Егіндібұлақ (Қарағанды облысы)

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Егіндібұлақ селолық округі 1928 жылы ұйымдастырылған бұрынғы Қу, 1965 жылдан Егіндібұлақ, 1993 жылдан Қазыбек би деп аталған Қарағанды облысының солтүстік – шығысында орналасқан селолық ауданның әкімшілік орталығы – Егіндібұлақ ауылы негізінде құрылған. Селолық округтің құрамына «Бәзкей» және «Төрт үй» атты екі елді мекен кіреді.

Егіндібұлақ ауылы облыс орталығы Қарағанды қаласынан 320, ал аудан орта-лығы – Қарқаралы қаласынан 87 км. жерде, Балқантау тауының баурайында орна- ласқан ірі елді мекендердің біріне жатады. Селоның іргетасы 1909 жылы Ресей-ден қоныс аударған мұжықтардың елді мекен салуынан қаланады. Елді мекеннің атын, Балқантау тауынан бастау алатын «Егіндібұлақ» атты бұлақтың атын мұ-жықтардың орыс тіліне «Хлебородное» деп аударуымен, сол кездегі Орынбордың генерал – губернаторы өз бұйрығымен бекітеді.

1928 жылғы 17 қантарда Қарқаралы уезіне қарасты Қу, Едірей және Байыр болыстарының ауқымды бөлігі негізінде құрылып, оның әкімшілік орталығы бо- лып – Хлебородное ауылы белгіленеді. 1930 жылы Қазақ КСР-і Жоғарғы Кеңесінің Төралқасы жергілікті халықтың сұрауы бойынша аудан орталығының атауын – Егіндібұлақ ауылы деп өзгерту туралы өз Қаулысын қабылдайды.

Негізі, Егіндібұлақ өңірі туған еліне ғана емес, көршілес әрі алыстағы елдер-ге ақыл-парасатымен, қайраткерлік істерімен, туа біткен өнерімен кең танымал болған – қазақ елін таныта, мойындата білген Ұлы адамдардың мекені. Бұл өңірде қазақ халқының біртуар ұлы, ірі мемлекет қайраткері Қаздауысты Қазыбек би Кел-дібекұлы, ұлы күйші Тәттімбет Қазанғапұлы, ақиық ақын-сазгер Мәди Бапиұлы, белгілі қоғам және мемлекет қайраткері Нығмет Нұрмақұлы Нұрмақов сынды көптеген ірі тұлғалар туып өскен. Сондай-ақ бұл өңір - ұлы Абай Құнанбаевтың анасы Ұлжанның туған жері, яғни ұлы ақынның нағашы жұрты.

Селода қазақтың үш биінің бірі – Қаздауысты Қазыбек би Келдібекұлына, шертпе күйдің негізін салушы кемеңгер сазгер Тәттімбет Қазанғапұлына және қа-зақтың біртуар перзенті, әйгілі сазгер, ақиық ақын Мәди Бәпиұлына ескерткіштер орнатылған. Егіндібұлақ ауданының алғашқы басшылары, яғни аудандық партия комитетінің бірінші хатшылары болып, сақталған деректер бойынша: 1930-шы жылдарда Құлжан Дүйменов, Түсіп Асқаров, Нәукебай Әділов, Ібіжан Рахымжанов, 1940-1950 жылдары Асайын Туғанбаев, Мәжкен Момбаев, Жетпісбай Қыстафин, Жалау Балғабаев, 1960-1978 жылдары Мұқан Медеубаев, Мыңжасар Әдекенов, Нарман-бет Садықов, 1978-1991 жылдары Шалабай Қуанышев, Тілеубек Зейнешев қызмет істеген. Ал, Егіндібұлақ селолық Кеңесінің төрағалары болып 1950 – 1990 жылдары Мәнсүр Ыбраев, Ахмет Көңілімжаев, Хадиша Құсайынова, Қабыш Ахметов, Нұртаза Бәкіжанов, Серік Жақұлов, 1990 жылдардың басынан жергілікті әкімдіктер құрылуына байланысты Егіндібұлақ селолық округінің әкімі болып Балқан Нұрханов, Медеу Ахметов қызмет еткен. 2007 жылдың наурызынан бастап селолық округті Амантай Даупбаев басқарып отыр.

