Украинадағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Украинаның 7 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге 6 нысан мәдени, 1 табиғи критерийлар бойынша іліккен[1]. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Украина аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 15 нысан үміткер ретінде тіркелген[2].

Тізім[өңдеу]

Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан

# Сурет Аты Мекені Жасалған кезі Тізімге кірген жылы Талаптар
1 Софійський собор (1073 р.).jpg
Beaumaris Castle 12 977.PNG
Caernarfon castle from the west.jpg
Эулие София соборы және оныӊ маӊындағы монастырлік құрылыстар:
((укр. Собор святої Софії і прилеглі монастирські споруди)
Киев қаласы XI ғ. 1990 жыл 527bis-001 i, ii, iii, iv
2 Місто Львів, панорама..jpg Львов қаласыныӊ тарихи орталығы
(укр. Історичний центр Львова)
Львов қаласы XIII ғ. 1998 жыл 865 ii, v
3 Truve Geodetic Arc chain «Katerinowka» picture1.JPG Струве геодезиялық иіні (4 пункт)
(укр. Пункты геодезичної дуги Струве)
Хмельницкая облысы
Одесская облысы
2005 жыл 1187-031 ii, iii, vi
4 Beskidy Bieszczady SE.jpg Карпат тауларындағы соны ормандар мен Шорфхайде шамшат орман алабы
(укр. Букові праліси Карпат та стародавні букові праліси Німеччини)
Закарпатская облысы 2007 жыл
2011 жыл
1133 ix
5 Cernauti Residentia 03.jpg Буковина және Далмация митрополиттерініӊ резиденциясы
(укр. Резиденція православних митрополитів Буковини і Далмації)
Черновцы XIX ғ. 2011 1330 ii, iii, iv
6 Chersonesos columns.jpg Херсонес Таврический
(укр. Стародавнє місто Херсонес Таврійський та його хора)
Бұл ЮНЕСКО Әлемдік мұраның нысаны Крымда орналасқан, сол себепті Ресей және Украинаның арасындағы бөліс тақырыбы болып келеді.
Севастополь б.з.б.V-XIV ғ. 2013 жыл 1411 ii, v
7 Церква Св.Юрія.jpg Украина мен Польшаның Қарпат аймағындағы ағаш шіркеулер Львовская облысы
Ивано-Франковская облысы
Закарпатская облысы
XVII ғ 2013 жыл 1424-003 iii, iv

Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар[өңдеу]

Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан

# Сурет Аты Аймақ Координаттары Негізделген Жыл ID
Критерийлері
1 Чернігів. Борисоглібський собор 02.jpg Борисоглебский соборы
(укр. Борисоглібський собор)
Coat of Arms of Chernihiv.svg Чернигов 51°29′21″ с. е. 31°18′25″ ш. б. / 51.48917° с. е. 31.30694° ш. б. / 51.48917; 31.30694 (Я) XII ғ. 1989 668
i, ii, iv
[3]
Чернігів. Спасо-Преображенський собор 02.jpg Спасо-Преображенский соборы
(укр. Спасо-Преображенський собор)
51°29′20″ с. е. 31°18′28″ ш. б. / 51.48889° с. е. 31.30778° ш. б. / 51.48889; 31.30778 (Я) XI ғ.
2 Kamianets-Podilskyi-2007.jpg Каменец-Подольска бекеті
(укр. Кам'янець-Подільська фортеця)
COA Kamjantec-Podilsky.svg Каменец-Подольский,
Coat of Arms of Khmelnytskyi Oblast.svg Хмельницк облысы
48°40′32″ с. е. 26°34′25″ ш. б. / 48.67556° с. е. 26.57361° ш. б. / 48.67556; 26.57361 (Я) XI-XVIII ғ. 1989 670
i, ii, iv
[4]
3 Тарасова світлиця.jpg Тарас Шевченконың бейіті және Шевченко ұлттық қорығы
(укр. Могила Тараса Шевченка і Шевченківський національний заповідник)
KanivCOA.png Канев,
Coat of Arms of Cherkasy Oblast.svg Черкас облысы
49°43′59″ с. е. 31°30′53″ ш. б. / 49.73306° с. е. 31.51472° ш. б. / 49.73306; 31.51472 (Я) 1925 1989 672
не
указаны
[5]
4 Askania Nova-1.jpg Аскания-Нова қорығы
(укр. Біосферний заповідник Асканія-Нова)
Аскания-Нова елді мекені
Coat of Arms of Kherson Oblast.png Херсон облысы
46°27′07″ с. е. 33°52′51″ ш. б. / 46.45194° с. е. 33.88083° ш. б. / 46.45194; 33.88083 (Я)
XIX ғ.соңы
1989 673
x
[6]
5 Sofievka ionicheskoe more.JPG «Софиевка» ұлттық дендропаркі
(укр. Національний дендрологічний парк «Софіївка»)
Uman gerb.jpg Умань,
Coat of Arms of Cherkasy Oblast.svg Черкас облысы
48°45′50″ с. е. 30°14′07″ ш. б. / 48.76389° с. е. 30.23528° ш. б. / 48.76389; 30.23528 (Я) 1796 2000 674 [7]
6 Crimea DSC 0160.jpg Хан сарайы (Бахчисарай)
(укр. Ханський палац у Бахчисараї)
Герб Бахчисарая.jpg Бахчисарай,
АР Крым
44°44′55″ с. е. 33°52′55″ ш. б. / 44.74861° с. е. 33.88194° ш. б. / 44.74861; 33.88194 (Я) XVI ғ. 2003 1820
i, iii, v, vi
[8]
7 Кам'яна могила у кінці травня.jpg Тас бейіті
(укр. Кам'яна могила)
Терпенье (селосы),
Coat of arms of Zaporizhia Oblast.svg Запорожск облысы
46°56′59″ с. е. 35°28′10″ ш. б. / 46.94972° с. е. 35.46944° ш. б. / 46.94972; 35.46944 (Я) б.з.б. XX ғ. 2006 5075
iii, vi
[9]
8 Обсерватория Ник.jpg Николаев астрономиялық обсерваториясы
(укр. Миколаївська астрономічна обсерваторія)
Coat of arms of Nikolayev.svg Николаев облысы 46°58′18″ с. е. 31°58′23″ ш. б. / 46.97167° с. е. 31.97306° ш. б. / 46.97167; 31.97306 (Я) 1821 2007 5116
ii, iv
[10]
9 2006-06-15 Вид на Генуэзскую крепость (2).jpg Генуэзск бекеті (Судак)
(укр. Генуезька фортеця)
Судак,
АР Крым
44°50′25″ с. е. 34°57′28″ ш. б. / 44.84028° с. е. 34.95778° ш. б. / 44.84028; 34.95778 (Я) VI-XVI ғ. 2007 5117
ii, iv, v
[11]
10 Обсерватория Ник.jpg Николаев астрономиялық обсерваториясы
(укр. Миколаївська астрономічна обсерваторія)
Coat of arms of Nikolayev.svg Николаев облысы 46°58′18″ с. е. 31°58′23″ ш. б. / 46.97167° с. е. 31.97306° ш. б. / 46.97167; 31.97306 (Я) 1821 2008 5267
ii, iv, vi
[12]
[13]
Observator1.jpg Киев университетінің астрономиялық обсерваториясы
(укр. Астрономічна обсерваторія Київського національного університету)
COA of Kyiv Kurovskyi.svg Киев 50°27′08″ с. е. 30°29′53″ ш. б. / 50.45222° с. е. 30.49806° ш. б. / 50.45222; 30.49806 (Я) 1845
Будинок астрономічної обсерваторії 5910.jpg Одесса ұлттық университетінің обсерваториясы
(укр. Астрономічна обсерваторія Одеського національного університету)
Coat of Arms of Odessa.svg Одесса 46°28′39″ с. е. 30°45′19″ ш. б. / 46.47750° с. е. 30.75528° ш. б. / 46.47750; 30.75528 (Я) 1871
Simeiz VLBI Station (2005-09-287).jpg Крымдағы астрофизика обсерваториясы
(укр. Кримська астрофізична обсерваторія)
Научный (Крым) поселкісі,
АР Крым
44°43′35″ с. е. 34°00′46″ ш. б. / 44.72639° с. е. 34.01278° ш. б. / 44.72639; 34.01278 (Я) 1945 год
11 Operniy-1.jpg Одессаның тарихи орталығы
(укр. Історичний центр міста-порту Одеси)
Coat of Arms of Odessa.svg Одесса 46°29′17″ с. е. 30°44′27″ ш. б. / 46.48806° с. е. 30.74083° ш. б. / 46.48806; 30.74083 (Я) 1794

