1925 жыл

Жылдар
1921 · 1922 · 1923 · 1924 — 1925 — 1926 · 1927 · 1928 · 1929
Онжылдықтар
1900 жж. · 1910 жж. — 1920 жж. — 1930 жж. · 1940 жж.
Ғасырлар
XIX ғасыр — XX ғасыр — XXI ғасыр

II мыңжылдық

XVIII ғасыр

— XIX ғасыр
—  XX ғасыр

— XXI ғасыр

— XXII ғасыр

1890 жж.	1890	1891	1892	1893	1894	1895	1896	1897	1898	1899

1900 жж.	1900	1901	1902	1903	1904	1905	1906	1907	1908	1909
1910 жж.	1910	1911	1912	1913	1914	1915	1916	1917	1918	1919
1920 жж.	1920	1921	1922	1923	1924	1925	1926	1927	1928	1929
1930 жж.	1930	1931	1932	1933	1934	1935	1936	1937	1938	1939
1940 жж.	1940	1941	1942	1943	1944	1945	1946	1947	1948	1949
1950 жж.	1950	1951	1952	1953	1954	1955	1956	1957	1958	1959
1960 жж.	1960	1961	1962	1963	1964	1965	1966	1967	1968	1969
1970 жж.	1970	1971	1972	1973	1974	1975	1976	1977	1978	1979
1980 жж.	1980	1981	1982	1983	1984	1985	1986	1987	1988	1989
1990 жж.	1990	1991	1992	1993	1994	1995	1996	1997	1998	1999

2000 жж.	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009

**1925 жыл басқа күнтізбелерде**
Грегориан күнтізбесі	1925 MCMXXV
Юлиан күнтізбесі	1924 — 1925 (14 қаңтардан бастап)
Рим қаласының құрылуынан бастап	2677 — 2678 (4 мамырдан бастап)
Византия күнтізбесі	7433 — 7434 (14 қыркүйектен бастап)
Еврей күнтізбесі	5685 — 5686 ה'תרפ"ה — ה'תרפ"ו
Ислам күнтізбесі	1343 — 1344
Армения күнтізбесі	1374 ԹՎ ՌՅՀԴ
Қытай күнтізбесі	4621 — 4622 甲子 — 乙丑 көк егеуқұйрық — көк бұқа
Ефиопия күнтізбесі	1917 — 1918
Инду күнтізбесі
- Викрам самват	1981 — 1982
- Шака самват	1847 — 1848
- Кали-юга	5026 — 5027
Иран күнтізбесі	1303 — 1304

1925 жыл — Григориан күнтізбесі бойынша аптаның төртінші күні, яғни бейсенбіде басталады. Кібісе жыл емес.

Бұл біздің заманымыздың 1925 жылы, II мыңжылдықтың 925-жылы, XX ғасырдың 25-жылы, 20 ғасырдың 3-онжылдығының 5-жылы, 1920 жылдардың 6-жылы болып табылады.

Оқиғалар

Қаңтар

1 қаңтар - Норвегия астанасы Кристианиядан Ослоға өзгертілді.
3 қаңтар – Бенито Муссолини депутаттар палатасында диктатурасының басталуына жол берген маңызды сөздерің айтты.
21 қаңтар - Албания республика болып жарияланды.
31 қаңтар – Ахмет Зогу Албания Республикасының тұңғыш президенті болып сайланды.

Ақпан

16 ақпан - Қарақалпақ автономиялық облысы құрылды.
28 ақпан - Шарлевуа-Камоураска (Солтүстік Американың солтүстік-шығысында) жер сілкінісі болды.

Наурыз

2 наурыз – Албанияның алғашқы республикалық конституциясы қабылданды, онда президент Ахмет Зогқа диктаторлық өкілеттік берілді.
4 наурыз
- Исмет Инөнү Түркияның премьер-министрі болып тағайындалды.
- Калвин Кулидж Америка Құрама Штаттарының президенті ретінде инаугурация жасады. Бұл радиодан тікелей эфирде көрсетілген алғашқы президенттік инаугурация.
6 наурыз – Кеңес Одағында Еуропадағы ең көне балалар газеттерінің бірі «Пионерская правда» газеті құрылды.
12 наурыз - Гоминьдан партиясының көшбасшысы және Қытайдың тұңғыш президенті Сунь Ятсен қайтыс болды.

Сәуір

10 сәуір – Царицын қаласы Сталинград деп өзгертілді.
17 сәуір – Кореяның Коммунистік партиясы құрылды.
21 сәуір – Чуваш Автономиялық облысы Чуваш АССР-і болды.
28 сәуір – Стэнли Болдуин үкіметінің бюджетін ұсына отырып, қазынашылық канцлері Уинстон Черчилль Ұлыбританияның алтын стандартына оралатынын жариялады.

Мамыр

5 мамыр – Жапония 25 жастан асқан барлық ер адамдарға дауыс беру құқығын беретін жалпы сайлау туралы заң қабылдады.
13 мамыр - КСРО кеңестерінің 3-ші съезі Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасы мен Өзбек Кеңестік Социалистік Республикасының КСРО құрамына қосылуы туралы қаулы қабылдады.

