Кордоба халифаты

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
(Кордоба Хилафаты бетінен бағытталған)
Jump to navigation Jump to search
Кордоба халифаты
араб.: خلافة قرطبة

Umayyad Flag.svg
929 — 1031


Taifas2.gif
 
Al-andalus Cordoba.png
Umayyad Flag.svg
байрақ
Califato de Córdoba - 1000.svg
Ең үлкен кеңеюі кезіндегі Кордоба халифаты (шамамен 1000 жыл)
Астанасы Кордоба
Тіл(дер)і арабша, мосарабша
Аумағы 600 000
Халқы 6 000 000
Басқару формасы монархия
Династиясы Умәйя әулеті
Кордоба халифы
 - 929—961 III Әбдіррахман
Тарихы
 -  756 Әмірліктің құрылуы
 -  929 Халифатқа түрленуі
 -  1031 Бірнеше тәуелсіз әмірліктерге — Тайфаға бөліну

Кордоба халифатыПиреней түбегінде 929 – 1031 жылдар аралығында салтанат құрған мұсылман мемлекеті. Пиреней түбегін арабтар мен берберлер жаулап алғаннан кейін Кордоба әмірлігі (756 – 929 жылдары) құрылып, астанасы Кордоба қаласы болған. Абдуррахман II 929 ж. өзін халифа деп жариялағандықтан әмірлік Кордова хилафатына айналды. Кордова хилафаты 10 ғасырдың аяғы мен 11 ғасырдың басында аса қуатты мемлекет болды. Кордова хилафаты билеушілері жікшілдік пиғылдағы араб-бербер тайпа көсемдерін талқандап, түбектегі христиан мемлекеттерімен жүргізілген соғыстарда үлкен жеңістерге жетті. Нәтижесінде Кордова хилафаты саяси-экономикалық жағынан айтарлықтай нығайып, сауда мен мәдениеттің өркендеуіне кең жол ашылды. Бірақ билеушілер арасында үздіксіз болып тұратын тақ таластары ел ішінде өзара соғыстар туғызды. Соғыстар кезінде бай қалалар қирап, егіншілікпен айналысқан аймақтар қаңырап бос қалды. 1031 ж. Кордова хилафаты бірнеше ұсақ әмірліктерге бөлініп кетті.

Тарихы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

756 – 1031 жж. болған мемлекет - Кордоба, Хилафатының елордасы өз уақыта Еуропаның ең үлкен және байлық қаласы болды.

Кордоба қаласы

7 ғасырда араблар солтүстік Африкадан Испанияға келіп, Кордоба Хилафаты орнатылған. Осы уақыта солтүстік Испания, және Португалияда Христиан патшалықтар: Арагон, Кастилия, Наварра және Астурия болды, олар арабтармен жаугершілік күресу — «Reconquista» (ұрып өзіне қарату) басталды. «Reconquista» 722 ж. Ковадонга шайқасымен басталды, христанлар жеңіс алып, Астурия патшалығы жасады. Сондықтан араблар пиреней тауларға кеттіп, фрасиамен соғысу бастады. 1469 ж. Кастилия мен Арагон патшалықтар бірлесті, және бір мемлекет – Испания істеді. 1492 ж. христиандар ең соңғы мұсылман мемлекеті – Гранада патшалығын басып алды.