Мазмұнға өту

Православие шіркеуі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
(Православ шіркеуі бетінен бағытталды)
  • Православие шіркеуі
Православие шіркеуі
Әулие Георгий соборы, Ыстанбұл, Түркия
Жіктелуі

Христиандық

Бағыты

Православие

Қасиетті жазуы
Теологиясы

Православие теологиясы

Құрылымы

Койнония

Primus inter pares

Варфоломей, Константинополь патриархы

Аймағы

Көбіне Оңтүстік-Шығыс Еуропа, Шығыс Еуропа, Солтүстік Азия, Левант, Мысыр, Солтүстік Америка, Таяу Шығыс, Кавказ, Кипр[1]

Тілі

Койне грек тілі, Шіркеу славян тілі, жергілікті тілдер[2][3][4]

Литургиясы
Негіздеушісі

Иса Мәсіх, киелі дәстүр бойынша

Құрылуы
Бөлінді
Мүшелері

220 266 000 адам (2020)[8]

Православие шіркеуі,[a] Шығыс православие шіркеуі,[10] не Грек православие шіркеуі — христиан дінінің негізгі тармағының бірі, мүшелері бойынша Католик шіркеуінен кейінгі әлемдегі екінші ең ірі шіркеу.[11]

395 жылы Рим империясының батыс және шығыс империясына бөлінуіне байланысты туындады. Православие шіркеуінің теологиялық негізі Византияда IX–XI ғасырларда қалыптасты.[12] Өз алдына шіркеу ретіндегі бағыты 1054 жылы христиан шіркеуінің католик және православ болып бөлінуіне байланысты айқындалды. Бөлінудің басты себептерінің бірі католиктердің Рим папасын бүкіл христиандардың бірінші басшысы деп тануы және батыс шіркеуінің теологиялық түсініктер қайшылығынан туындады.

Православие шіркеуі — бірнеше автокефалиялық шіркеулерді койнония арқылы біріктіретін орталықсызданған ірі шіркеу. Оның әлем алдындағы де-факто басты өкілі — Ыстанбұлда тұратын Варфоломей, Константинополь патриархы.

Ресейде 1448 жылдан Орыс православие шіркеуі бар. Ол Қазақстандағы бүкіл православтарға басшылық етеді. Діни сенім негізі Ізгі хабардың (Евангелие) Жаңа Өсиетіне жүгінеді. Негізгі қағидалары Құдайға үштік бірлік тұрғысынан сену.

Дүние жүзіндегі Православие шіркеуініӊ таралуы:      Негізгі дін (75%–дан астам)      Негізгі дін (50%–75%)      Орташа маӊызды дін (20%–50%)      Орташа маӊызды дін (5%–20%)      Азшылық дін (1%–5%)      Азшылық дін (1%–дан төмен), бірақ жергілікті автокефалиясы бар

Ескертпелер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. ↑ тағы Православ шіркеуі[9]

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. ↑ Religious Belief and National Belonging in Central and Eastern Europe (ағыл.). Pew Research Center's Religion & Public Life Project. (10 мамыр 2017). Тексерілді, 23 қаңтар 2021. Мұрағат көшірмесі 10 мамырдың 2017 Wayback Machine мұрағатында
  2. ↑ Eastern Orthodoxy – Worship and sacraments. Encyclopedia Britannica. Тексерілді, 13 сәуір 2020. Мұрағат көшірмесі 31 мамырдың 2020 Wayback Machine мұрағатында
  3. ↑ Fiske, Edward B.. Greek Orthodox Vote to Use Vernacular in Liturgy, The New York Times (3 шілде 1970). Тексерілді 13 сәуірдің 2020.
  4. ↑ Liturgy and archaic language | David T. Koyzis. First Things. (27 қазан 2009). Тексерілді, 13 сәуір 2020. Мұрағат көшірмесі 27 қаңтардың 2022 Wayback Machine мұрағатында
  5. ↑ McGuckin John Anthony The Orthodox Church: An Introduction to its History, Doctrine, and Spiritual Culture — Malden, MA: Wiley-Blackwell, 2010 — P. [1–25] (col. {{{columns}}}).. — ISBN 978-1-4051-5066-8
  6. ↑ McGuckin John Anthony The Eastern Orthodox Church: A New History — New Haven: Yale University Press, 2020 — P. [3–18] (col. {{{columns}}}).. — ISBN 978-0-300-21876-3
  7. ↑ Ware Timothy (Kallistos) The Orthodox Church — 3rd revised. — London: Penguin Books, 2015 — P. [1–20] (col. {{{columns}}}).. — ISBN 978-0-14-198063-8
  8. ↑ Zurlo Gina A. Global Christianity: a guide to the world's largest religion from Afghanistan to Zimbabwe — Grand Rapids, Michigan: Zondervan Academic. — ISBN 978-0-310-11361-4
  9. ↑ Қазақстан энциклопедиясы, VII-том
  10. ↑ Алматы: «Аруна» баспасы. 208 бет. Сер.:«1100 қызықты дерек».
  11. ↑ Christianity. Major Branches of Religions Ranked by Number of Adherents. adherents.com. Тексерілді, 22 мамыр 2014.
  12. ↑ Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік-анықтамалық. — Алматы: «Жеті жарғы» баспасы, 2008 жыл. ISBN 9965-11-274-6

Сыртқы сілтемелер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]