Чикасо
| Чикасо | |
 | |
| Бүкіл халықтың саны | |
|---|---|
|
60 000[1] | |
| Ең көп таралған аймақтар | |
| Тілдері | |
| Діні | |
|
христиандық, дәстүрлі нанымдар |
Чикасо — Америкадағы Оклахома штатында тұратын үндіс халқы.
Тілі
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Олар муског тілінде сөйлейді. Ағылшын тілі де дамыған. Жазу жүйесі латын тіліне негізделген.
Діні
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Сенушілердің діни ағымы: протестанттар.[2]
Тарихы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Олар Миссисипидің шығыс жағалауына XII—XV ғасырларда чоктолармен бірге келді, XVI ғасырдың басында бөлінді. Дәстүрлі мәдениеті Солтүстік Американың оңтүстік-шығысындағы үндістерге тән.
Еуропалықтармен байланыс 1540 жылы басталды. XVIII ғасырдың аяғы мен XIX ғасырдың басында Америка Құрама Штаттарымен тең емес келісімдер жасау нәтижесінде өз жерлерінің көпшілігінен айырылған олар 1830 жылдары Үндіс территориясына (қазіргі Оклахома) көшіп, чоктаға тиесілі жерлерге қоныстануға мәжбүр болды. 1855 жылы олар чоктолардан бөлініп шықты. 1970 жылы олар көсем («губернатор») сайлау құқығын алды.[3]
Кәсібі
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Олар қолмен атқарылатын егіншілікпен (жүгері, қауын, асқабақ), аңшылық, балық аулау және терушілікпен айналысты. Тоқыма өнері үлкен мәнге ие болды.
Тұрмыс салты
[өңдеу | қайнарын өңдеу]12 матрилиндік тектерге бөлінді, олар екі фратрияны – испандық және пантерлерді (әрқайсысының басқару жүйесі бар) құрады. Жоғарғы көсем (мико) тек испан фратриясына ғана тиесілі бола алады. Әскери басшы да (тишу мико) болған. Отбасы үлкен, матрилокалды болды.
Дәстүрлі қысқы тұрғын үйлері биіктігі 1 м-ге дейін топырақ платформада бөренелермен жасалған дөңгелек пішінді, төбесі балшық пен шөптен жасалған сырықтардан жасалған. Жазғы тұрғын үйлері төртбұрышты, екі бөлмелі, қабырғалары әктелген.
Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ No Job Name
- ↑ Чикасо сөзінің мағынасы. Тексерілді, 8 қыркүйек 2025.
- ↑ В.А.Тишков Дүние жүзіндегі халықтар мен діндер. Энциклопедия. — Москва: Үлкен Ресей энциклопедиясы, 1999. — Б. 626. — 930 б. — 100 000 таралым. — ISBN 5-85270-155-6.
