1922 жыл

Жылдар
1918 · 1919 · 1920 · 1921 — 1922 — 1923 · 1924 · 1925 · 1926
Онжылдықтар
1900 жж. · 1910 жж. — 1920 жж. — 1930 жж. · 1940 жж.
Ғасырлар
XIX ғасыр — XX ғасыр — XXI ғасыр

II мыңжылдық

XVIII ғасыр

— XIX ғасыр
—  XX ғасыр

— XXI ғасыр

— XXII ғасыр

1890 жж.	1890	1891	1892	1893	1894	1895	1896	1897	1898	1899

1900 жж.	1900	1901	1902	1903	1904	1905	1906	1907	1908	1909
1910 жж.	1910	1911	1912	1913	1914	1915	1916	1917	1918	1919
1920 жж.	1920	1921	1922	1923	1924	1925	1926	1927	1928	1929
1930 жж.	1930	1931	1932	1933	1934	1935	1936	1937	1938	1939
1940 жж.	1940	1941	1942	1943	1944	1945	1946	1947	1948	1949
1950 жж.	1950	1951	1952	1953	1954	1955	1956	1957	1958	1959
1960 жж.	1960	1961	1962	1963	1964	1965	1966	1967	1968	1969
1970 жж.	1970	1971	1972	1973	1974	1975	1976	1977	1978	1979
1980 жж.	1980	1981	1982	1983	1984	1985	1986	1987	1988	1989
1990 жж.	1990	1991	1992	1993	1994	1995	1996	1997	1998	1999

2000 жж.	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009

**1922 жыл басқа күнтізбелерде**
Грегориан күнтізбесі	1922 MCMXXII
Юлиан күнтізбесі	1921 — 1922 (14 қаңтардан бастап)
Рим қаласының құрылуынан бастап	2674 — 2675 (4 мамырдан бастап)
Византия күнтізбесі	7430 — 7431 (14 қыркүйектен бастап)
Еврей күнтізбесі	5682 — 5683 ה'תרפ"ב — ה'תרפ"ג
Ислам күнтізбесі	1340 — 1341
Армения күнтізбесі	1371 ԹՎ ՌՅՀԱ
Қытай күнтізбесі	4618 — 4619 辛酉 — 壬戌 ақ қораз — қара ит
Ефиопия күнтізбесі	1914 — 1915
Инду күнтізбесі
- Викрам самват	1978 — 1979
- Шака самват	1844 — 1845
- Кали-юга	5023 — 5024
Иран күнтізбесі	1300 — 1301

1922 жыл — Григориан күнтізбесі бойынша аптаның соңғы күні, яғни жексенбіде басталады. Кібісе жыл емес.

Бұл біздің заманымыздың 1922 жылы, II мыңжылдықтың 922-жылы, XX ғасырдың 22-жылы, 20 ғасырдың 3-онжылдығының 2-жылы, 1920 жылдардың 3-жылы болып табылады.

Оқиғалар

Қаңтар

11 қаңтар – Фредерик Бантинг Торонтода қант диабетін емдеу үшін инсулинді алғаш рет сәтті қолданды.^[1]
17 қаңтар — Ионель Брятяну Румынияның премьер-министрі болды.
20 қаңтар - Ұлттар Лигасының Кеңесі Катовицені Польшаға қайтару туралы шешім қабылдады.
26 қаңтар – Италия әскерлері Ливияның Мисрата қаласын басып алды. Ливияны қайта жаулап алу науқаны басталды.
27 қаңтар — Иоганн Шобер Аустрияның федералдық канцлері болды.

Ақпан

6 ақпан - АҚШ, Ұлыбритания, Жапония, Франция және Италия сияқты бес держава арасында теңіз қарусыздануы туралы шартқа қол қойылды. Жапония Шаньдун түбегіне қатысты бақылаудың бір бөлігін Қытайға қайтарды.
8 ақпан - АҚШ президенті Уоррен Г. Хардинг Ақ үйге алғашқы радионы орнатты.
15 ақпан – Гаагада тұрақты халықаралық соттың алғашқы отырысы өтті.^[2]
28 ақпан - Ұлыбритания Мысырды тәуелсіз әрі егемен мемлекет деп танитын үкіметтің біржақты мәлімдемесін жариялау арқылы оған қатысты протекторатты тоқтатты.

Наурыз

15 наурыз – Мысыр Ұлыбританиядан өзін-өзі басқару құқығын алғаннан кейін, І Фуад Мысыр королі болды.
18 наурыз – Британдық Үндістанда Махатма Ганди бүлік шығаруға шақырғаны үшін алты жылға бас бостандығынан айырылды (ол бар болғаны екі жыл ғана түрмеде отырды).
26 наурыз – Польшада Германияның Социал-демократиялық партиясы құрылды.
29 наурыз — Литвада аграрлық реформа туралы заң қабылданды.

Сәуір

1 сәуір – Оңтүстік Африка темір жолдары Оңтүстік-Батыс Африкадағы барлық теміржол операцияларын бақылауға алды.^[3]
3 сәуір – Иосиф Сталин КСРО Коммунистік партиясы Орталық Комитетінің Бас хатшысы болып тағайындалды.
10 сәуір — Генуя конференциясы ашылды.
16 сәуір – Рапалло келісімі Веймар республикасы мен большевиктік Ресей арасындағы жақындасуды білдіреді.
19 сәуір — Мысыр конституциясы жарияланды.
24 сәуір – Императорлық сымсыз байланыс тізбегінің бірінші бөлімі ашылды. Бұл Ұлыбританиядан Мысырға дейін созылып жатқан Британ империясын байланыстыру үшін құрылған стратегиялық халықаралық сымсыз телеграф желісі болды.

