Асқабақ — нұсқалар арасындағы айырмашылық

Jump to navigation Jump to search
ш
clean up, replaced: Пайдаланылған әдебиет → Дереккөздер using AWB
ш (clean up, replaced: Пайдаланылған әдебиет → Дереккөздер using AWB)
[http://www.itis.usda.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=22365 ITIS 22365] 2002-11-06
}}
'''Асқабақ''' — [[асқабақтар тұқымдасы|асқабақтар тұқымдасына]]на жататын бір және көп жылдық [[шөптесін өсімдік|шөптесін өсімдіктер]]тер. Асқабақтың отаны Солтүстік және Оңтүстік [[Америка]]. Ол жерлерде Асқабақ б.з.б. 3 мың жыл бұрын егіле бастаған. Асқабақтың 20 түрі белгілі. Қазақстанда Асқабақтың кәдімгі Асқабақ (С. реро), [[мускат|мускатты]]ты (С. moschata) және ірі Асқабақ (С. maxіma) деген түрлері мен «[[Волгалық сұр-92]]», «[[Мозолеевская-10]]», «[[Қашғарлық-1644]]» сорттары өсіріледі. Кәдімгі Асқабақтың қатарына [[кәді]] мен [[патиссон]] жатады. Асқабақ сабағының ұзындығы 2 – 10 м, жұмыр, түкті, бұтақты, жайыла өседі. Жапырағы – ірі, ұзынша қалемшелі, бүйрек пішіндес. [[Гүл|Гүлі]]і – қос жынысты, ірі, сарғыш түсті. Тарамдалған мұртшалары жанындағы өсімдіктерге оралады. Жемісі – жалған [[жидек]], ірі, пішіні – дөңгелек, сопақша, түсі әр түрлі болады. [[Шырын|Шырыны]]ы жұмсақ дәмді. Ірі жемісті Асқабақтың салмағы 40 – 50 кг-ға дейін тартады. Асқабақ жемісінің құрамында 15 – 18% құрғақ заттар, 8 – 10% [[сахароза]], [[аскорбин қышқылы]], [[каротин]], [[тиамин]], [[рибофлавин]], т.б. болады. Дәнінде 20 – 40% май бар. Асқабақтың асханалық сорттарын піскен, қуырылған күйінде тамаққа пайдаланады. Мал азықтық түрінен сүрлем дайындалады.<ref name=source1> [[Қазақ энциклопедиясы]] I том</ref><ref name="ReferenceA">Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9</ref>
 
== Асқабақ құймағы ==
дәнін алып тастайды. Үккішпен үгіп, оған сүт құяды
да, 15—20 минут бұқтырады. Содан соң суытыл,
ұн немесе кепкен аяның ұнтағын, [[жұмыртқа|жұмыртқаның]]ның
құмшекер қосып езілген сары уызын қосады, аздап [[тұз]] салады. Сосын жақсылап араластырып,
көпіршітілген белок қосады. Ұн орнына стакан
толар-толмас [[Ұнтақ|ұнтақ]] жарма қосса да жетіп жатыр.
Құймақты жақсылап қыздырылған майға қуырады.
Дастарқанға дайын құймақпен бірге қаймақ және
== Қуырған асқабақ ==
Асқабақтың қабығын аршып,
дәнін алады. Турап [[тұз|тұздайды]]дайды (қажетіне қарай
бұрышталады). Ұнға аунатылып, сары майға қабығы
қызарып қабыршақтанғанша қуырады. Оны қаймақ
ұсақтап турайды да, араластырып, шала піскенше
(10—15 минут) бұқтырады. Оттан алып, аздап
суытады да, [[жұмыртқа|жұмыртқаның]]ның [[қант]] қосып үгілген
сары уызын, содан соң көпіршітілген [[белок]] қосады.
Сосын мұқият араластырылып сары май жарылып,
та пайдалануға болады.
Асқабақ өсіру жөнінде Бақша мақаласынан
қараңыз.<ref name="ReferenceA"/>
қараңыз.<ref>Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9</ref>
 
== Сілтемелер ==
* [[Аскөк]]
* [[Асқабақтар тұқымдасы ]]
* [[Асқазансор қазба фаунасы ]]
 
== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://zamana.kz/component/content/article/1-latest-news/2937-askabak.html/ ҚЫЗЫЛ АСҚАБАҚ КӨРГЕНСІЗ БЕ?]
 
==Дереккөздер==
==Пайдаланылған әдебиет==
<references/>
 
{{stub}}
{{wikify}}
 
[[Image:Pumpkins.jpg|thumb|Асқабақ]]
 
{{Бақша дақылдары}}
 
[[Санат:Жеміс]]
 
[[Image:Pumpkins.jpg|thumb|Асқабақ]]
 
{{Бақша дақылдары}}
 
{{stub}}
{{Vegetable-stub}}
 
[[Санат:Жеміс]]
 
[[de:Kürbisse]]

Бағыттау мәзірі