Ханбали мазһабы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Ханбали мазһабы - бұл мазһабтың негізін қалаушы - Ахмет бин Ханбал. Ол һижраның 164 ж. (милади 780 ж.) Бағдадта туылып, һижраның 241 ж. (милади 855 ж.) сол жерде қайтыс болады. Ол хадис үйренуге, жинауға және жазуға көп мән берген. Шәфииден оның үкім шығару әдісі мен тәсілін үйренген және қабылдаған. Алайда, үкім шығаруда жеке көзқарас пен қиястың маңызын азайту тұрғысынан Шәфииден де асып түскен және мәжбүр болмаса қиясқа бойұсынудың қажеті жоқ деген пікірді ұстанған. Қиясты қажет етпеу үшін Шәфиидің қолданудан бас тартқан нақты хадистері мен белгісіз хадистерін және сахабалардың пәтуаларын қолдаған. Тіпті табиун ғалымдардың көзқарастарын өзінің көзқарасы етіп бекіткен. Қазіргі таңда Ханбали мазһабы Сауд Арабиясының ресми мазһабы болып табылады. XVШ ғасырда Мұхаммед бин Абдулуаххаб (1703 - 92) пен Сууд әулеті ынтымақтастығының негізінде пайда болған уаххабилік ағымы өз жүйесінің Ханбали-Сәләфи сенімі мен әсіресе, ибн Таймия және ибн Кайим Әл-Жаузия сияқты Ханбали ғалымдарының ой-пікірлеріне сүйенгенін айтады. Алайда, уаххабилік ағымының негізінде діннен гөрі саяси мазмұндағы идеологиялық түсінік кең қамтылған. Ханафи, Шәфии, Сүннети және Ханбали мазһабтарының сунни ретінде қабылдануы олардың «ахли Сунна уәл-жамағат» тобына кіретін Әшарилік, Матуридилік және Сәләфилік деген діни мазһабтарға тиісті болуынан туындайды. Ханафилер Матуриди мазһабына, Сүннетилер мен Шәфиилер Әшари мазһабына, ал Ханбалилер Сәләфи мазһабына кіреді.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2010 ISBN 9965-26-322-1