Қырғыз тілі
Қырғыз тілі (қырғ. кыргыз тили, قىرعىز تئلى) — Қырғыз Республикасының мемлекеттік тілі, түркі тілдерінің қыпшақ тобына жатады. Қырғыз тілінде 5,1 млн. адам сөйлейді. Олардың басым көпшілігі Қырғыз Республикасында тұрады. КСРО-да 1928 жылға дейін және ҚХР-да бүгінге дейін араб жазуын қолданады. Қазіргі жазуы кириллицаға негізделген.
Қырғыз тілі көпшілігі Қырғызстан, қалғаны Өзбекстанда, Тәжікстанда т. б. аймақтарда түратын қырғыз халқының ұлттық әдеби, мемлекеттік тілі. ҚХР-да 160 мың, Ауғанстанда 20 мың қырғыз бар. Қырғыздардың бүкіл әлемдік жиынтық саны — 2 900 мыңдай. Қырғыз тілі езінің даму барысында 3 дәуірді көне қырғыз (VІІІ-ІХ ғ.), орта қырғыз (Х-ХV ғ.) және жаңа қырғыз (ХV ғасырдан кейін) дәуірлерін басынан еткізді. Ол 3 диалектіге солтүстік, оңтүстікшығыс, оңтүстік-батыс диапектілеріне бөлінеді. Әдеби тілі солтүстік диалектісі негізінде қалыптасқан.
Сілтемелер [өңдеу]
|
|
|||
| Оғыр | Бұлғар† | Шуаш | Ғұн† | Қазар† | Авар† | ||
| Ұйғыр | Көне түркілік† | Айни² | Шағатай† | Іле түркі | Лоп | Ұйғыр | Өзбек | ||
| Қыпшақ | Параба | Башқұрт | Қырымтатар тілі | Құман† | Қарашай-балқар | Қарайым | Қарақалпақ | Қазақ | Қыпшақ† | Қырымшақ | Құмық | Ноғай | Ежелгі татар† | Татар | Ұрым¹ | Алтай | Қырғыз | Армян-қыпшақ | ||
| Оғыз | Афшар | Әзірбайжан | Қырымлы¹ | Ғағауыз | Қорасан түркі | Османлы† | Печенег† | Қашқай | Салар | Түрік | Түрікмен | Ұрым¹ | ||
| Арғы | Халадж | ||
| Солтүстік-шығыс | Шұлым | Долған | Пуйо қырғыз | Хақас | Шор | Тофа | Тыуа | Батыс ұйғыр | Саха | ||
| Ескертпелер: ¹Бір топтан көбірек тізімделінеді, ²Аралас тіл, ³Дауласта, †Өлі | |||
 |
Бұл мақалада еш сурет жоқ.
Мақаланы жетілдіру үшін қажетті суретті енгізіп көмек беріңіз. Суретті қосқаннан кейін бұл үлгіні мақаладан аластаңыз.
Суретті мыннан табуға болады:
|
 |
Бұл — мақаланың бастамасы. Бұл мақаланы толықтырып, дамыту арқылы, Уикипедияға көмектесе аласыз. Бұл ескертуді дәлдеп ауыстыру қажет. |
