Шара Баймолдақызы Жиенқұлова

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Шара Баймолдақызы Жиенқұлова
Сурет
Ш. Жиенқұлова "Театральная декада" журналында. 1936 жыл
Жалпы мағлұмат
Туған күні

18 шілде 1912(1912-07-18)

Туған жері

Алматы, Ресей империясы

Қайтыс болған күні

21 мамыр 1991(1991-05-21) (78 жас)

Қайтыс болған жері

Алматы, Қазақ КСР, КСРО

Азаматтығы

 Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы
Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic.svg РКФСР (1917-1922)
Flag of Russia.svg Ресей империясы (1912-1917)

Мамандығы

актриса, биші, педагог

Белсенді жылдары

1938-1957

Шара (Гүлшара) Баймолдақызы Жиенқұлова (18 шілде 1912, Алматы21 мамыр 1991, Алматы) — биші, педагог. Қазақстанның халық артисі (1938; 1936 жылдан Қазақстанның еңбек сіңірген артисі).

Өмірбаяны[өңдеу]

Тұңғыш ойнаған рөлі — Б.Майлиннің “Майдан” пьесасындағы Пүліш. Бұдан кейін Еңлік, Қарагөз (М.Әуезовтің “Еңлік — Кебек” пен “Қарагөзінде”), т.б. рөлдерді сомдады.

  • 1934 ж. Музыкалық драма театрына (қазіргі Қазақ опера және балет театры) ауысты. Мұнда Әуезовтің “Айман — Шолпан” музыкалық драмасында, Е.Г. Брусиловскийдің “Қыз Жібек”, “Жалбыр” және “Ер Тарғын” операларында ұлттық билерді орындады.
  • 1936 ж. Мәскеуде өткен Қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігіне қатысып, ұлттық би өнеріміздің әсемдігіне өзге халық өкілдерін тәнті етті. Қазақтың тұңғыш ұлттық балеті — “Қалқаман — Мамырда” (1938) Мамырдың партиясын орындады.
  • 1938 ж. “Амангелді” фильмінде Балымның рөлін экранға шығарды.
  • Балетмейстер Л.А. Жуковпен бірлесіп И.Н. Надировтың “Көктем” балетін қойды.
  • 1940 — 1962 ж. Қазақ филармониясында қызмет етті.
  • 1962 — 66 ж. Қазақтың ән-би ансамблін басқарды.
  • 1966 — 75 ж. Алматы хореографиялық училищесінің директоры болды. Осы жылдары ұлттық би өнерін дамыту үшін ел аралап, халықтың әдет-ғұрпын, салт-дәстүрін, халық билерін зерттеді. Соның нәтижесінде “Тәттімбет”, “Айжан қыз”, “Қара жорға”, “Қырық қыз” билері дүниеге келді. Жиенқұлова — сахналық образдардың ішкі жан сұлулығын бидегі пластикалық шешіммен шебер шендестіре білді. Гастрольдік сапармен көптеген шет елдерде болды. 1958 ж. Мәскеуде өткен Қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігіне қатысты.

Шәкірттері[өңдеу]

  • Қазақстанның халық артисі Г.Талпақова
  • Қазақстанның еңбек сіңірген артистері
    • Қ.Қарабалина
    • Б.Байжұманова, т.б.

Фильмографиясы[өңдеу]

Марапаттары[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 ISBN 978-601-01-0268-2
  2. Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965260958