Ай бетіндегі ғарыш аппараттары тізімі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Ай бетінде ғарыш аппараттарының орналасуы

Ай бетіндегі ғарыш аппараттары тізіміАйға құлаған немесе қонған жасанды объектілердің тізімі. Бұған автоматты станциялар, станциялардың қону мен ұшу сатылары, роверлер, миссиясын аяқтаған орбиталық аппараттар, зымыран-тасығыштардың сатылары және басқа объектер кіреді. Ұсақ объектілер бұл тізімге кірмеді (ғарыштық қоқым, бұрғылар, камералар, жалаулар, т.с.с.).

Ай бетіндегі барлық аппараттардың жалпы массасы 180 тоннадан асады. Олардың ең ірісі — S-IVB зымырандық сатысы.

Ай координаталары бойынша, батыстың не шығыстың 90 градустан асатын нүктелері Айдың көрінбейтін жағында орналасқан.

Тізім[өңдеу]

Ғарыш аппараты Ел Суреті Қонған күн Массасы, кг Қону/құлау координаттары Түсініктеме
1 Луна-2  КСРО 13.09.1959 390 29.1° N, 0° W
Шіру батпағы
Ай бетіне жеткен алғашқы ғарыш кемесі. Қатты қонуы (соғылуы) жоспарланған еді.
2 Восток-Л зымыранының «Е» блогы  КСРО 13.09.1959 9 100 29.1° N, 0° W
Шіру батпағы
Луна-2 станциясын тасыған зымыранның бөлігі, станциядан кейін 30 минуттан соң құлады.
3 Рейнджер-4 Америка Құрама Штаттары 1964 71394L.jpg 26.04.1962 331 12.9°S, 129.1°W Рейнджер бағдарламасы бойынша соғылуға дейін фотосурет түсіріп, оларды Жерге жіберу жоспарланған еді. Рейнджер-4 тапсырмасын орындай алмады.
4 Рейнджер-6 Америка Құрама Штаттары GPN-2000-001979.jpg 02.02.1964 381 9.4°N, 21.5°O
Сабырлық теңізі
Камералары істен шығып, тапсырмасы орындалмай қалды.
5 Рейнджер-7 Америка Құрама Штаттары GPN-2000-001979.jpg 31.07.1964 366 10.6°S, 20.61°W
Танылған теңіз
Соғылғанға дейін аппарат Жерге 4300 фотография жіберді.
6 Рейнджер-8 Америка Құрама Штаттары GPN-2000-001979.jpg 20.02.1965 367 2.64°N, 24.77°O
Сабырлық теңізі
Соғылғанға дейін аппарат Жерге 7300 фотография жіберді.
7 Рейнджер-9 Америка Құрама Штаттары GPN-2000-001979.jpg 24.03.1965 367 12.79°S, 2.36°W
Альфонс кратері
Соғылғанға дейін аппарат Жерге 5800 фотография жіберді, олар тікелей эфирде көрсетілген болатын.
8 Луна-5  КСРО 12.05.1965 100 1.6°S, 25°W
Бұлттар теңізі
Жоспарланған жұмсақ қонуы сәтсіз өтті.
9 Луна-7  КСРО 07.10.1965 100 9.8°N, 47.8°W
Дауылдар мұхиты
Жұмсақ қонуы сәтсіз өтті.
10 Луна-8  КСРО 06.12.1965 100 9.6°N, 62°W
Дауылдар мұхиты
Істен шыққан аппарат Айға соғылды.
11 Луна-9  КСРО 03.02.1966 100 7.13°N, 64.37°W
Дауылдар мұхиты
Ғарыш аппараттың тұңғыш жұмсақ қонуы.
12 Луна-10  КСРО 30.05.1966 250 ? Айдың алғашқы жасанды серігі, 56 тәулік орбита бойымен айналған соң батарейі істен шығып, Ай бетіне құлады.
13 Сервейер-1 Америка Құрама Штаттары Surveyor NASA lunar lander.jpg 02.06.1966 270 2.45°S, 43.22°W
Дауылдар мұхиты
Америкалық ғарыш аппаратының алғашқы жұмсақ қонуы.
14 Сервейер-2 Америка Құрама Штаттары Surveyor NASA lunar lander.jpg 22.09.1966 292 4.0°S, 11.0°W
Аралдар теңізі
Істен шыққан аппарат Айға құлады.
15 Лунар орбитер-1 Америка Құрама Штаттары Lunar orbiter 1 (large).jpg 29.10.1966 386 6.35°N, 160.72°O Орбиталық аппарат
16 Луна-11  КСРО 31.10.1966 1 640 ? Орбиталық аппарат.
