Таймыр түбегі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

ТАЙМЫР, Таймыр түбегі, Азияның солтүстігінде. Кара теңізідің Енисей шығанағы мен Лаптевтер теңізінің Хатанга шығанақтарының аралығында, Ресейдің Таймыр (Долган-Ненец) автон. округтық жерінде. Ұзындығы 1000 км-дей, ені 500 км-ге жуықтығы Жер аумағы 400 км2. Жағалаулары күшті тілімделген. Түбектің солтүстік мен оңтүстік ойпатты; орталық бөлігін оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай созылған Бырранга тауы (биіктігі 1146 м) алып жатыр. Солтүстігінде Челюскин мүйісімен аяқталып, оңтүстігінде Солтүстік Сібір ойпаты арқылы Орта Сібір таулы үстіртімен шектеседі. Климаты арктикалық, қатаң. Қаңтардың орташа температурасы –30 – 35С, шілдеде 1 – 10С. Жылдық жауын-шашын мөлшері 200 – 300 мм. Мәңгі тоң жаппай таралған. Қрі көлі – Таймыр, өзендері Пясина, Жоғарғы және Төменгі Таймыр, Хатанга. Солтүстігінде арктикалық және мүкті-қыналы тундра, Бырранга тауында арктикалық шөл мен тау тундрасы, оңтүстігінде орманды тундра, қиыр оңтүстігінде батпақты сирек балқарағай орманы таралған. Тас көмір кен орны бар.


Сілтемелер[өңдеу]

"Қазақ Энциклопедиясы", 8 том