2005 жыл
(2005 бетінен бағытталды)
| Жылдар |
|---|
| 2001 · 2002 · 2003 · 2004 — 2005 — 2006 · 2007 · 2008 · 2009 |
| Онжылдықтар |
| 1980 жж. · 1990 жж. — 2000 жж. — 2010 жж. · 2020 жж. |
| Ғасырлар |
XX ғасыр
— XXI ғасыр |
| Грегориан күнтізбесі | 2005 MMV |
| Юлиан күнтізбесі | 2004 — 2005 (14 қаңтардан бастап) |
| Рим қаласының құрылуынан бастап | 2757 — 2758 (4 мамырдан бастап) |
| Византия күнтізбесі | 7513 — 7514 (14 қыркүйектен бастап) |
| Еврей күнтізбесі |
5765 — 5766 ה'תשס"ה — ה'תשס"ו |
| Ислам күнтізбесі | 1426 — 1427 |
| Армения күнтізбесі | 1454 ԹՎ ՌՆԾԴ |
| Қытай күнтізбесі | 4701 — 4702 甲申 — 乙酉 көк маймыл — көк қораз |
| Ефиопия күнтізбесі | 1997 — 1998 |
| Инду күнтізбесі | |
| - Викрам самват | 2061 — 2062 |
| - Шака самват | 1927 — 1928 |
| - Кали-юга | 5106 — 5107 |
| Иран күнтізбесі | 1383 — 1384 |
2005 жыл — Григориан күнтізбесі бойынша аптаның алтыншы күні, яғни сенбіде басталады. Кібісе жыл емес.
Бұл біздің заманымыздың 2005 жылы, III мыңжылдықтың 5-жылы, XXI ғасырдың 5-жылы, 21 ғасырдың 1-онжылдығының 5-жылы, 2000 жылдардың 6-жылы болып табылады.
Оқиғалар
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Қаңтар
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- 1 қаңтар – АҚШ-тың Висконсин штатынан келген Джинна Гиз ауруханадан үйіне оралып, құтырудан вакцинациясыз аман қалған алғашқы адам болды.[1]
- 23 қаңтар — Виктор Ющенко ант қабылдап, Украина президенті қызметіне кірісті.
- 30 қаңтар — Саддам Хусейн басқарған Ирак социалистік партиясы (Баас) биліктен құлатылғаннан кейінгі Ирактағы алғашқы парламенттік сайлау өтті.
Ақпан
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- 10 ақпан – Солтүстік Корея АҚШ тарапынан төнетін дұшпандыққа қарсы қорғаныс ретінде ядролық қаруға ие екенін мәлімдеді.[2]
- 14 ақпан - Америкалық онлайн бейне алмасу және әлеуметтік медиа платформасы YouTube іске қосылды.Чад Херли youtube.com домендік атауын тіркеді.
- 16 ақпан – Киото хаттамасы ресми түрде күшіне енді.[3]
Наурыз
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
- 8 наурыз — Ичкерия президенті Аслан Масхадов өлтірілді.
- 14 наурыз – Қытай Тайваньның тәуелсіздігін жариялаудың алдын алуға бағытталған сепаратизмге қарсы заңды бекітті.[4]
- 24 наурыз – Үкіметке қарсы жаппай наразылықтардан кейін Қырғызстан президенті Асқар Ақаев биліктен шеттетіліп, елден қашты.[5]
Сәуір
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
- 5 сәуір — Асқар Ақаев Қырғызстан президенті қызметінен кетті.
- 21 сәуір - AMD екі ядролы Opteron процессорларын жасай бастады.
- 23 сәуір - YouTube-те ең алғашқы бейнеблог пайда болды.
- 26 сәуір – Сирия Ливаннан өзінің соңғы әскери гарнизонын шығарып, елдегі 29 жылға созылған әскери оккупацияны аяқтады.
- 29 сәуір - Тайваньның Гоминьдан партиясының жетекшісі Лянь Чжань Қытай Коммунистік партиясының жетекшісі Ху Цзиньтаомен кездесу үшін Бейжіңге келді.
Мамыр
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- 10 мамыр - Тбилисидегі Бостандық алаңында лаңкестік шабуыл жасау әрекеті орын алды. Грузия азаматы Владимир Арутюнян Джордж Буш пен Михаил Саакашвили тұрған мінбеге қарай граната лақтырды. Граната жарылған жоқ.
- 13 мамыр – Өзбекстан Ішкі істер министрлігі мен Ұлттық қауіпсіздік қызметінің әскерлері Әндіжан қаласында кем дегенде 200 наразылық білдірушіні атып өлтірді.[6]
- 15 мамыр — Чехия 2005 жылғы шайбалы хоккейден әлем чемпионы атанды. Финалдық ойында Чехия құрамасы Канаданы 3:0 есебімен жеңді.
- 17 мамыр - Киевте «Eurovision» фестивалінің ресми ашылуы өтті.
- 29 мамыр — Францияда өткен референдумда көпшілік Еуропалық конституцияға қарсы дауыс берді.