17 Луна-13  КСРО 24.12.1966 1 700 18.87°N, 63.05°W
Дауылдар мұхиты
Айға жұмсақ қонған.
18 Луна-12  КСРО 19.01.1967 1 670 ? Орбиталық аппарат.
19 Сервейер-3 Америка Құрама Штаттары Surveyor 3 on the Moon.jpg 20.04.1967 281 2.99°S, 23.34°W
Дауылдар мұхиты
Айға жұмсақ қонған. 2,5 жылдан соң Аполлон 12 экипажы Сервейер-3 аппаратын зерттеп, оның кейбір бөлшектерін қайтадан Жерге жеткізді.
20 Сервейер-4 Америка Құрама Штаттары Surveyor NASA lunar lander.jpg 17.07.1967 283 0.45°N, 1.39°W
Орталық шығанақ
Істен шыққан аппарат Айға құлады.
21 Сервейер-5 Америка Құрама Штаттары Surveyor NASA lunar lander.jpg 11.09.1967 281 1.42°N, 23.2°O
Сабырлық теңізі
Жерге 19 000 фотография, грунт бойынша мәліметтер жіберді.
22 Лунар орбитер-3 Америка Құрама Штаттары Lunar orbiter 1 (large).jpg 10.10.1967 386 14.6°N, 97.7°W Орбиталық аппарат.
23 Лунар орбитер-2 Америка Құрама Штаттары Lunar orbiter 1 (large).jpg 11.10.1967 385 2.9°N, 119.1°O Орбиталық аппарат.
24 Лунар орбитер-4 Америка Құрама Штаттары Lunar orbiter 1 (large).jpg 31.10.1967 386 ~22° и 30° W Орбиталық аппарат.
25 Сервейер-6 Америка Құрама Штаттары Surveyor NASA lunar lander.jpg 10.11.1967 282 0.53°N, 1.4°W
Орталық шығанақ
Аппарат Жерден жіберілген сигналмен Ай бетінен бірнеше метрге ұшып көтеріле алды.
26 Сервейер-7 Америка Құрама Штаттары Surveyor NASA lunar lander.jpg 10.01.1968 290 40.86°S, 11.47°W
Тихо кратері
Аппарат Жерге 21 091 фотография жіберді.
27 Лунар орбитер-5 Америка Құрама Штаттары Lunar orbiter 1 (large).jpg 31.01.1968 386 2.8°S, 83.1°W Орбиталық аппарат.
28 Луна-14  КСРО 1968 1670 ? Тәжірибелік аппарат.
29 Аполлон 10
ай модулінің қону сатысы
Америка Құрама Штаттары 22.05.1969 2 211 ? Сынама өткізуге арналған аппарат.
30 Аполлон 11
ай модулінің қону сатысы
Америка Құрама Штаттары Bean Descends Intrepid - GPN-2000-001317.jpg 20.07.1969 2 034 0° 40' 26.69" N
23° 28' 22.69" O
Сабырлық теңізі
Ай бетіне адамның тұңғыш қадам басуы.
31 Луна-15  КСРО 21.07.1969 2 718 17° N, 60° O
Дағдарыстар теңізі
Жерге Ай грунтының үлгісін жеткізу тапсырмасы орындалмай қалды.
32 Аполлон 11
ай модулінің ұшу сатысы
Америка Құрама Штаттары Apollo 17 LM Ascent Stage.jpg 21.07.1969 2 184 ? Пайдаланып біткеннен кейін құлады.
33 Аполлон 12
ай модулінің қону сатысы
Америка Құрама Штаттары Bean Descends Intrepid - GPN-2000-001317.jpg 19.11.1969 2 211 2.99°S, 23.34°W
Дауылдар мұхиты
Ай бетіне адамдардың екінші рет қонуы. Сервейер-3 аппаратының жанында қонған.
34 Аполлон 12
ай модулінің ұшу сатысы
Америка Құрама Штаттары Apollo 17 LM Ascent Stage.jpg 20.11.1969 2 164 3.94°S, 21.2°W
Аралдар теңізі
Пайдаланып біткеннен кейін құлады.
35 Сатурн-5 зымыранының S-IVB сатысы Америка Құрама Штаттары As7-3-1545.jpg 14.04.1970 13 454 2.75°S, 27.86°W
Дауылдар мұхиты
Айға қона алмаған Аполлон 13 ғарыш кемесін тасыған.
36 Луна-16
қону сатысы
 КСРО Луна-16.jpg 20.09.1970 1380 0.68°S, 56.3°O
Молшылық теңізі
Жерге ай грунтының үлгісін жеткізді.
