Ащысай қорғасын-мырыш кен орны

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Ащысай қорғасын-мырыш кен орны - Түркістан облысы Кентау қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 24 км жерде орналасқан. Полиметалл кендеріне жатады.

Тарихы[өңдеу]

Кен орны ежелгі заманнан белгілі. 1866 жылы орыс табиғат зерттеушісі Н.А. Северцов сипаттаған. 1868 жылы орыс көпесі И.Первушин Қаратау аймағындағы басқа кендермен бірге Ащысай кенін де қазақтардан 1200 сом ақшаға сатып алған. Ал орыстың басқа бір көпесі Иванов 9 жыл аралығында (1883-1886 және 1895-1899 жылдары) Ащысай кенінен 357 т таза қорғасын өндірген. Бұл кен орны 1934 жылы Шымкент қорғасын зауытын салуға негіз болған. 1936 жылдан қорғасын кентасы өндіріледі.

Геологиялық құрылымы[өңдеу]

Ащысай қорғасын-мырыш кен орны бірнеше тектоникалық жарылымдар бойынша қыртысталған Белмазар синклиналінің шығысындағы девон, тас көмір кезеңдерінің әктас, доломит және саздан тұратын аралас тау жыныстарынан құралған.

Жатыс сипаты[өңдеу]

Кен орнының ұзындығы 500 м, ені 100, тереңд. 450 м-ге дейін. Ол діңгек, талшыбық, желі, тамыр сияқты тармақталған кен денелерінен тұрады. Олардың қалыңдығы 2-5 м аралығында. Кен сульфид және оксид кентастарынан құралған.

Минералдары[өңдеу]

Негізгі минералдары – пирит, сфалерит, галенит, кальцит, доломит, барит, церруссит, гидрогетит, гетит, смитсонит, липсонит, халцедон. Шикізат Шымкент қорғасын зауытына жіберіледі.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы.