Қылшалар тұқымдасы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Қылшалар тұқымдасы
Pollença - Ma-2210 - Cap de Formentor - Ephedra fragilis 05 ies.jpg
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Өсімдіктер
(unranked) Қос жарнақтылар
Тұқымдасы: Қылшалар тұқымдасы (Ephedraceae)

Қылшалар тұқымдасы (лат. Ephedraceae)[1] - ашық тұқымдылар, қос жарнақты бұта немесе ағаш.

Ботаникалық сипаты[өңдеу]

Ephedra aphylla Bra69.png
  • Биіктігі 2-7 см-ден 1-8 м-ге дейін жетеді.
  • Тарамдалған бұтақтары және қабыршақты жапырағы бар.
  • Гүлдері әдетте қос үйлі, сирек бір үйлі.
  • Тозаңдық масағы сағақсыз немесе бағана тәрізді сағағы болады. Оны айнала жабын тәрізді гүл жапырағы жұптаса орналасқан. Тозаңдығының бас жағында кішкене саңылауы бар. Жемістенген аналық масағы гүлшоғырына топтасады, сағақты немесе сағақсыз. 1-3 тұқым бүршігінің сыртында екі жамылғысы бар, оны айнала 2-4 жұп гүл жапырағы қоршаған. Тұқым бүршігінің сыртқы жамылғысының жоғарғы жағы ашық, ішкі жамылғысы тік немесе иілген түтік болып бітеді.
  • Піскен жемісі сары немесе қызыл етті жалған жидек.
  • Тұқымы - эндоспермалы және 2 тұқым жарнағы болады.

Өсетін жері мен таралуы[өңдеу]

Оңтүстік және Орта Азия, Иран елдерінде, Қытайдың Қашқария, Тибет аймақтарында, Еуропаның оңтүстігінде, Қырым түбегінде, Кавказ, Солтүстік Америка елдерінде, Моңғолия жерінде, Ресейдің Қиыр Шығыс аймағында, Гималай тауларында, Қытайдың батысында кездеседі. Қазақстанда 1 туысы, 7 түрі өседі.

Қолданысы[өңдеу]

Қылшалар тұқымдасының кей түрлері дәрілік өсімдіктер, құрамында эфедрин, псевдоэфедрин болғандықтан ревматизмге, ас қорыту жүйесі нашарлағанда, медицинада дәрі ретінде және халық медицинасында қолданылады.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5