Ұлы Гэтсби

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Disambig gray.svg Басқа мағыналар үшін Ұлы Гэтсби (айрық) деген бетті қараңыз.

"Ұлы Гэстби" кітабының алғашқы мұқабасы

"Ұлы Гэтсби" (ағылш. The Great Gatsby) - америкалық жазушы Фрэнсис Скотт Фицджеральдтың романы. Роман 1925 жылдың 10 сәуірінде жарық көрді. Америка әдебиетіндегі Джаз дәуірінің өкілі ретінде саналады. Роман Фицджеральдтың Еуропадағы саяхатының барысында, Парижде аяқталып жарияланған болатын. Оқиға Нью-Йорктен алшақтау орналасқан Лонг-Айлендтің "алтын жағалауында" көрініс табады. 1920 жылдары Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ-та гүлдену басталады. "Құрғақ заң" кезінде көптеген бутлегерлер миллионерлерге айналып, қысмыстың өрлеуіне түрткі болады. Фицджеральд олардың байлығына таңдана отырып, шексіз материализм бен Америкада моральдың болмауын бетке басады. Роман автордың өмірінде атаққа ие бола алмады. Ұлы депрессия және Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары тіпті ұмытылып кеткен болатын, 1950 жылдары жақсы сатыла бастады. Кейбір ағылшын тілдес елдерде орта мектеп пен ЖООдағы әдебиет бағдарламасына енгізілген болатын. 1998 жылы роман Modern Library баспасының нұсқасы бойынша 20 ғасырдың 100 ең жақсы кітаптарының рейтингінде 2 орында тұр.

Сюжеті[өңдеу]

Роман бірінші жақтан жазылған. Ник Каррауэй өзінің әңгімесін ауқатты әкесінің кеңесінен бастайды: оның артықшылығына ие емес адамдарды пайымдамауды сұрайды. Оқиға Никтің Лонг-Айлендтегі Уэст-Эггте пәтер жалдауынан басталады. Онда ол Тома және Дэйзи Бьюкенендермен танысады. Бірде сол үйде Ник Джордан Бейкермен танысады. Джордан Никке Томның Нью-Йоркте көңілдесі бар екендігі жайлы айтады. Бірде Ник өте бай Гэтсби есімді кісімен көрші екенін біледі. Гэтсби апта сайын сауық кештерін ұйымдастырып тұрады. Ол Никті өзінің бір кешіне шақырады. Гэстбиді ешкім көрмеген. Кеш барысында бір ер кісі Никті таниды, олар майданда бірге соғысған. Бейтаныс Джей Гэтсби болып шығады. Ник мен Джей арасында достық орнайды. Бірде Джордан Никке Гэтсбидің неге кештерге көп адамдарды шақыратынын айтады. Гэтсбидің басты мақсаты Дейзимен кездесу болып табылады, Дейзи - Гэтсбидің бұрыңғы ғашығы. Джей Джордан арқылы Никті Дейзимен кездесу ұйымдастыруын сұрайды. Ник уәде береді. Сол уақытта Ник пен Джордан арасында роман басталады. "Плаза" отеліндегі кездесуде Том Джейдің Дейзиге деген махаббаты туралы біліп қояды, Том Гэтсбидің бутлегер екендігін айтады. Джей Дейзидің шындықты айтуды, Том сүймегенің айтуды сұрайды, бірақ Дейзи не айтарын білмей тұрып қалады. Том өзінің жеңісін сезініп, Джей мен Дейзи бір машинада, ал өзі, Ник және Джордан басқа көлікте қайтатының айтады. Сол уақытта Джордж Вильсон өзінің әйелімен ұрысып, әйелінің оның көзіне шөп салып жүр деп айыптайды. Әйелі жылап, далаға жүгіріп шығады, сонда оны Гэтсбидің көлігі қағып кетеді. Артта келе жатқан Ник, Джордан және Том қаза тапқан әйелді көреді. Ол Томның көңілдесі болып шығады. Джордж Вильсон Гэтсби өлтіреді. Ник Гэстбидің барлық таныстарын және туысқандарын жерлеуге шақырады, бірақ ешкім келмейді. Том мен Дейзи ешқандай хабар қалдырмай, кетіп қалады. Джорданмен қатынастарын бұзғаннан кейін, Ник Томды кездейсоқ кездестіріп қалады. Ник Томның Вильсонды Гэтсбиді өлтіруге мәжбүрлегенің біледі. Кейін Ник Орта Батысқа көшіп кетеді.

Басты кейіпкерлер[өңдеу]

  • Ник Каррауэй - басты кейіпкер, 30 жаста. Оқиғаны бірінші жақтан баяндайды.
  • Джей Гэтсби - Никтің жұмбақ көршісі.
  • Дэйзи Бьюкенен - Никтің шөбере әпкесі.
  • Томас «Том» Бьюкенен - Дейзидің күйеуі.
  • Джордан Бейкер - Дейзидің құрбысы.
  • Джордж Вильсон - көліктерге арналған шеберхананың иесі.
  • Миртл Вильсон - Джордждың әйелі және Томастың көңілдесі.

Тағы қараңыз[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]