Бүгінгі күні Егіндібұлақ селолық округінде 3519 адам тұрады. Селолық округ-тің аумағы 23,5 мың гектарды құрайды, оның ішінде 21292 гектары ауылшаруа- шылық жерлеріне (жайлымдық) жатады. Құрылыс пен жолдарға, электр желістері мен телефон байланысына 2205 га бөлінген. Балқантау тауында қарағай, қайың, липа сияқты ағаштар мен басқа көкжелектер тұқымына жататындар өседі, арқар, қасқыр, түлкі, сілеусін, қоян және шыл, күрке тауық пен тағы да басқадай аңдар мен құстар мекендейді. Село аумағында балық өсірілетін «Шұбаркөл» атты көл, оннан астам бұлақтар бар. Селоның шығысында, 12 шақырым жерде орналасқан, «Қарабиік» өлкесінде қазба байлық – көмір кеңіші бар. Егіндібұлақ өңірі сонымен қатар еліміздегі тұңғыш металлургия заводы, атақты Қоянды жәрменкесі ашылған жер.

Қазіргі уақытта Егіндібұлақ ауылында екі орта мектеп, бір кәсіптік мектеп, интернат-пансионат, бір балабақша, учаскелік аурухана, Қарқаралы ауданының №2 аудандық соты, Егіндібұлақ өңірі бойынша қызмет көрсететін Қазыбек би поселкелік полиция бөлімшесі, телекоммуникация торабының бөлімшесі, почта бөлімшесі, азаматтардың хал актілерін жазу бөлімі, Қу орман және жануарлар әлемін қорғау мекемесі, жоғары электр желілері учаскесі, өрт сөндіру бөлімі, модельді кітапхана мен мәдени-сауық орталығы, өлке тану мұражайы, сондай-ақ «ҚазАгро-Маркетинг» АҚ ауылдық ақпараттық-консультациялық пункті, аудандық жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау бөлімі мен зейнетақы төлеу орталығы-ның өкілдігі, екі дәріхана, бір жанар-жағар май құю станциясы, санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау лабораториясы, халыққа коммуналдық қызмет көрсететін «Сәулет» ЖШС, «Балқантау» ауылдық тұтыну кооперативі және 40-қа жуық жеке меншік дүкендер мен «Тойхана», шайхана және екі наубайхана, екі монша, мешіт жұмыс істейді. Село тұрғындары негізінен теледидар бойынша «Хабар», «Қазақстан» және «Евразия» бағдарламаларын көріп, қазіргі замаңғы цифрлі автоматты телефон станциясы мен «KСeLL» және «Билайн» ұялы телефон станцияларының қызметін пайдаланып отыр. Осы жылдың аяғына дейін Халыққа қызмет көрсету орталығының (ЦОН) филиалын ашу көзделуде. Сонымен қатар 2010 жылы облыс әкімі келісімен интернет жүйесіде іске қосылды.

Егіндібұлақ ауылындағы Мәдениет үйі жанында халық өнерін насихаттап, оны дамытуға өзіндік үлес қосып жүрген, жоғары халықтық деген атаққа иеленген: Халық драма театры, Тәттімбет атындағы халықтық ұлт аспаптар оркестрі және «Балқантау сазы» фольклорлық ансамблі мен өнерпаз ардагерлердің «Замандастар» клубы жұмыс істейді.

Егіндібұлақ селолық округі бойынша халықтың жеке меншік шаруашылы-ғында бүгінгі күнге 2990 бас ірі қара, оның ішінде 1366 бас аналық, 3512 бас қой мен ешкі, оның ішінде 1742 бас аналық, 742 бас жылқы, 1300 бас үй құстары бар.

Дереккөздер[өңдеу]