Маусым
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- 2 маусым — Нидерландтағы референдумда дауыс бергендердің 60%-дан астамы Еуропалық конституцияға қарсы шықты.
- 5 маусым — Швейцария сайлаушылары референдумда Шенген келісіміне қосылуды мақұлдады.
- 28 маусым - Франция Рона өзенінің сағасында термоядролық реактор салынатынын жариялады.
Шілде
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- 6 шілде - Еуропалық Парламент екінші оқылымда компьютерлік жүзеге асырылатын өнертабыстарды патенттеу туралы ұсынылған директиваны қабылдамады.[7]
- 7 шілде – Лондонның орталығында өзара келісілген төрт жанкештілік шабуыл жасалып, салдарынан 52 адам қаза тапты және 700-ден астам адам жарақат алды.[8]
- 22 шілде — Microsoft компаниясы бұған дейін Longhorn кодтық атауымен белгілі болған өзінің операциялық жүйесінің жаңа нұсқасы — «Windows Vista» атауын жариялады.
- 28 шілде – 1998 жылы Қасиетті Жұма келісіміне қол қойылғаннан кейін, Уақытша Ирландия Республикалық Әскері қарулы науқанын аяқтап, қаруын есептен шығарды, барлық бөлімшелеріне Тәуелсіз Халықаралық Деконструкциялау Комиссиясының бақылауымен қаруын тастауды бұйырды.[9]
Тамыз
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
- 8 тамыз - Иран уранды байыту бағдарламасын қайта бастады және ЕО-мен келіссөздерден бас тартты. Бұл Иранның ядролық бағдарламасына қатысты дағдарыстың ушығуының басталуын білдірді.
- 26 тамыз - Қазанда ТМД басшыларының саммиті өтті.
- 29 тамыз – Катрина дауылы АҚШ-тың Мексика шығанағы жағалауына соққы беріп, мыңнан астам адамның өмірін қиды және шамамен 108 миллиард доллар шығын әкелді.[10]
Қыркүйек
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- 7 қыркүйек – Мысырда тарихтағы алғашқы көппартиялы президенттік сайлау өтті.[11]
- 12 қыркүйек – Израиль бірнеше елді мекенді қиратып, әскерін Газа секторынан шығарды.[12]
- 19 қыркүйек – Солтүстік Корея көмек пен ынтымақтастыққа айырбас ретінде ядролық қаруды жасауды тоқтатуға келісті.[13]
Қазан
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- 3 қазан - Хорватия мен Түркия арасында Еуропалық Одаққа қосылу жөніндегі келіссөздер ресми түрде басталды.[14][15]
- 19 қазан – Саддам Хусейннің соты басталды.[16]
- 20 қазан – Біріккен Ұлттар Ұйымының Білім, ғылым және мәдениет ұйымының (ЮНЕСКО) Бас конференциясы Мәдени өрнектердің әртүрлілігін қорғау және насихаттау туралы конвенцияны қабылдады.[17]
Қараша
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
- 6 қараша — Мьянма астанасы Нейпьидоға көшірілді.
- 13 қараша – 25 жастағы шотландиялық Эндрю Стимпсон АИВ-дан «жазылғаны» дәлелденген алғашқы адам болғаны хабарланды.[18]
- 22 қараша:
- Ангела Меркель Германияның тұңғыш әйел канцлері қызметіне кірісті.[19]
- Microsoft Xbox 360-ты шығарды.[20]
- 28 қараша – Монреальда Біріккен Ұлттар Ұйымының климаттың өзгеруі жөніндегі конференциясы өтті.[21]
- 30 қараша – Францияда хирургтар адамның бетін ауыстырып салу бойынша алғашқы ота жасады. Ота жасалған алғашқы адам — Изабель Динуар болды.[22]
Желтоқсан
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- 12 желтоқсан – Ғалымдар неврологиялық бұзылулардың шынайы модельдерін жасау мақсатында аз санды адам нейрондары бар тышқандар жасағанын жариялады.[23]
- 18 желтоқсан – Судан қолдаған түрлі көтерілісшілер күштерінің астана Нджаменаға шабуылынан кейін Чад азаматтық соғысқа ұшырады.[24]
Қазақстанда
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- қаңтар - доллар бағамы 130,11 теңге деңгейінде болды.
- Наурыз - Forbes журналы миллиардерлердің тізіміне бірден үш қазақстандық кәсіпкерді енгізді: бұл белгілі Еуразиялық үштік - Александр Машкевич, Алижан Ибрагимов және Патох Шодиев. Олардың әрқайсысының байлығын сарапшылар дәл миллиард долларға бағалады.
- 25 наурыз - Астанада Абу Насыр аль-Фараби мешіті ашылды.
- 1 сәуір - 2005-2007 жылдарға арналған "Алматы – темекі түтінінен азат қала" темекі шегудің алдын алу және шектеу бағдарламасы қабылданды.
- 26 сәуір - "КаР-Тел" ЖШС Қазақстан Республикасында Beeline брендінің іске қосылғаны туралы хабарлады.
- 27 мамыр - "Шығысэнерготрейд" екі негізгі борышкерді – су арнасы мен тепловиктерді қуаттандырды.