Маусым

13 маусым – Американдық инженер Чарльз Фрэнсис Дженкинс алғаш рет «радиокөрудің алғашқы көпшілікке көрсетілуінде» 48 жолды және механикалық жүйені пайдаланып кескін мен дыбысты синхрондалған түрде беруді жүзеге асырды.
17 маусым – Женевада улы, тұншықтыратын және басқа да газдар мен биологиялық агенттерді соғыста қолдануға тыйым салу туралы хаттамаға қол қойылды.

Шілде

1 шілде - Гуанчжоу үкіметі өзін Қытайдың жалпы ұлттық үкіметі деп жариялады.
18 шілде - Адольф Гитлер Германияда өзінің жеке манифесі «Майн Кампфтың» бірінші томын жариялады.
25 шілде - Кеңес Одағының телеграф агенттігі құрылды.

Тамыз

8 тамыз – Америка Құрама Штаттарындағы ең ірі расизм үстемдігін жақтайтын ұйым Ку-клукс-клан Вашингтонда шамамен 30 000-35 000 адам қатысқан шеру өткізу арқылы өзінің танымалдылығын көрсетті.
20 тамыз - Рим қаласында алғашқы метрополитен ашылды.
25 тамыз - Франция әскерлерін Германияның Рур аймағынан эвакуациялауды аяқтады.

Қыркүйек

5 қыркүйек - Григорий Зиновьев, Лев Каменев, Григорий Сокольников және Владимир Лениннің жесірі Надежда Крупская Сталинге қарсы ортақ наразылыққа қол қойды. Кейіннен Зиновьев, Каменев пен Сокольников Сталиннің тазарту саясатының құрбанына айналып, өлім жазасына кесілді.
18 қыркүйек - Орталық атқару комитетінің төралқасы мен Кеңес Одағының халық комиссарлары кеңесі «КСРО мемлекеттік сақтандыруы туралы қаулыны» бекітті.
27 қыркүйек - Қытайдың Шаньдун провинциясында Хуанхэ өзеннің тасқынынан жүздеген адам қаза тапты, бұл 1887 жылғы топан судан бергі ең үлкен су тасқынына әкеп соқты.
30 қыркүйек - Грек диктаторы Теодорос Пангалос елдің құрылтай жиналысын таратып, оның ұлт сенімін жоғалтқанын және оны қалпына келтіруге кедергі келтіргенін хабарлады. Кейін Пангалос жаңа сайлау болатының жариялады.

Қазан

3 қазан - Буэнос-Айресте Батыс жарты шар елдерінің Пан-Америка тас жолының құрылысын талқылауға арналған алғашқы конференциясы басталды.
5 қазан – Швейцарияда Германия мен еуропалық державалардың қатысуымен Локарно конференциясы басталды.
19–29 қазан - Грек сарбазы кездейсоқ шекарадан өтіп, шекарашылардың қолынан жарақат алғаннан кейін Болгария мен Грекия арасында қысқа мерзімді қақтығыс орын алды.
25 қазанда генерал Эмилиано Чаморро Никарагуада президент Карлос Солорсаноға қарсы көтеріліс бастады. Бұл азаматтық соғысқа басталуға жол берді.
31 қазан - Иран мәжілісі елді бір ғасырдан астам уақыт бойы басқарған Қаджар әулетінің құлатылғанын ресми түрде жариялады. Бұл шешім ескі монархияның ақырына әкеліп, Реза шах Пехлевидің билікке келуіне жол ашты.

Қараша

9 қараша - Германиядағы Адольф Гитлердің жеке күзеті ретінде Schutzstaffel (SS) ресми түрде құрылған күні.
12 қараша - Италия үкіметі Америка Құрама Штаттарына әскери қарызын 0,4 пайыздық бекітілген пайыздық мөлшерлемемен өтеуге келісті.
15 қараша
- Америка Құрама Штаттарындағы алғашқы ұлттық кәсіби баскетбол лигасы, Бостоннан Чикагоға дейін созылып жатқан Америка баскетбол лигасы (ABL) өзінің алғашқы маусымын тоғыз командамен бастады.
- Эрих Людендорфтың 2000-ға жуық неміс фашистік жақтастары Локарно келісімдеріне қарсы наразылық білдіру үшін Берлин қалалық сарайының алдында жиналды.
19 қараша - Президент Калвин Кулидж Нью-Йорк штатының Сауда палатасына жолдаған сөзінде Америка Құрама Штаттарын Халықаралық Сотқа қосылуға шақырды.

Желтоқсан

15 желтоқсан
- Реза Шах ант қабылдап, Пехлеви әулетінен шыққан Парсының алғашқы шахы болып тағайындалды.
- Жапонияның соғыс министрлігі Оңтүстік Манджурия теміржолын және Мукден маңындағы басқа да жапон мүдделерін қорғау үшін Маньчжурияға 3500 әскер жіберді.
25 желтоқсан – IG Farben компаниясы Германиядағы алты химиялық компанияның бірігуі арқылы құрылды.
18-31 желтоқсан – Мәскеуде Бүкілодақтық Коммунистік партияның (большевиктер) 14-ші съезі өтті, онда индустрияландыру бағыты қабылданды.

Қазақстанда

19 сәуір - Кеңестердің V Бүкілқазақ съезінде халықтың шынайы атауын қалпына келтіру туралы ресми шешім қабылданды. Тиісінше Қырғыз АССР Қазақ АССР болып өзгертілді.

Туғандар

Тағы қара: Санат:1925 жылы туғандар

Қайтыс болғандар

Тағы қара: Санат:1925 жылы қайтыс болғандар

Тағы қараңыз