Ислам Абдуғаниұлы Кәрімов

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Ислам Әбдіғаниұлы Кәрімов
өз. Islom Abdug' aniyevich Karimov
Ислам Абдуғаниұлы Кәрімов
Лауазымы
Ту
Өзбекстан Республикасының 1-ші Президенті
Ту
24 наурыз 1990 — 2 қыркүйек 2016
Ізашары Лауазым пайда болды
Ізбасары Нығметолла Жолдасов (м.а.)
Ту
Өзбекстан Үкіметінің басшысы
Ту
13 қараша 1990 — 13 қаңтар 1992
Ізашары Шүкіролла Мірсейітов (Өзбек КСР Министрлер Кеңесінің төрағасы)
Ізбасары Әбдіхашим Мұталов (Өзбекстан Республикасының Премьер-министрі)
Ту
Өзбек КСР КП ОК бірінші хатшысы
23 шілде 1989 — 14 қыркүйек 1991
Ізашары Рапық Нышанов
Ізбасары Лауазым ыдыратылды
Ту
Өзбек КСР КП Қашқадария обкомының бірінші хатшысы
27 желтоқсан 1986 — 27 шілде 1989
Ізашары Нармүмін Тұрапов
Ізбасары Әлихан Атажанов
Ту
Өзбек КСР Қаржы министрі
1983 — 1986
Өмірбаяны
Партиясы: КОКП (1983—1991)
Өзбекстанның Халық-Демократиялық Партиясы
Өзбекстанның Либерал-Демократиялық Партиясы
Білімі: Орта Азия политехникалық институты (ОАПИ)
Ташкент мемлекеттік экономикалық университеті (ТМЭУ)
Діні Ислам
Дүниеге келуі 30 қаңтар 1938(1938-01-30)
Flag of the Uzbek Soviet Socialist Republic.svg Өзбек КСР, Самарқан
Қайтыс болуы 2 қыркүйек 2016(2016-09-02) (78 жас)
 Өзбекстан, Ташкент
Әкесі Әбдіғани Кәрімов
Анасы Санобар Кәрімова
Жұбайы Татьяна Кәрімова
Балалары Қыздары:
Гүлнәр Кәрімова
Лола Кәрімова
Қолтаңбасы Қолтаңбасы
Ислам Әбдіғаниұлы Кәрімов Ортаққорда

Ислам Әбдіғаниұлы Кәрімов[1] (30 қаңтар 1938 жыл, Самарқан, Өзбек КСР, КСРО2 қыркүйек 2016 жыл, Ташкент, Өзбекстан[2]) — Өзбекстан Республикасының тұңғыш Президенті, мемлекеттік қайраткер, Өзбекстан ғылым академиясының академигі (1994), Өзбекстан Қаһарманы (1994).

Өмірбаяны[өңдеу]

Президенттігі[өңдеу]

Кәрімов "Тәуелсіздік жолында: мәселелер мен мұраттар", "Өзбекстанның дербестігі мен даму жолы", "Тәуелсіздік және руханият", тағы басқа көптеген еңбектердің авторы. Ол тәуелсіз мемлекеттің саяси, экономикалық және әлеуметтік жүйелерін қалыптастыруға, оның халықаралық қарым-қатынастарын орнықтыруға, ішкі тыныштық пен татулық ахуалын орнатуға көп үлес қосты. Сыртқы саясатта ТМД-ның, түркі халықтары мемлекеттері басшыларының саммиттерін, кездесулерін белсенді ұйымдастырушылардың бірі ретінде танылды. Кәрімов 1991 жылы 21 желтоқсанда Алматыда ТМД-ын, 1992 жылы 10 мамырда Ашғабатта Орталық Азия экономикалық ынтымақтастық ұйымын (ОАЭЫҰ), 2001 жылы 14 маусымда Шанхай ынтымақтастық ұйымын (ШЫҰ) (1996 жылы 26 сәуірде "Шанхай бестігі" ұйымы болып құрылған) құруға белсене қатысты. 1997 жылы 10 қаңтарда Бішкекте Қазақстан, Қырғызстан және Өзбекстан мемлекеттері арасындағы "Мәңгілік достық туралы" шартқа қол қойды. Қазақстанға достық сапармен әлденеше рет келді. Екі ел арасындағы туысқандық қарым-қатынасты жетілдіріп, жақсарта түсу үшін Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.Назарбаевпен көптеген кездесулер өткізді. Халықаралық қарым-қатынастарды нығайтуға қосқан үлесі үшін Кәрімов әлемнің бірнеше елдерінің жоғары марапаттарымен, соның ішінде Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев Жарлығымен берілген "Алтын қыран" орденімен (02.06.1997) марапатталды.

Хронологиясы[өңдеу]

  • Орта Азия политехникалық институтын және Ташкент мемлекеттік экономикалық университетін бітірген;
  • 19601961 жылдары "Ташсельмаш" зауытында көмекші шебер, аға шебер, технолог болды;
  • 19611966 жылдары Ташкент авиация]] өндірістік бірлестігінде инженер, жетекші инженер, конструктор болды;
  • 19661983 жылдары Өзбекстан Мемлекет жоспарлау комитетінің бас маманы, бөлім меңгерушісі, төрағаның бірінші орынбасары қызметтерін атқарған;
  • 19831986 жылдары Өзбек КСР Қаржы министрі.
  • 1986 жылы Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары, Мемлекет жоспарлау комитетінің төрағасы болды;
  • 1986 жылы желтоқсанда Өзбекстан Компартиясы Қашқадария облысын комитетітінің бірінші хатшысы болып тағайындалды;
  • 1989 жылы маусымда Өзбекстан Компартиясы ОК-нің бірінші хатшысы болып сайланды;
  • 1990 жылы 24 наурызда Өзбекстан Ұлы Кеңесі сессиясында Өзбекстан Президенті болып сайланып, конституцияға сәйкес Министрлер Кабинеті (Уәзірлер маккамасы) төрағасы қызметін қоса атқарды;
  • 1991 жылы тамызда Өзбекстан өзінің мемлекеттік тәуелсіздігін жариялағаннан кейін, елдің саяси жүйесін жетілдіру ісіне тікелей басшылық жасап, нақты шараларды жүзеге асырды;
  • 1995 жылы 26 наурызда Бүкілхалықтық референдум шешімімен президенттік уәкілдігі 2000 жылға дейін ұзартылды;
  • 2000 жылы өткен бүкілхалықтық сайлауда Өзбекстан Республикасы Президенті болып қайта сайланды;

Дереккөздер[өңдеу]

  1. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IV том
  2. http://www.bbc.com/russian/news-37254125 Ислам Кәрімов қайтыс болды