- 19 тамыз - 16 сенатор сайланды, онда "Асар" мүшесі Ахметов Рашит Батыс Қазақстан облысынан Сенат депутаты болып сайланды.
- 29 қыркүйек - Елордада III дүниежүзілік қазақ құрылтайы өтті, оның жұмысына Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаев қатысты.
- 12 қараша - Қазақстандық саяси және қоғам қайраткері Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов өз үйінен үш оқ жарақатымен қаза тауып, екі оқ кеудесіне, біреуі басына атылды. Оқиғаның ресми нұсқасы - суицид.
- 27 қараша - Петропавлда "Қызылжар" мешіті салтанатты түрде ашылды.
- желтоқсан - доллар бағамы 132,88 теңгені құрады.
- 4 желтоқсан - Нұрсұлтан Назарбаев сайлаушылардың 91,15% дауысын жинаған президенттік сайлауда сенімді жеңіске жетті.
- Қазақстандықтар жаппай несие ала бастады - 2005 жылдың қорытындысы бойынша несиелеудің өсуі 70 пайызды құрады.
Туғандар
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Тағы қараңыз: Санат:2005 жылы туғандар
Қайтыс болғандар
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Тағы қараңыз: Санат:2005 жылы қайтыс болғандар
Тағы қараңыз
[өңдеу | дереккөзін өңдеу] |
Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: 2005 |
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Razner, Sarah (September 12, 2019). "15 years after she survived rabies, Jeanna Giese seeks to save others from it".
- ↑ Файола, Энтони (10 ақпан 2005 жыл). «Солтүстік Корея өзін ядролық держава деп жариялады». The Washington Post.
- ↑ «Киото хаттамасы күшіне енді». CBC News.
- ↑ "Countries support Anti-Secession Law". China Daily. March 16, 2005.
- ↑ Қырғызстан азаматтары президент Ақаевты биліктен тайдырды («Қызғалдақ төңкерісі», 2005 жыл).
- ↑ «Өзбекстандағы зорлық-зомбылық құрбандарына қатысты деректерге қатысты дау туындады». USA Today. Associated Press. 17 мамыр 2005 жыл.
- ↑ «Бағдарламалық жасақтама патенттері туралы заң жобасы қабылданбады». BBC News
- ↑ «Лондондағы жарылыстар: полиция ақпараты». BBC News. 9 шілде 2005 жыл.
- ↑ Frankel, Glenn (July 29, 2005). "IRA Says It Will Abandon Violence". The Washington Post. Archived from the original on November 3, 2012. Retrieved November 9, 2009.
- ↑ "Hurricane Katrina Statistics Fast Facts". CNN.com. August 16, 2013.
- ↑ "Egypt's Ugly Election". The Washington Post. December 10, 2005.
- ↑ "Demolition of Gaza homes completed". Ynetnews. September 12, 2005.
- ↑ Watts, Jonathan; Borger, Julian; Traynor, Ian (September 20, 2005). "North Korea vows to abandon nuclear weapons project". The Guardian.
- ↑ «Хорватиядағы халықаралық ынтымақтастық жөніндегі ғалымдардың Еуропалық одағы». EU Monitor. 4 қазан 2005 жыл.
- ↑ «Еуропалық Одақ Түркиямен қосылу жөніндегі келіссөздерді ресми түрде бастады». The New York Times. 4 қазан 2005 жыл.
- ↑ «2005 жыл: Саддам Хусейннің соты басталды». National Geographic. 19 қазан 2005 жыл.
- ↑ De Beukelaer, Christiaan; Pyykkönen, Miikka (2015). "Introduction: UNESCO's "Diversity Convention" – Ten Years on". In Beukelaer, Christiaan; Pyykkönen, Miikka; Singh, J. P. (eds.). Globalization, culture and development : the UNESCO Convention on Cultural Diversity. Houndmills, Basingstoke, Hampshire: Palgrave Macmillan. p. 1.
- ↑ «АИТВ-ны "емдеп жазу" туралы мәлімдемелерге қатысты сақтық». BBC News. 13 қараша 2005 жыл.
- ↑ "2005 жыл: Анхель Меркель Германия канцлеры болып тағайындалды." BBC News.
- ↑ "Xbox 360-тың сатылымға шығу күні — 22 қараша". Engadget.com.
- ↑ «БҰҰ саммиті климаттық мәселелерді шешу жолдарын іздестіруде». BBC News.
- ↑ «Бет трансплантациясы мені аман алып қалды» – BBC News.
- ↑ Хандверк, Брайан (14 желтоқсан 2005 ж.). «Адамның ми жасушаларынан тышқандар жасалды». National Geographic.
- ↑ Sarkees, Meredith (2010). Resort to war : a data guide to inter-state, extra-state, intra-state, and non-state wars, 1816-2007. Washington, D.C.: CQ Press. p. 479.
| 2005 жылға арналған күнтізбе | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Қаңтар
|
Ақпан
|
Наурыз
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Сәуір
|
Мамыр
|
Маусым
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Шілде
|
Тамыз
|
Қыркүйек
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Қазан
|
Қараша
|
Желтоқсан
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||