Айшуақ хан

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Айшуақ хан
Лауазымы
Кіші жүз ханы
1797 — 1805
Ізашары: Есім хан
Ізбасары: Жантөре хан
Өмірбаяны
Дүниеге келуі: 1725 жыл(1725)
Қайтыс болуы: 1810 жыл(1810)
Әкесі: Әбілқайыр хан
Балалары: ұлдары: Жантөре хан
Шерғазы хан
Айшуақ ханның мәрі

Айшуақ (17251810) – хан, Кіші жүзді билеген (16.10.1797 — 1805). Әбілқайыр ханның баласы. Нұралы ханның тұсында Жетіруға билік жүргізді.

1748 – 49 жылдары қазақ шонжарларының төрт баласымен бірге (інісі Қожахметті алмастырып) Жаманқалада (Орскіде) аманатта болды. Апақ және Жантөре деген балалары Сырым батыр бастаған қозғалысқа белсене қатысуына байланысты 1785 жылы атаман Донсков Айшуақты тұтқынға алып, екі жылдай қамауда ұстады. Кейін Сырым батыр және Ералы сұлтандардың араласуымен тұтқыннан босанады. 08.8.1797 жылы ашылған Кіші жүздегі Хан кеңесіне төрағалық етті. Бұл кеңеске шекті сары Шонай би, сықылар Сұлтанбек, алаша Шақшақ, табын Көшекбай, кердері Бітік мырза және патша үкіметінің өкілі мүфти М.Хұсайынов мүше болған. Кеңестің жұмысына негізінен Хұсайынов ықпал еткенімен, Айшуақ Орынбор әкімшілігі мен Сырымның арасын бітістіру, ел ішінде тыныштық орнату бағытында елеулі жұмыстар атқарды. Жасының ұлғаюына байланысты 1805 жылы өз өтінішімен хандықтан босатылды.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3