37 Луна-17
қону сатысы
 КСРО 17.11.1970 1380 38.28°N, 35.0°W
Жаңбырлар теңізі
Станция Айға Луноход-1 аппаратын жеткізді.
38 Луноход-1  КСРО Soviet moonrover.JPG 17.11.1970 756 38.32507°N, 36.9949°W Әлем тарихындағы алғашқы планетоход.
39 Сатурн-5 зымыранының S-IVB сатысы Америка Құрама Штаттары As7-3-1545.jpg 04.02.1971 14 016 8.09°S, 26.02°W
Танылған теңіз
Аполлон 14 ғарыш кемесін тасыған.
40 Аполлон 14
ай модулінің қону сатысы
Америка Құрама Штаттары Bean Descends Intrepid - GPN-2000-001317.jpg 05.02.1971 2 144 3° 38' 43,08" S,
17° 28' 16,90" W
Фра Мауро кратері
Айға қона алмаған Аполлон 13 миссиясынан кейінгі сәтті ұшырылған аппарат.
41 Аполлон 14
ай модулінің ұшу сатысы
Америка Құрама Штаттары Apollo 17 LM Ascent Stage.jpg 07.02.1971 2 132 3.42°S, 19.67°W
Дауылдар мұхиты
42 Сатурн-5 зымыранының S-IVB сатысы Америка Құрама Штаттары As7-3-1545.jpg 29.07.1971 14 036 1.51°S, 17.48°W
Фра Мауро кратері
Аполлон 15 ғарыш кемесін тасыған.
43 Аполлон 15
ай модулінің қону сатысы
Америка Құрама Штаттары Bean Descends Intrepid - GPN-2000-001317.jpg 31.07.1971 2 809 26° 7' 55,99" N,
3° 38' 1,90" O
Hadley-Rille
44 Ай ровері
(Аполлон 15)
Америка Құрама Штаттары Scott on the Rover - GPN-2000-001306.jpg 02.08.1971 210 26.08°N, 3.66°O
Hadley-Rille
Ай бетімен қозғалуға арналған электромобиль.
45 Аполлон 15
ай модулінің ұшу сатысы
Америка Құрама Штаттары Apollo 17 LM Ascent Stage.jpg 03.08.1971 2 132 26.36°N, 0.25°O
Шіру батпағы
46 Луна-18  КСРО 11.09.1971 1900 3.57°N, 56.5°O
Молшылық теңізі
Қонуы сәтсіз өтті.
47 Луна-20
қону сатысы
 КСРО 21.02.1972 1380 3.53°N, 56.55°O Жерге 55 грамм ай грунтын жеткізді.
48 Аполлон 16
ай модулінің қону сатысы
Америка Құрама Штаттары Bean Descends Intrepid - GPN-2000-001317.jpg 20.04.1972 2 765 8° 58' 22,84" S,
15° 30' 0,68" O
49 Ай ровері №2
(Аполлон 16)
Америка Құрама Штаттары Young and Rover on the Descartes (crop).jpg 24.04.1972 210 8.97°S, 15.51°O Ай бетімен 26,6 шақырым жүрді.
50 Аполлон 16
ай модулінің ұшу сатысы
Америка Құрама Штаттары Apollo 17 LM Ascent Stage.jpg 24.04.1972 2 138 ?
51 Сатурн-5 зымыранының S-IVB сатысы Америка Құрама Штаттары As7-3-1545.jpg 29.04.1972 14 002 1.3°N, 23.9°W
Аралдар теңізі
Аполлон 16 ғарыш кемесін тасыған.
52 PFS-2 серігі
(Аполлон 16)
Америка Құрама Штаттары Apollo subsat.png 29.05.1972 42 ? Particles and Fields Subsatellite.
53 Эксплорер-49 Америка Құрама Штаттары RAE B.jpg 29.05.1972 328 ?
54 Луна-19  КСРО 30.09.1972 1880 ?
55 Сатурн-5 зымыранының S-IVB сатысы Америка Құрама Штаттары As7-3-1545.jpg 10.12.1972 13 960 4.21°S, 22.31°W Аполлон 17 ғарыш кемесін тасыған.
56 Аполлон 17
ай модулінің қону сатысы
Америка Құрама Штаттары Bean Descends Intrepid - GPN-2000-001317.jpg 11.12.1972 2 798 20° 11' 26,88" N,
30° 46' 18,05" O
57 Ай ровері №3
(Аполлон 17)
Америка Құрама Штаттары Lunar Rover Apollo 17.jpg 14.12.1972 210 20.17°N, 30.77°O
58 Аполлон 17
ай модулінің ұшу сатысы
Америка Құрама Штаттары Apollo 17 LM Ascent Stage.jpg 15.12.1972 2 150 19.96°N, 30.50°O Пайдаланып біткеннен кейін құлады.
