Шағалалытеңіз

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Шағалалытеңіз
54°05′49″ с. е. 69°53′03″ ш. б. / 54.09694° с. е. 69.88417° ш. б. / 54.09694; 69.88417 (G) (O) (Я)Координаттар: 54°05′49″ с. е. 69°53′03″ ш. б. / 54.09694° с. е. 69.88417° ш. б. / 54.09694; 69.88417 (G) (O) (Я)  (T)
Ел Қазақстан
АймақСолтүстік Қазақстан облысы
АудандарАққайың ауданы, Тайынша ауданы
Теңiз деңгейiнен биіктігі135,6 м
Өлшемі42,9 × 12,5 км
Ауданы267,36 км²
Тереңдігі3,1 м
Орташа тереңдігі1,5 м
Суды жинау ауданы10 900 км²
Құятын өзенШағалалы
Шағалалытеңіз (Қазақстан)
Blue pog.svg
Шағалалытеңіз
Шағалалытеңіз (Солтүстік Қазақстан облысы)
Blue pog.svg
Шағалалытеңіз

ШағалалытеңізСолтүстік Қазақстан облысы Аққайың, Тайынша аудандары жеріндегі көл. Қиялы ауылынан 11 км оңтүстік-шығыстағы қазаншұңқырда орналасқан. Теңіз деңгейінен абсолюттік биіктігі 135,6 м.

Гидрографикасы[өңдеу]

Ауданы 267,36 км2, ұзындығы 42,9 км, ең енді жері 12,5 км, орташа тереңдігі 1,5 м, ең терең жері 3,1 м, су жиналатын алабы 10900 км <sup2. Түбі лайлы, балшықты — қалыңдығы 1 метрге жетеді. Көлге Шағалалы өзені құяды. Қазіргі кезде негізінен ағынсыз, тек суы мол жылдары Шағалалытеңізден Ақбас көліне қарай ағын байқалады. Суының минералдығы көктемде 0,6 — 0,8 г/л, жазда 0,9 — 1,0 г/л, қыста 2,0 — 2,5 г/л.

Жағалау сипаты[өңдеу]

Көл айдынының 60-70%-ын қамыс, құрақ, тағы басқа су өсімдіктері жайлаған. Батыс және солтүстік жағалары жарқабақты, биіктігі 4-7 м, шығыс және оңтүстік жағалары жайпақ, айналадағы ортамен тұтасып кеткен. Оңтүстік жағалауы батпақты. Суы шаруашылық мұқтаждықтарға пайдаланылады.[1][2]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том 18 бөлім
  2. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шаруашылығы. – Алматы, «Мектеп» баспасы, 2002 жыл