Мұстафа Исмет Инөнү

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Мұстафа Исмет Иненю

Исмет Мұстафа Инөнү (Иненю) (түр. Mustafa İsmet İnönü; 24 қыркүйек 1884(18840924)[1][2][3], Измир25 желтоқсан 1973[4][5][6], Анкара) — түрік мемлекеттік, саяси және әскери қайраткер, Түркияның екінші президенті (1938—1950), Ататүріктің мұрагері.

Туылғандағы есімі — Мұстафа Исмет-паша (түр. Mustafa İsmet-paşa). Исмет Иненю есімі 1935 жылдың 1 қаңтарынан бастап Түркияда титулдардың жойылуына және фамилиялардың енгізілуіне байланысты қабылданды.

Әскери-артиллериялық училищенің түлегі. Жас түріктер төңкерісі кезінен бастап Ататүріктің жақын серігі болған. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Месопотамия майданындағы полковник.

Өмірібаяны[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Мұстафа Исмет Иненю 1884 жылы 24 қыркүйекте Измир қаласында туған. Осман шенеунігі Хаджи Решид бейдің ұлы. Әскери-артиллерия училищесінде білім алған. Түркиядағы революция кезінде Ататүріктің жақын жақтасы болған. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде месопатамия майданында полковник қызметін атқарған.

Қатысқан соғыстары[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Мустафа Исмет түрік-грек соғысы кезінде Иненю маңындағы шайқасқа қатысып, атаққа ие болады. Сол кезден бастап тегін Иненю деп алады. Республика құрылған соң, бірінші премьер-министр болып тағайындалып, 1937 жылға дейін осы қызметті атқарады. Ататүрік қайтыс болған соң 1938 жылдың 11 қараша айынан 1950 жылға дейін президенттік таққа отырады. Республикалық ұлттық партияның негізін салушылардың бірі болған. Ол партияны 1938-1972 жылдар аралығында басқарған. 1972 жылы саясат өмірінен алшақтайды. 1973 жылы 25 желтоқсанда Анкара қаласында қайтыс болады.


  1. İsmet İnönü (1884-1973)  (фран.).
  2. Ismet Inönü | enciclopèdia.cat.
  3. Inönü, Ismet | Proleksis enciklopedija.
  4. İsmet İnönü (1884-1973)  (фран.).
  5. Ismet Inönü | enciclopèdia.cat.
  6. Inönü, Ismet | Proleksis enciklopedija.