Микронезия Федерациялық Штаттары

Микронезия Федеративтік Штаттары
Әнұраны: Патриоты Микронезии
Елордасы		Паликир 6°55′N, 158°9′E
Ең ірі қаласы		Ронкити
Ресми тілдері		Ағылшын тілі, Ulithian, Woleaian, Yapese, Pohnpeian, Kosraean, және Чукотский
Үкімет түрі		конституциондық үкімет
—	Ел басы	Мэнни Мори
Ұйымдастыруы
—	Күні	3 Қараша 1986 жыл
Аумағы
—	Барлығы	702  км² (188) 271 sq mi
—	Су (%)	көп емес
Жұрты
—	2006 сарап.	108,500 (192 орын)
—	2000 жұрт санағы	107,000
ЖІӨ (АҚТ)		2002 сарап.
—	Бүкіл	$277 миллион 2 (215)
—	Жан басына шаққанда	$2,000 (2002 est.) (180)
АДИ (2003)		n/a (unranked) (n/a)
Ұлттық ақшасы		АҚШ доллары (АҚШ)
Уақыт белдеу(лер)і		(UTC+10)
—	Жазғы уақыт	(UTCno DST)
Интернет үйшігі		.fm
Телефон белгілемесі		+691

Микронезия, Микронезия Федеративтік Штаттары – Тынық мұхиттың батыс бөлігінде, Каролин аралдарында орналасқан мемлекет. Жер аумағы 700 км². Астанасы – Паликир қаласы. Халқы 133 мың (2000 жылы). Ресми тілі – ағылшын, жергілікті халықтардың тілдері де кең тараған. Топарал халқы микронезиялық және полинезиялық аталатын этнос топтардан құрылған. Тұрғындарының басым көпшілігі – протестанттар, қалғандары – католиктер. Мемлекет және үкімет басшысы – президент. Жоғарғы заң шығарушы билік бір палаталы парламент – өлттық конгреске жүктелген. Әкімшілік жағынан 4 штатқа (Трук, Костраэ, Понапе, Иап) бөлінеді. өлттық мейрамы – Тәуелсіздік күні – 10 мамыр (1979 жыл). 1991 жылдан Бөө-ға мүше. Ақша бірлігі – АҚШ доллар.

Табиғаты

Микронезия аралдары геология түзілу тегі жағынан әр түрлі: жанартаулық таулы аралдардан бастап, маржанды аралдарға дейін кездеседі. Кейбір аралдарда әрекеттегі жанартаулар бар. Олардың жағалауларында мәңгі жасыл бұталар, бамбук өссе, маржанды аралдарда кокос пальмалары басым. Топаралдың жануарлар дүниесі түрі жағынан да, саны жағынан да тым кедей. Жарқанат, кептерлер, қарлығаш тектес ұзын қанатты құстар кездеседі. Топаралдың батыс бөлігінің климаты – экваторлық және субэкваторлық, ал шығыс бөлігінде – тропиктік пассаттық. Айлық орташа температура 25 – 30⁰С шамасында. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 1500 – 4000 мм. Шығыстағы аралдарда нөсер жауындар жиі жауады. Негізгі табиғи қорлары: ағаш, фосфорит, теңіз өнімдері.

Тарихы

Микронезия аймағын адамдар б.з. 1-мыңжылдығында қоныстана бастады. Микронезия аралдарының бірқатарын (оның ішінде Каролин аралдары да бар) 1525 жылы португалдар ашты. Бірақ 1528 – 29 жылы А. Сааведраның экспедициянан кейін испандар аралдарды басып ала бастады. Аралдар 16 ғасырдың ортасынан бастап 1899 жылға дейін испандықтардың отарлық иеліктері болып келді. 1899 жылы Германия Микронезияны Испаниядан сатып алды. 1914 жылы елді Жапония басып алып, 1919 – 45 жылдары мандаттық жүйе арқылы басқарды. 2-дүниежүзілік соғыста Жапонияның жеңіліске ұшырауына байланысты аралдар Бөө-ның қамқорлығына өтіп, 1947 жылы АҚШ-тың басқаруына берілді. 1979 жылы 10 мамырда Микронезия Федеративтік штаттар болып жарияланды да, аралдарға өзін-өзі басқару құқығы берілді. Ал 1991 жылы тәуелсіз мемлекетке айналды.

Экономика

Экономикасының негізгі саласы – балық аулау. Микронезия өз жағалауларында басқа мемлекеттерге балық аулау құқығын беретін лицензиялар сатудан да елеулі пайда табады. Қажетті инфрақұрылымның жоқтығынан туризм нашар дамыған. Экспортқа копра, бұрыш, балық пен кокос майын шығарады. Ұлттық табыстың жан басына шаққандағы мөлшері 1910 АҚШ доллар. (1997 жылы). Негізгі сауда серіктестері: АҚШ, Жапония, Австралия, Оңтүстік Корея.

Сілтемелер

• Бамбук
• Арал
• Балық