Мазмұнға өту

Бернардо Бертолуччи

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Бернардо Бертолуччи
итал. Bernardo Bertolucci
Сурет
Бернардо Бертолуччи (1971)
Жалпы мағлұмат
Туған күні

26 наурыз 1941 (1941-03-26)

Туған жері

Парма, Италия

Қайтыс болған күні

22 қараша 2018 (2018-11-22) (77 жас)

Қайтыс болған жері

Рим, Италия

Азаматтығы

 Италия

Мамандығы

режиссёр
сценарийші

Белсенді жылдары

1984 — 2018

Марапаттары

«Оскар» (1988 — екі мәрте)
«Алтын глобус» (1988 — екі мәрте)
BAFTA (1988)
«Сезар» (1988)

IMDb

ID 0000934

Бернардо Бертолуччи (итал. Bernardo Bertolucci; 26 наурыз, 1941, Парма, Италия — 22 қараша, 2018, Рим, Италия) — итальяндық кинорежиссёр және сценарийші. Кинематограф тарихындағы ең ұлы режиссерлердің бірі болып саналатын[1][2] Бертолуччидің шығармашылығы әлемдік деңгейде танылып, жоғары бағаға ие болды. Өзінің «Соңғы император» (1987) туындысымен ол «Үздік режиссер» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алған алғашқы италиялық киногер атанды. Бұдан бөлек, ол BAFTA және «Сезар» сыйлықтарының, екі мәрте «Алтын глобустың», сондай-ақ кинодағы өмірлік жетістіктері үшін берілетін құрметті «Алтын арыстан» мен «Алтын пальма бұтағы» жүлделерінің иегері атанды.[3]

Пьер Паоло Пазолинидің шәкірті болған[4] Бертолуччи режиссурадағы алғашқы қадамын 22 жасында жасады. Оның екінші туындысы — «Революция қарсаңында» (1964) фильмі халықаралық деңгейде жоғары бағаланып, кейіннен классикалық мәртебеге ие болды, тіпті Film4 оны «италиялық киноның жауһары» деп атады. Альберто Моравияның романы желісімен түсірілген «Конформист» (1970) фильмі де әлемдік киноның классикасы болып саналады;[5] бұл туынды «Үздік бейімделген сценарий» номинациясында «Оскарға» және Берлин кинофестивалінің беделді «Алтын аю» жүлдесіне ұсынылды. Ал оның 1972 жылғы «Париждегі соңғы танго» эротикалық драмасы зорлық-зомбылық көрінісіне және актриса Мария Шнайдердің түсірілім алаңындағы жағдай туралы айтқан мәлімдемелеріне байланысты үлкен дау тудырды.[6] Бертолуччидің кейінгі туындылары — «1900» (1976) тарихи эпопеясы, «Ай» (1979) отбасылық драмасы және «Күлкілі адамның қасіреті» (1981) қара комедиясы да қоғамда түрлі пікірталастар тудырғанымен, жоғары бағаланды.

Режиссердің 1990-жылдардағы басты табысы — Қытай монархы Пу И-дің өмірінен сыр шертетін «Соңғы император» (1987) өмірбаяндық фильмі болды. Бұл туынды сыншылардың таңданысын тудырып, кассалық жетістікке жетті, сондай-ақ 60-шы «Оскар» марапатында салтанат құрып, бас жүлделерді (соның ішінде «Үздік фильм» және «Үздік режиссер») түгел еншіледі. Осы туынды оның «Шығыс трилогиясы» деп аталған үштігінің бастауы болды. Бұл топтамаға аттас роман желісімен түсірілген «Аспан астындағы баспана» және буддизм тақырыбын қозғайтын «Кішкентай Будда» фильмдері кірді. Бұл үш туындының да музыкасын әйгілі композитор Рюити Сакамото жазған.[7] Оның 1996 жылғы «Ұрланған сұлулық» фильмі режиссерге өз тарихында екінші рет Канн кинофестивалінің «Алтын пальма бұтағына» номинация алып келді. Ол XXI ғасырда да режиссурадан қол үзбей, өзінің соңғы «Мен және сен» атты фильмін 2012 жылы жарыққа шығарды.

Бертолуччи өз фильмдерінде саясат, сексуалдылық, тарих, таптық қайшылықтар және қоғамдық тыйымдар (табу) сияқты күрделі тақырыптарды жиі қозғады,[8][9] and his style has influenced several filmmakers.[1][5] ал оның өзіндік стилі көптеген киногерлерге ықпал етті. Оның бірнеше туындысы тарихтағы ең ұлы фильмдердің тізіміне енген. Сыншылар Бертолуччиді басқа режиссерлерден ерекшелендіріп тұратын басты қасиет — оның «визуалды байлық пен бейнелеу еркіндігін» өзара шебер ұштастыра білуінде екенін атап өтеді.[10]

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. 1 2 Medaglia d'oro ai benemeriti della cultura e dell'arte (итал.). Presidenza della Repubblica. (21 February 2001). Тексерілді, 29 қараша 2018.
  2. ↑ Laurea ad honorem a Bertolucci, ecco la motivazione, La Repubblica (16 December 2014).
  3. ↑ Bernardo Bertolucci to receive Palme d'Or honour, BBC News (11 April 2011).
  4. ↑ A director outgrowing the influence: Bernardo Bertolucci in the 1960s | Sight & Sound. British Film Institute. (28 November 2018). Тексерілді, 16 наурыз 2021.
  5. 1 2 Bernardo Bertolucci obituary: extraordinary director of visually outstanding cinema | Sight & Sound. British Film Institute. (28 November 2018). Тексерілді, 15 наурыз 2021.
  6. ↑ North, Anna The disturbing story behind the rape scene in Bernardo Bertolucci's Last Tango in Paris, explained (ағыл.). Vox. (26 қараша 2018). Тексерілді, 28 мамыр 2024.
  7. ↑ Leonelli, Elisa Remembering Bernardo Bertolucci (ағыл.). Cultural Weekly. (26 November 2018). Тексерілді, 16 наурыз 2021.
  8. ↑ Ebiri, Bilge Bertolucci, Bernardo – Senses of Cinema (ағыл.). (26 July 2020). Тексерілді, 16 наурыз 2021.
  9. ↑ Hornaday, Ann. Perspective | More than anyone, Bernardo Bertolucci exemplified the pain and pleasure of the male gaze  (ағыл.).
  10. ↑ Kael Pauline The Age of Movies: Selected Writings of Pauline Kael: A Library of America Special Publication — Library of America. — P. 273–278. — ISBN 978-1-59853-171-8.
«https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Бернардо_Бертолуччи&oldid=3606340» бетінен алынған