Кентау

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Қала
Кентау
Кентау. Вид 010 2007.jpg
Елтаңбасы
Елтаңбасы
Әкімшілігі
Ел

 Қазақстан

Облысы

Түркістан

Тарихы мен географиясы
Координаттары

43°31′06″ с. е. 68°30′50″ ш. б. / 43.51833° с. е. 68.51389° ш. б. / 43.51833; 68.51389 (G) (O) (Я)Координаттар: 43°31′06″ с. е. 68°30′50″ ш. б. / 43.51833° с. е. 68.51389° ш. б. / 43.51833; 68.51389 (G) (O) (Я)

Құрылған уақыты

1955

Бұрынғы атаулары

Мырғалымсай

Уақыт белдеуі

UTC+6:00

Тұрғындары
Тұрғыны

61 860[1] адам (2012)

Ресми тілі

қазақ тілі

Сандық идентификаторлары
Телефон коды

+7 72536

Автомобиль коды

13

e-kent.gov.kz/index.php/kz//index.php/kz/
 (қаз.) (орыс.)

Кентау картада
Кентау
Кентау
Кентау картада
Кентау
Кентау

КентауТүркістан облысы қарамағындағы қала, Кентау қалалық әкімдігі орталығы.

Географиялық орны[өңдеу]

Облыс орталығы - Шымкент қаласынан солтүстік-батысқа қарай 195 км-дей жерде. Түркістан қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде, Қаратау жотасының етегінде орналасқан. Кентау қаласы “Қаратау тәжі (корона)” және “Қазақстанның жасыл-желекті қаласы” деген аттарға ие.

Тарихы[өңдеу]

Кентау қаласы (бұрынғы атауы Мырғалымсай кенті) 1955 жылы тамыз айында Ащысай кен орнын дамыту негізінде құрылған.

Халқы[өңдеу]

Кентау қалалық әкімдігінде 4 ауылдық округ (Ащысай, Байылдыр, Хантағы, Қарнақ), 7 елді мекен бар. Қала халқының саны (ауылдық округтермен қоса) 86 223 адам. Халықтың ұлттық құрамы: қазақтар 65,7%, өзбектер 25,2%, орыстар 5,4%, басқа ұлттар 3,7%. Қала алғаш құрылған кезде орыстар көптеп көшіп келді. Олардан бөлек, гректер, немістер, корейлер, шешендер де көшіп келді. Олар, негізінен, қуғынға ұшырағандардың туыстары мен арттарында қалған үрім-бұтақтары болатын.

Қала экономикасы[өңдеу]

Қала көрінісі

Кентау қаласында аты КСРО-ға әйгілі болған тау-кен орындары, трансформатор зауыты, экскаватор зауыты құрылды. Алайда, XX ғарыдың 80-90 жылдарындағы өндіріс ошақтары мен жұмыс орындарының жабылуы қала халқының әлеуметтік тұрмысына ауыр соққы болды. Кейіннен қайта іске қосылған экскавтор зауытының күші Кеңестік уақыттағыдай жоғары деңгейге жете алмады. Кентау – Қазақстандағы машина жасау, металл өңдеу және тау-кен өнеркәсібі орталықтарының бірі. Қала экономикасындағы ірі кәсіпорындар: «Трансформатор зауыты» ААҚ – еліміздегі трансформатор жасайтын жалғыз зауыт, «Экскаватор» ААҚ – металл өңдеп, машина жасайды. Барий өнімдерін, түсті металл концентраттарын өндіретін «Оңтүстік түстіметалл» ЖАҚ-қа Кентау байыту фабрикасы, Ащысай металлургия цехы, темір жол цехы кіреді. Мақта-мата өнімдерін шығарады. «Табыс» акционерлік қоғамы, «Эластополимет» ЖАҚ резина-техникалық бұйымдарын, «Ердес-нан» ААҚ нан, тоқаш, кондитерлік бұйымдарын шығарады. Жалпы өнім жиынтығында өнеркәсіп үлесі 55%-ды (түсті металлургия – 28,8%, электр қондырғыларын шығару – 28,5%, машина жасау – 11,9%) құрайды.

Мәдениет пен қала көрінісі[өңдеу]

Қала көрінісі

Инфрақұрылымы[өңдеу]

Қалада Мәдениет сарайы, орталық кітапхана, саябақ, кинотеатр, «’’Кентау шұғыласы’’», «Кентау» атты қалалық газеттері, жергілікті «Икар» теледидары жұмыс істейді. Кентау қаласында Халықаралық қазақ-түрік университетінің экология, медицина факультеттерінің бөлімдері, музыка, көркемсурет, спорт, «Дарын» мектептері, мектеп-гимназия, кәсіптік-техникалық мектеп, тау-кен металлургия колледжі, агроколледж бар.

Танымал тұлғалар[өңдеу]

Кентаудан Республикаға танымал өнер қайраткерлері Р. Сейтметов, С. Бәйтереков, Ә. Сығай, Асанәлі Әшімов шыққан. Қалада көрнекті мемлекет қайраткерлері Д. А. Қонаевқа, С. Қожановқа, 2-дүниежүзілік соғыста қаза болған жерлестеріне ескерткіш қойылған. Сақ жауынгері бейнеленген «Тәуелсіздік монументі» бар.

Галерея[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]

Сыртқы сілтемелер[өңдеу]

Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Kentau