg Кавн тарихи қаласы
(түр. Kaunos)
Ең жақын қала: Дальян
Мугла
б.з.б. X ғ. 2014 5906 i, ii, iii, iv
47 Erzurum Cifte Minareli Sunrise.JPG Анатолиядағы салжұқ медреселері
(түр. Anadolu'da Selçuklu medrese)
Конья, Сивас, Кайсери, Кыршехир, Эрзурум X ғ. 2014 5907 ii, iv
48 Arslantepe5.jpg Арслантепедегі археологиялық ескерткіштері
(түр. Arslantepe Höyüğü)
Ең жақын қала: Малатья
Малатья
б.з.б. 4-ші мыңжылдық 2014 5908 ii, iii, iv
49 Fortressarmenians5.jpg Корикос тарихи қаласы
(түр. Korykos)
Кызкалеси
Мерсин
IV ғ. 2014 5909 ii, iii, iv
50 Anazarbus klikya city south gate.jpg Аназарб тарихи қаласы
(түр. Anavarza)
Адана 2014 5910 iii, iv, vi
51 Ac.gallipoli1.jpg Галлипол бұғазының және Дарданеллы маңындағы шайқастар орындары
(түр. Çanakkale Boğazı/Gelibolu)
Чанаккале 2014 5911 vi
52 Eflatunpinar.jpg «Эфлатун Пинар»
(түр. Eflatunpınar)
Конья 2014 5912 iii, iv, vi

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Критерии. Басты дереккөзінен мұрағатталған 29 қазан 2012.
  2. Tentative  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. — Түркиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізіміне үміткерлер. Басты дереккөзінен мұрағатталған 27 тамыз 2011. Тексерілді, 28 шілде 2011.
  3. The Serpent Column
  4. XANTHOS and LETOON

Тағы қараңыз[өңдеу]

Сыртқы сілтемелер[өңдеу]


Дереккөздер[өңдеу]

Тағы қараңыз[өңдеу]

Сыртқы сілтемелер[өңдеу]