Карбон кезеңі

Қазақша Уикипедияның мағлұматы

(Карбон бетінен айдатылған)
Мында өту: шарлау, іздеу
Карбон кезеңі
359.2—299 млн ж. бұрын
Кр
Кезең бойы атмосферадағы O2 орташа есесі шам. 32.5 % көлемі[1]
(заманауи деңгейден 163 %)
Кезең бойы атмосферадағы CO2 орташа есесі шам. 800 ppm[2]
(индустрияландыру алдындағы деңгейден 3 рет көп)
Кезең бойы жер бетінің орташа қызымы шам. 14°C [3]
(заманауи деңгейден 0°C жоғары)
Карбон оқиғалары
-360 —
-355 —
-350 —
-345 —
-340 —
-335 —
-330 —
-325 —
-320 —
-315 —
-310 —
-305 —
-300 —
-295 —
Карбон басты оқиғаларының шамаланған шәкілі.
Тік білік: бірнеше миллион жыл бұрын.

Карбонпалеозой заманын құрайтын алты кезеңнің бесіншісі.

Девоннан кейін, пермнің алдында келетін бұл заман 359,2 млн жыл бұрын басталып, 299 млн жыл бұрын аяқталған.

Қазақстанның геологтары карбонды үстіңгі (гжел, қасым), ортаңғы (мәскеу, башқұрт) және астыңғы (серпухов, визей, турней) карбон деп бұрынғы Кеңес Одағы дәстүрі бойынша үш бөлімге бөледі.

Еуропада карбон жүйесінің астыңғы бөлігі динант деп терминделген. Динант екі қабатқа бөлініп, мол корал-брахиопод фаунасы бар теңіздік әктаспен сипатталады. Үш қабатқа бөлінген силезий деп аталатын карбонның үстіңгі бөліктері жердегі және тұщы судағы бөлініп жатқан шөгінділермен белгіленеді. Үстіңгі карбондағы кең тараған ормандар оңтүстік Уеліс, Англия, Шотландия және әлемнің басқа да көптеген жерлердегі мол көмір қабаттарының пайда болуына себепші болды.

Солтүстік Американың геологтары карбон жүйесін екі субжүйеге бөледі. Астыңғысы (359,2-318,1 млн жыл) миссисипи деп аталып, Еуропалық динант субжүйесі мен силезий субжүйесінің астыңғы бөлігіне тең боп келеді. Пенсилван деп аталатын үстіңгі субжүйелері (318,1-299 млн жыл) еуропалық силезийдің көп бөлігіне сәйкес келеді.

Карбон кезеңі
Миссисипи (Динант) Пеннсилвания (Силезий)
Астыңғы/Ерте Ортаңғы Үстіңгі/Соңғы Астыңғы/Ерте Ортаңғы Үстіңгі/Соңғы
Ерте карбон Ортаңғы карбон Соңғы карбон
Турней Визей Серпухов Башқұрт Мәскеу Қасым-қала | Гжел
Палеозой заманы
Кембрий Ордовик Силур Девон Карбон Перм
Жеке құралдар