Мазмұнға өту

Қалқан (геральдика)

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
 Басқа мағыналар үшін қалқан деген бетті қараңыз.

Геральдикалық қалқан (гербовый щит) — геральдикалық элементтердің бірі. Бұл элемент барлық елтаңбалардың негізі болып саналады.

Қалқан нүктелері

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
Пропорция щита треугольной формы

Фигураның геральдикалық қалқанның қай бөлімінде орналасқанын анықтау үшін қалқанды шартты түрде келесі бөлімдерге бөледі:[1].

  • A — басы
  • B — қалқанның оң жағы
  • C — қалқанның сол жағы
  • D — шеті
  • E — оң жақ жоғарғы бұрыш
  • F — қалқанның ортаңғы бөлімі
  • G — сол жақ жоғарғы бұрыш
  • H — құрметті орын
  • I — орталық (ортаңғы бөлім)
  • J — қалқанның ортаңғы бөлімі (құрсақ, кіндік)
  • K — оң жақ төменгі бұрыш
  • L — сол жақ төменгі бұрыш
  • M — негіздің ортаңғы бөлімі


Геральдикалық қалқандардың түрлері

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
Геральдикалық қалқанлардың түрлері: 1: ортағасырлардағы Француз & Ағылшын "қалқандары"; 2: қазіргі Француз; 3: картуш (сопақ); 4: ромб (әйел адамдарға); 5: тіктөртбұрыш; 6: Италияндық; 7: Швейцарлық, 8: Ағылшын, Тюдорлар әулеті (16 ғ.); 9: à bouche; 10: Поляк; 11: дәстүрлі Пиренейлік
қалқанПішінДәстүрлі атауыТаралу кезеңіСілемелерМысал
Бас жағы тарылған үшбұрыштыВаряг (норман)XIII-XIV[2]
Словакия елтаңбасы
ҮшбұрышВаряг (норман), ескіфранцузXIII-XIV[3][4][5][6]
Норвегия елтаңбасы
Негізі үшкірленген тіктөртбұрыштыФранцуз қалқаныXVIII-XXI[7][8]
Ресей елтаңбасы
Негізі мен жоғарғы бұрыштары үшкірленген тіктөртбұрыштыФранцузXVIII-XX
Ватикан елтаңбасы
Негізі дөңгеленген тіктөртбұрыштыИспанXIV-XV[9]
Вильнюс елтаңбасы
Негізі дөңгелетілген тіктөртбұрыштыИспанXIX-XX[10][11]
Испания елтаңбасы
БейнеліНеміс (герман), «тарч»XV-XVI[12]
Девоншир тегінің елтаңбасы
Созыңқы теріНеміс (герман), «картуш», баркаXVI-XVII[13][14][15][16]
РКФСР елтаңбасы
Созыңқы теріПоляк баркаXVI-XVIII
Эстония елтаңбасы
Созыңқы теріПоляк баркаXVII-XVIII
Сапег тегінің елтаңбасы
Бас жағында қос төңкерілген доғасы бар үшбұрыштыАғылшынXVIII-XX[17]
Панама елтаңбасы
Үшбұрыш
Никарагуа елтаңбасы
Негізі мен жоғарғы бұрыштары үшкір тіктөртбұрыштыАғылшынXVIII-XX
Молдавия елтаңбасы
Негізі үшкір тіктөртбұрыштыАғылшынXVIII-XX
Украина елтаңбасы
СопақИтальян, әйел адамдарғаXVI-XVIII[18][19]
Эквадора елтаңбасы
РомбӘйел адамдарғаXV-XVIII[20]
Ханшайым Анна елтаңбасы
ДомалақВизантиялық (шығыс)XII-XVI[21]
Қытай елтаңбасы
Тамшытәрізді (Бадамтәрізді)Варяг, орыс, ежелгіорысXXI
Новая Земля елтаңбасы