59 Луна-21  КСРО 15.01.1973 1380 25.85°N, 30.45°O
Ле-Монье кратері
Айға Луноход-2 аппаратын жеткізді.
60 Луноход-2  КСРО Lunokhod-2 model.jpg 15.01.1973 840 25.47°N, 30.54°O
Ле-Монье кратері
Төрт ай жұмыс істеп, 37 шақырым жүрді. Жерге 86 панорама және 80 мыңға жуық телекадр жіберді.
61 PFS-1 серігі
(Аполлон 15)
Америка Құрама Штаттары Apollo subsat.png 22.01.1973 36 ? Particles and Fields Subsatellite.
62 Эксплорер-35 Америка Құрама Штаттары IMP-E.jpg 24.06.1973 104 ?
63 Луна-22  КСРО 02.11.1975 2 000 ?
64 Луна-23  КСРО 06.11.1974 1880 13° N, 62° O Грунт алу құрылғысы бұзылып, тапсырма орындалмай қалды.
65 Луна-24
қону сатысы
 КСРО Luna24-model-01.jpg 18.08.1976 1400 12.75°N, 62.2°O
Дағдарыстар теңізі
Станция 170 г ай грунтын Жерге жеткізді.
66 Hiten субсерігі Жапония Hiten.gif 11.04.1993 12 ?
67 Hiten Жапония Hiten.gif 10.04.1993 143 34.3°S, 55.6°O Жапонияның Ай серігі.
68 Lunar Prospector Америка Құрама Штаттары Lunar Prospector orbiter.jpg 31.07.1999 126 87.7°S, 42.1°O Орбиталық аппарат.
69 Смарт-1 Flag of Europe.svg (ESA) Artist's impression of the SMART-1 mission ESA199399.jpg 03.09.2006 307 34.24°S, 46.12°W
Басымдық көлі
Тәжірибелік аппарат.
70 Moon Impact Probe
(Чандраян)
Үндістан Chandrayaan-1.jpg 14.11.2008 29 89.9°S, 0.0°O
Шеклтон кратері
Айдың Оңтүстік полюсіне жоспарлы қатты қонуды орындаған зерттеулік зонды.
71 Кагуя субсерігі Жапония 12.02.2009 53 28.2°N, 159.0°W
72 Чанъэ-1 Қытай Chang e 1.jpg 01.03.2009 2 350 1.5°S, 52.36°O
Молшылық теңізі
Орбиталық аппарат.
73 Кагуя Жапония 10.06.2009 1 720 80.4°O, 65.5°S Картографиялық зонд.
74 Центавр үдемелі блогы Америка Құрама Штаттары Centaur rocket stage.jpg 09.10.2009 1 930 84.675°S, 48.725°W
Кабеус кратері
LCROSS серігін тасыды.
75 LCROSS Америка Құрама Штаттары LCROSS Centaur 1.jpg 09.10.2009 585 84.729°S, 49.36°W
Кратер Кабеус
Lunar Crater Observation and Sensing Satellite.
76 Чанъэ-3 Қытай 14.12.2013 1200 44.1°N, 31.05°W
Кемпірқосақ шығанағы
Станция Ай бетіне Юйту роверін жеткізді.
77 Юйту ровері
(Чанъэ-3)
Қытай 90px 14.12.2013 120 44.1°N, 31.05°W
Кемпірқосақ шығанағы
Миссиясын жалғастыруда.
78 LADEE Америка Құрама Штаттары LADEE fires small engines.jpg 18.04.2014 248 10.8°N, 91.6°W Орбиталық аппарат.
79 Юйту-2 ровері
(Чанъэ-4)
Қытай Chang'e 4.png 03.01.2019 140 45.28°S, 177.36°E Миссиясын жалғастыруда.
80 Берешит Израиль 20151014 SPACEIL MODEL.jpg 11.04.2019 185 32.60°N, 19.35°E
Айқындық теңізі
Жеке қаражатқа салынған алғашқы ай станциясы. Қонуы сәтсіз өтті.
81 Чандраян-2 Үндістан GSLV Mk III M1, Chandrayaan-2 - Pragyan rover mounted on the ramp of Vikram lander.jpg 06.09.2019 1498 70.88°S, 22.78°E Қонуы сәтсіз өтті.
82 Чанъэ-5, қону сатысы Қытай Chang-e-5-Descender-Lander-assembly-CG-2.jpg 01.12.2020 8200 43.099°N, 51.837°W
83 Чанъэ-5, ұшу сатысы Қытай 07.12.2020 882 30.000°S, 0.000°E Пайдаланып біткеннен кейін құлады.

Сілтемелер[өңдеу]