Мамыр

2 мамыр - Венесуэла Конгресі Хуан Висенте Гоместі бірауыздан президент етіп сайлады.
13 мамыр - Балқан елінің үкіметі Лигадан халықаралық істер үшін жауапкершілікті өз мойнына алуды сұрағаннан кейін Ұлттар Лигасы Кеңесі Албания үстінен протекторат құру туралы дауыс берді.^[4]
19 мамыр – Бүкілодақтық пионер ұйымы құрылды.

Маусым

1 маусым - Большевиктер әскері Әнуар паша басқарған басмашылар жасақтарын талқандады.
3 маусым — Аймо Каяндер Финляндияның премьер-министрі болды.
14 маусым – АҚШ президенті Уоррен Г. Хардинг радио арқылы алғашқы сөзін сөйледі.
18 маусым - Иракта күрд көтерілісі басталды.^[5]
26 маусым - Нидерландта басталған Гаага конференциясы Кеңестік Ресейдің одақтастар алдындағы қарызын реттеуді көздеді.
28 маусым – Ирландиядағы азаматтық соғыстың басталуы.^[6]

Шілде

5 шілде – Босқындарға арналған «Нансен паспорты» енгізілді.
15 шілде — Жапония Коммунистік партиясы құрылды.
20 шілде – Германияның Тоголенд протектораты Ұлттар Лигасының мандаттық аумақтарына — Француз Тоголенді мен Британ Тоголендіне — бөлінді.
24 шілде — Ұлттар Лигасы 52 дауыспен Ұлыбританияға «еврей халқы үшін ұлттық ошақ» құру мақсатында Палестинаны басқару мандатын берді.

Тамыз

2 тамыз - Қытайдың оңтүстік-шығыс жағалауындағы Гуандун провинциясындағы Шаньтоу қаласына жойқын тайфун соғып, кем дегенде 60 000 адамның өмірін қиды.^[7]
7 тамыз - Лондонда Одақтастардың репарация жөніндегі конференциясы ашылды.^[8]
15 тамыз - Германия өзінің өтемақы төлемдерін төлей алмады, нотада маңызды тауарларды төлеу үшін шетел валютасының қажеттілігі және гиперинфляцияның әсерінен оларды төлей алмайтынын мәлімдеді. ^[9]
23 тамыз – Мароккода испандарға қарсы көтеріліс басталды.
26 тамыз - Афьонда грек күштеріне қарсы түріктердің ауқымды шабуылы басталды. 30 тамызда түріктер жеңіске жетті.
28 тамыз – Жапония өз әскерлерін Сібірден шығаруға келісті.

Қыркүйек

9 қыркүйек – Грек әскерлерін қуып келе жатқан түрік әскерлері Измирге кіріп, Грек-Түрік соғысын (1919–1922) аяқтады.
11 қыркүйек - Палестинаға қатысты мандат Ұлттар Лигасының Кеңесі тарапынан бекітілді.
17 қыркүйек — РСФСР-де алғашқы радиохабарлар таратыла бастады.
18 қыркүйек – Мажарстан Корольдігі Ұлттар Лигасына қосылды.

Қазан

23 қазан — Эндрю Бонар Лоу Ұлыбританияның премьер-министрі болды.
25 қазан – Ирландияның 3-ші парламенті Ирландия Еркін Мемлекетінің Конституциясын қабылдады.
28 қазан - Италияда Римге жасалған шерудің нәтижесінде Ұлттық фашистік партия мен Бенито Муссолини билікке келді. Италияда Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін созылған диктатура кезеңі басталды.
31 қазан - РСФСР-дің алғашқы Азаматтық кодексі қабылданды.

Қараша

1 қараша - Осман империясы 600 жылдық тарихтан кейін таратылды, ал оның соңғы сұлтаны VI Мехмед 17 қарашада тақтан бас тартып, шетелге — алдымен Мальтаға жер аударды.
4 қараша - Говард Картер Мысырда Тутанхамонның мазарын ашты.
12 қараша — Ұлттар Лигасы Елшілер конференциясының 1921 жылғы 3 қарашадағы шешімімен белгіленген Албанияның жаңа шекараларын бекітті.
14 қараша - BBC радиостанциясы хабар тарата бастады.

Желтоқсан

4 желтоқсан — Ахмет Зогу Албанияның премьер-министрі болды.
27 желтоқсан – Жапонияның «Хосё» (Hōshō) авиатасығышы арнайы осы мақсатта салынған және сапқа қосылған тарихта алғашқы авиатасығыш болды.
30 желтоқсан – Ресей, Украина, Беларусь және Күнгей Кавказ Социалистік Федерациялық Кеңес Республикасы (Армения, Әзербайжан және Грузия) бірігіп, Кеңестік Социалистік Республикалар Одағын құрды.

Туғандар

Тағы қара: Санат:1922 жылы туғандар

Қайтыс болғандар

Тағы қара: Санат:1922 жылы қайтыс болғандар

Тағы қараңыз