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. Разделение щита и особенности блазонирования.
  2. «Егер варяг қалқанының төменге қарау созыңқы ал бас жағы үшкір және сәл домалаңғы болса мұндай қалқанды ежелгігодтық деп атайды». Похлёбкин В. Халықаралық бейнелеме және эмблематика сөздігі. қалқан.
  3. «қалқан пішінінің ең ежелгісі үшбүрышты төменге тарылған түрі болып саналады. Бұл — нормандық немесе варягтық қалқан.» Похлёбкин В. Халықаралық бейнелеме және эмблематика сөздігі. қалқан.
  4. «Варяг қалқаны — ұшбұрышты қалқанның дәстүрлі атауы.» «Геральдикум».
  5. «Үшкіртүпті үшбұрыш қалқан көбінесе ескі елтаңбаларда кездеседі және мұндай қалқан түрін нормандық қалқан деп атайды.». Ивлев С. А. Елтаңбалар және геральдика. Мұрағатталған 11 сәуірдің 2018 жылы.
  6. «XIII мыңжылдығының соңына қарай қалқан пішіні тарыла бастады.» Геральдикалық қалқан. Мұрағатталған 4 наурыздың 2016 жылы.
  7. «Квадрат немесе тіктөртбұрышты негізі үшкірленген қалқанды француз қалқаны деп атайды.». Похлёбкин В. Халықаралық бейнелеме және эмблематика сөздігі. қалқан.
  8. «Кейіннен жаңа француз қалқаны көп елдердің елтаңбаларын жасауда қолданыла бастады». Ивлев С. А. Елтаңбалар және геральдика. Мұрағатталған 11 сәуірдің 2018 жылы.
  9. «Испан қалқаны — қалқанның шартты атуы.» «Геральдикум».
  10. «Пішіні квадрат және төмеңгі жағы сәл шығыңқы болатын дөңгелетілген қалқанды испан қалқаны деп атайды.». Похлёбкин В. Халықаралық бейнелеме және эмблематика сөздігі. қалқан.
  11. «Испан қалқанлары негізінен Пиреней жартыаралдар елтаңбаларында кездеседі». Ивлев С. А. Елтаңбалар және геральдика. Мұрағатталған 11 сәуірдің 2018 жылы.
  12. «Тарч — кіші турнирлі қалқан.» «Геральдикум».
  13. «Негізінен басқа елдерге Германиядан келген қалқан түрі». Похлёбкин В. Халықаралық бейнелеме және эмблематика сөздігі. қалқан.
  14. «Көгілдір жазықта жебесі тартулы садақ пен неміс қалқаны бейнеленген.». Брест елтаңбасы
  15. «Неміс — Бейнелі қалқанның шартты атуы.» «Геральдикум».
  16. Геральдикалық қалқан. Мұрағатталған 22 наурыздың 2013 жылы.
  17. «Бас жағында қос төңкерілген доғасы бар үшбұрыштықалқан ағылшын елтаңбаларында кездеседі». Ивлев С. А. Елтаңбалар және геральдика. Мұрағатталған 11 сәуірдің 2018 жылы.
  18. «Сопақ және жұмыртқатәрізді пішінді қалқанлар итальяндық деп аталады.». Похлёбкин В. Халықаралық бейнелеме және эмблематика сөздігі. қалқан.
  19. «Итальян қалқаны — сопақ қалқанның дәстүрлі атауы.» «Геральдикум».
  20. «Ромбылы қалқанларды негізінен тек әйел адамдардың елтаңбасынан кездестіруге болады». Ивлев С. А. Елтаңбалар және геральдика. Мұрағатталған 11 сәуірдің 2018 жылы.
  21. «Домалақ қалқан шығыс қалқаны болып саналады. Ол ежелгеі кезеңнен бастап Азияның барлық елдерінде қолданылған.». Похлёбкин В. Халықаралық бейнелеме және эмблематика сөздігі. қалқан.


Сыртқы сілтемелер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]