Солтүстік теңізі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Солтүстік теңізі
фр. Mer du Nord, нем. Nordsee, нидер. Noordzee, Үлгі:Lang-fy, ағылш. North Sea, норв. Nordsjøen, дат. Nordsøen немесе Vesterhavet
55°51′47″ с. е. 3°20′23″ ш. б. / 55.86306° с. е. 3.33972° ш. б. / 55.86306; 3.33972 (G) (O) (Я)Координаттар: 55°51′47″ с. е. 3°20′23″ ш. б. / 55.86306° с. е. 3.33972° ш. б. / 55.86306; 3.33972 (G) (O) (Я)  (T)
МұхитАтлант мұхиты
Ауданы750 мың км²
Көлемі94 мың км³
Жағалау сызығының ұзындығы6 мың км
Тереңдігі725 м
Орташа тереңдігі95 м
Суды жинау ауданы850 мың км²
Солтүстік теңізі (Еуропа)
Blue pog.svg
Теңіздің ғарыштан көрінісі
Теңіздің ғарыштан көрінісі
Commons-logo.svg Солтүстік теңізі Ортаққорда

Солтүстік теңіз (фр. Mer du Nord, нем. Nordsee, нидер. Noordzee, Үлгі:Lang-fy, ағылш. North Sea, норв. Nordsjøen, дат. Nordsøen немесе Vesterhavet) — Еуропаның солүстік-батыс жағалауындағы Атлант мұхитының шеткі теңізі. Ұлыбритания, Оркней, Шетланд аралдары мен Скандинавия, Ютландия түбектері аралығында жатыр. Солтүстікінде Норвег теңізімен, шығысында Скагеррак, Каттегат, Эресунн және Бельт бұғаздары арқылы Балтық теңізімен, оңтүстік-батысында Па-де-Кале, Ла-Манш бұғаздары арқылы Атлант мұхитымен жалғасады. Ұлыбритания, Франция, Бельгия, Нидерланд, Германия, Дания, Швеция, Норвегия жағалауымен шектеседі. Аумағы 565 мың км², орташа тереңд. 96 метрдей, ең терең жері 725 м. Солтүстік теніздің басым бөлігі қайраңда жатыр. Солтүстік-шығыс жағалауы қатты тілімденген (фьордты), оңтүстік-шығысы мен оңтүстік жағалауы тегіс, лагуналы, батыс қойнаулы, эстуарийлер кездеседі. Оңтүстік-шығысында Фриз аралдары мен Гельголанд аралы орналасқан. Теңізге Эльба, Везер, Рейн, Маас, Темза өзендері құяды. Суының орташа температурасы ақпанда 2 – 7°С, тамызда 12 – 19°С. Тұздығы батыс бөлігінде 31‰, шығ-нда 35‰. Жарты тәуліктік су толысуы (7,6 м) байқалады. Желдің әсерінен су деңгейі 3 м және одан да биікке көтеріледі. Жағалауды су басудан сақтау үшін дамбалар (поль) тұрғызылған (Нидерланд). Балық аулау (камбала, майшабақ, треска) кәсібі жақсы дамыған. Мұнай мен табиғи газдың ірі кен орындары бар. Солтүстік жағалауында экономикасы дамыған елдер орналасқан; теңіз арқылы маңызды сауда жолдары өтеді. Басты порттары: Амстердам, Роттердам (Нидерланд), Антверпен (Бельгия), Лондон (Ұлыбритания), Гамбург, Бремен (Германия), Гетеборг (Швеция), Осло, Берген (Норвегия).

Ортаққорда бұған қатысты медиа файлдар бар: North Sea