Кішкентай ханзада

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу


Кішкентай ханзада (фр. Le Petit Prince) — Француз авторы Антуан де Сент-Экзюперидің ең танымал аллегориялық шығармасы. Алғаш рет 1943 жылы 6 сәуір Нью-Йоркта басылып шықты.

Бұл кітаптағы бүкіл суреттерді автордың өзі салды. Суреттемелер кітаптан да гөрі танымал. Ең маңыздысы бұл иллюстрация емес, олар шығарманың органикалық бөлігі. Себебі ертегінің авторы мен кейіпкерлері бұл суреттерге жиі желеуретеді және олар туралы талас қылады. «Үлкендер де кезінде алдымен кішкене бала болған, бірақ көбісі бұл туралы ұмытқан», - деп жазған Антуан де Сент-Экюпери кітабында.

Жазылу тарихы[өңдеу]

Экзюпери бұл повесті Нью-Йоркта тұрғанда жазғандықтан 1943 жылы ең алғаш  «Рэйнал-энд-Хичкок» баспасы шығарған басылымда Катерина Вудс ағылшын тіліне аударған болатын.  Францияда бұл шығарма тек соғыстан кейін 1946 жылы «Эдисьон Гаймар» баспасымен шығарылған.

Сюжет[өңдеу]

Ұшқыш Сахара шөлінде қонуға мәжбүр болып, ғажап және сырлы баланы – астероид Б-612-ның ханзадасын кездестіреді. Кішкентай ханзада өзінің Жердегі болған оқиғасын баяндайды. Бала өзінің планетсасындағы раушан гүл туралы айтады. Астероидтағы өмірі жайлы, ол жердегі үш жанартау жайлы пайымдайды. Ол планетадағы баобаптарды жойып, өзінің мекенін ретке келтірді. Кішкентай ханзада күніне он рет күн батуына қарауды жақсы көретін. Бір күні Кішкентай ханзада басқа жерлерді көру үшін планетасынан ұшып кетеді. Өзінің саяхатында ол көптеген үлкен адамдарды көреді. Ең алдымен ол ғарыштағы жұлдыздарды басқаратын патшаны кездестіреді.  Содан соң өзің мақтаудан жалықпайтын атаққұмарды көреді. Сондай-ақ ол ішімдікті ішкені үшін ұят болатының ұмыту үшін ішімдікті ішетін маскүнемді, жұлдыздардың иеленушісі деп ойлап, оларды санап отыратын іскер адамды көреді. Өз сөзіне адал әр минут сайын шамды жағып не өшіріп отыратын адамды кездестіреді. Ең соңында ол кітапқа саяхатшылардың оқиғаларын жазып отыратын, бірақ ешқайда бармайтын географты көреді. Географтың сөзіне құлақ салып, Кішкентай ханзада Жерге аттанады. Сол жерде ол ұшқышты және басқада қызықты кейіпкерлерді кездестіреді.

Аудармалар[өңдеу]

Жапониядағы ұлттық этнология мұражайындағы "Кішкентай ханзаданың" аудармалары.

2011 жылға қарай «Кішкентай ханзада» әлемнің 180 тіліне аударылған. Олардың ішінде көбісі еуропалық, азиялық, африкандық және американдық тілдерге аударылған. Малиде бамана тіліне, Испанияда арагондық тіліне, Кюрасвода креольдық тіліне және Францияда гаскондық тіліне аударылған. Тек Үндістанда хинди, телугу, маратхи, панджаби, малаялами, бенгальдік және конкани тілдерінде басылымдар бар. Қытайда 30 басылым, ал Кореяда 60 басылым шығарылған болатын. 2011 жылға қарай «Кішкентай ханзада» кітабының жалпы тиражы 80 миллионға жеткен. Орыс тілінде алғаш рет Нора Гальдың аудармасында «Москва» журналында 1959 жылы басылды.

Өнерде[өңдеу]

Кинематограф және мультипликация

  • 1966 — «Кішкентай ханзада» —  Арунас Жебрюнастың фильмі.
  • 1974 — «Кішкентай ханзада» —  Стэнли Донентың фильмі.
  • 1978 — «Кішкентай ханзаданың саяхаты» -  режиссёр Франклин Кофодтың мультсериалы.
  • 19781979 — «Кішкентай ханзаданың саяхаты» —   «Knack» студиясында шығарылған аниме-сериал.
  • 1979 — «Кішкентай ханзада» — Уила Винтоның мультфильмі..
  • 1993 — «Кішкентай ханзада» — Андрей Росстың фильмі.
  • 2010 — «Топырақ аңызы» —  Евгений Дядюлиның авторлық фильмі.
  • 2010 — «Кішкентай ханзада» —  Пьер-Ален Чартьердың мультсериалы.
  • 2015 — «Кішкентай ханзада» —  Режиссёр Марк Осборнның мультфильмі.

Театр және балет

  • 1981 — «Кішкентай ханзада» — композитора Евгений Глебовтың балеті.
  • 2002 — «Кішкентай ханзада» — Риккардо Коччантеның мюзиклі.
  • 2013 — «Кішкентай қадамның өнері» — Булгаковсков үйінің спектаклі.

Дереккөздер[өңдеу]