Мазмұнға өту

Шыңғали Орманұлы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет

Шыңғали Орманұлы (т.-ө. ж. б.) – сұлтан, Жәңгір ханның немере ағасы.

Шыңғали сұлтан
Лауазымы
Кіші жүздің батыс бөлігінің билеуші-сұлтаны
1826 — 1830
Ізашары Қаратай сұлтан
Ізбасары Баймұхамед сұлтан
Өмірбаяны
Діні Мұсылман
Династия Төре
Әкесі Орман сұлтан

Ресей мемлекетінің қазақ елінің дәстүрлі хан билігін шектеу саясатына қарсы шыққаны үшін Уфаға жер аударылған. Таққа отырғаннан кейін Жәңгір 1825 ж. Шыңғали сұлтанды елге қайтарып, Қамыс-Самар, Қараөзен, Сарыөзен аралығынан 700 мың десятина жер беріп, жергілікті рулардың билеушісі етіп тағайындаған. Кейіннен байбақты руларынан түскен арыздарды тексерген шекаралық комиссия Шыңғали сұлтанның халық есебінен байып, наразылықты өршітіп отырғанын анықтады. Комиссия Жәңгір ханнан Шыңғалиға бөліп берген жерін халыққа қайтаруды талап етті. Осыдан кейін Шыңғали сұлтан өзіне қарсы бас көтерген рулардың көсемдеріне айналған Исатай және Махамбетпен өштесіп, арты бітіспес дауға айналды. Тастөбеде болған шайқаста Шыңғали сұлтанды “Исатай сарбаздарына қарсы хан әскерлерінің қолбасшысы ретінде жеке ерлік көрсетті” деп, полковник Геке атап көрсеткен. Кейінгі тағдыры жөнінде жазба деректер сақталмаған.


Сілтемелер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Қазақ энциклопедиясы, 9 т.