XIX ғ.соңы
2009 5412
i, ii, iii, iv, v
[14]
12 Церква Кирилівська.JPG Кириллов шіркеуі
(укр. Кирилівська церква)
COA of Kyiv Kurovskyi.svg Киев 50°29′00″ с. е. 30°28′19″ ш. б. / 50.483444° с. е. 30.47194° ш. б. / 50.483444; 30.47194 (Я) XII ғ. 2009 5423
i, ii, iii, iv
[15]
St. Andriy's Church in Kyiv.jpg Андреев шіркеуі (Киев)
(укр. Андріївська церква)
50°27′32″ с. е. 30°31′05″ ш. б. / 50.45889° с. е. 30.51806° ш. б. / 50.45889; 30.51806 (Я) XVIII ғ.
13 Генуезька фортеця.jpg Солтүстік Причерноморьедегі Генуэ колониялары
(укр. Генуезькі колонії у Північному Причорномор'ї)
АР Крым,
Coat of Arms of Odesa Oblast.png Одесса облысы
XIII-XV ғ. 2010 5575
ii, iv
[16]
14 Mangup-Monastery.jpg Мангуп-Кале
(укр. Мангуп-Кале)
Бахчисарай ауданы,
АР Крым
44°35′32″ с. е. 33°48′01″ ш. б. / 44.59222° с. е. 33.80028° ш. б. / 44.59222; 33.80028 (Я) V-VI ғ. 2012 5773
iii, v, vi, vii
[17]
Eski-Kermen 4.JPG Эски-Кермен
(укр. Ескі-Кермен)
44°36′35″ с. е. 33°44′22″ ш. б. / 44.60972° с. е. 33.73944° ш. б. / 44.60972; 33.73944 (Я) VI ғ.
15 Crimea DSC 0160.jpg Хан сарайы (Бахчисарай)
(укр. Ханський палац у Бахчисараї)
Герб Бахчисарая.jpg Бахчисарай,
АР Крым
44°44′55″ с. е. 33°52′55″ ш. б. / 44.74861° с. е. 33.88194° ш. б. / 44.74861; 33.88194 (Я) XVI ғ. 2012 5774
ii, iii, v, vi
[18]
Chufut Kale1.jpg Чуфут-Кале
(укр. Чуфут-Кале)
Бахчисарай ауданы,
АР Крым
44°44′27″ с. е. 33°55′55″ ш. б. / 44.74083° с. е. 33.93194° ш. б. / 44.74083; 33.93194 (Я) V-VI ғ.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Критерии. Басты дереккөзінен мұрағатталған 29 қазан 2012.
  2. Tentative Lists  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 сәуір 2013.
  3. Historic Centre of Tchernigov, 9th - 13th centuries  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 сәуір 2013.
  4. Cultural Landscape of Canyon in Kamenets-Podilsk  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 сәуір 2013.
  5. Tarass Shevtchenko Tomb and State Historical and Natural Museum - Reserve  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 сәуір 2013.
  6. National Steppe Biosphere Reserve "Askaniya Nowa"  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 сәуір 2013.
  7. Dendrological Park "Sofijivka"  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 сәуір 2013.
  8. Bakhchisaray Palace of the Crimean Khans  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 сәуір 2013.
  9. Archaeological Site "Stone Tomb"  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 сәуір 2013.
  10. Mykolayiv Astronomical Observatory  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 сәуір 2013.
  11. Complex of the Sudak Fortress Monuments of the 6th - 16th c.  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 сәуір 2013.
  12. Astronomical Observatories of Ukraine  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 сәуір 2013.
  13. Дереккөз алу қатесі: Жарамсыз <ref> тегі; no text was provided for refs named Фото
  14. Historic Center of the Port City of Odessa  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 сәуір 2013.
  15. Kyiv: Saint Sophia Cathedral with Related Monastic Buildings, St. Cyril's and St. Andrew's Churches, Kyiv-Pechersk Lavra (extension of Kiev: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kiev-Pechersk Lavra)  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 сәуір 2013.
  16. Trading Posts and Fortifications on Genoese Trade Routes. From the Mediterranean to the Black Sea  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 сәуір 2013.
  17. Cultural Landscape of “Cave Towns” of the Crimean Gothia  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 сәуір 2013.
  18. The historical surroundings of Crimean Khans’ capital in Bakhchysarai  (ағыл.). UNESCO World Heritage Centre. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 сәуір 2013.

Тағы қараңыз[өңдеу]

Сыртқы сілтемелер[өңдеу]