Жаркент

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Қала
Жаркент
Таңбасы
Таңбасы
Ел Қазақстан
Облысы Алматы облысы
Ауданы Панфилов ауданы
Координатасы 44°10′17″ с. е. 80°00′34″ ш. б. / 44.17139° с. е. 80.00944° ш. б. / 44.17139; 80.00944 (G) (O) (Я)Координаттар: 44°10′17″ с. е. 80°00′34″ ш. б. / 44.17139° с. е. 80.00944° ш. б. / 44.17139; 80.00944 (G) (O) (Я)
Әкімі Абдулдаев Бердәулет Ешенұлы
Құрылған уақыты 1882
Қала статусы 1891
Ресми тілі қазақ
Тұрғыны 43 430[1] адам (2016)
Уақыт белдеуі UTC+6:00
Автомобиль коды 05
Жаркент (Қазақстан)
Red pog.png
Жаркент (Алматы облысы)
Red pog.png

Жаркент — қала, Алматы облысы Панфилов ауданының орталығы (1928 жылдан).

Тарихы[өңдеу]

Ш.Уәлиханов 1856 жылыШығыс Түркістанға саяхат күнделігі” атты еңбегінде, қазіргі Жаркент өңірінде болған кезін суреттей келе, “Үсек өзенінің жағасында аялдауға лаж болмады. Шынында да айналасында құм мен тас, тым болмаса бір шөп болсашы, үй тіккендей таза орынның өзін төңіректі барлап, қанша іздесек те таба алмадық”, — деп жазған. Шоқан өткен осы жерде 1882 жылы Жаркенттің іргесі қаланған.

1891 жылы қала болды. Бастапқыда, негізінен, ұсақ қолөнершілер мен сауда-саттық қаласы болған, 1928 жылдан аудан орталығы. Осы кезде жаңа кәсіпорындар ашылып, құрылыстар салына бастады. Қала 19421992 жылы аралығында Кеңес Одағының батыры И.В.Панфиловтың есімімен аталды.

Географиялық орны[өңдеу]

Облыс орталығы — Талдықорған қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 289 км, Алматы қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 331 км жерде, Іле өзені аңғарында, Жетісу (Жоңғар) Алатауынан бастау алатын Үсек (Өсек) өзенінің сол жағалауындағы бұта, шіліктал аралас бетеге, сұлыбас, сарсазан, т.б. әр түрлі астық тұқымдасты шөптер өскен қоңыр, шалғын топырақты жазықта орналасқан.

Халқы[өңдеу]

Тұрғыны:

  • 32,7 мың адам (1999);
  • 43 184 адам (2010);
  • 43 430 адам (2016).

Кәсіпорындары[өңдеу]

Құрылыс зауыты, нан, ет, тұрмыстық қажетін өтеу комбинаттары, тігін фабрикасы, т.б. кәсіпорындар жұмыс істейді.

Инфрақұрылымы[өңдеу]

7 орта мектеп, педагогикалық мектеп, (республикадағы алғашқы оқу орындарының бірі, 1929 жылы ашылған), мешіт, 2 кинотеатр, 3 кітапхана, мәдениет үйі, 3 клуб, аурухана, емхана, стадион, автостанса, ірі сауда орталығы, т.б. мекемелер бар (1999). 1979 жылы сәулет өнерінің музейі ашылды. Жаркент арқылы Алматы — ҚорғасҮрімші автомагистралі өтеді.[2]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. ҚР елді мекендерінің тұрғындар саны
  2. “Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9