Павлодар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Қала
Павлодар
Ту Елтаңбасы
Ту Елтаңбасы
Әкімшілігі
Ел

 Қазақстан

Статусы

Облыс орталығы

Облысы

Павлодар облысы

Әкімі

Иманісләм Ержан Иманісләмұлы

Тарихы мен географиясы
Координаттары

52°18′ с. е. 76°57′ ш. б. / 52.300° с. е. 76.950° ш. б. / 52.300; 76.950 (G) (O) (Я)Координаттар: 52°18′ с. е. 76°57′ ш. б. / 52.300° с. е. 76.950° ш. б. / 52.300; 76.950 (G) (O) (Я)

Құрылған уақыты

1720

Қала статусы

1861

Жер аумағы

637,8 км²

Уақыт белдеуі

UTC+6:00

Тұрғындары
Тұрғыны

333 554 адам (2019[1])

Ұлттық құрамы

қазақтар 47,00 %
орыстар 41,00 %
украиндар 4,00 %
немістер 2,00%
татарлар 2,00 %
белорустар 0,86 %
басқалары 3,14 %[2]

Этнохороним

павлодарлық

Сандық идентификаторлары
Телефон коды

+7 7182

Пошта индекстері

140000 — 140017

Автомобиль коды

S, 14

akimat-pvl.gov.kz/
 (қаз.) (орыс.)

Павлодар картада
Павлодар
Павлодар


ПавлодарҚазақстанның солтүстік-шығысындағы қала (1861 жылдан), өзімен аттас облыс орталығы (1938 жылдан), ірі темір жол станциясы, өзен айлағы және әуе порты. Тұрғыны 333 554 адам (2019[3]). Қала Құлынды даласының оңтүстік-батыс шеті саналатын Ертіс өзенінің оң жағасында, теңіз деңгейінен 135 м биіктікте орналасқан. Іргесі 17 ғасырдың аяғында Ертіс өзенінің маңындағы көлдерден тұз өндіруге байланысты қаланған.

Тарих[өңдеу]

Кеңес өкіметіне дейін Павлодар негізінен ауыл шаруашылығы шикізаттарын өңдейтін, техникамен нашар жабдықталған кішігірім кәсіпорындардан тұратын өнеркәсіп пен сауда орталығы ғана болды. Мәдени-ағарту мекемелерінен небары 6 бастауыш мектеп, 1 қоғамдық кітапхана мен клуб жұмыс істеді.

Тұрғындары[өңдеу]

Павлодар қаласы халқының саны[4]

1897 1959 1970 1979 1989 1991 1999 2004 2005 2006
7738 90 096 187 070 272 895 330 748 342 500 300 503 286 538 291 408 295 696
2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016
300 226 303 955 317 289 320 362 322 037 322 305 325 465 329 839 332 771 335 185

Тұрғындар саны — 333 479 адам (1 қаңтар 2012 ж. бойынша), бірнеше ауылдық аймақтарындағы тұрғындарымен қоса 360 502 адам (1 қаңтар 2020 жылғы санақ бойынша).

Ұлттық құрамы (1 қаңтар 2020 ж. бойынша):

Өнеркәсібі[өңдеу]

Павлодардың қазіргі өнеркәсібінің қалыптасуына шетелдік және республикалық маңызы бар машина жасау мен металл өңдеу, түсті металлургия, мұнай өңдеу, химия өнеркәсібі, энергетика, құрылыс материалдары салалары күшті ықпал етуде. Өнеркәсіп кәсіпорындары тиісінше бірнеше акционерлік қоғамдар мен серіктестіктерге біріккен. Электр қуатын өндіру саласында құрамында Екібастұз көміріне негізделген қуатты 3 ЖЭС және ЖЭО жұмыс істейді. Машина жасау мен металл өңдеу саласы трактор, арнаулы құрал-саймандар, кеме және автомобиль жөндеу зауыттарынан, түсті металлургия Торғай бокситі негізінде жұмыс істейтін алюминий зауытынан, мұнай өңдеу өнеркәсібі Омбы қаласынан (Ресей) тартылған ұзындығы 400 км мұнай құбыры негізінде жұмыс істейтін мұнай-химия зауытынан, химия өнеркәсібі 1965 жылдан бастап тұз байланатын көлдер негізінде тыңайтқыштар шығаратын химия зауытынан, құрылыс материалдары өнеркәсібі бірнеше құрылыс басқармалары мен комбинаттарынан тұратын “Павлодаржилстрой” тресінен, кірпіш, асфальт-бетон шығаратын кәсіпорындарынан, тамақ өнеркәсібі ет, сүт, ұн-жарма, нан, арақ-шарап, сыра, сусындар және балық кәсіпорындарынан, жеңіл өнеркәсіп саласы екі тігін фабрикасынан және хром зауытынан тұрады. Сырттан әкелінетін шикізат негізінде жиһаз фабрикасы мен картон-рубероид зауыты жұмыс істейді.

Павлодар – республикадағы темір жол, өзен, автомобиль және әуе жолдары түйіскен ірі жол тораптарының бірі. Ертіс өзені арқылы Семей мен Омбы (Ресей), Өскемен және басқа қалалар арасындағы жүк және жолаушылар тасымалы жүзеге асырылады.

Павлодар – Алматы және Павлодар – Бішкек жедел поезы 2002 жылдан бастап жүре бастады.

Павлодар республикадағы мәдениет, білім беру, денсаулық сақтау мен кадрлар даярлаудың маңызды орталықтарының бірі.

Оқу орындары[өңдеу]

Мұнда мемлекеттік 3 жоғарғы оқу орны бар:

Павлодарда[өңдеу]

Ж. Аймауытов атындағы облыстық қазақ музыкалы драма театры

Павлодарда:

Денсаулық сақтау мекемелері[өңдеу]

Денсаулық сақтау мекемелерінен:

  • 13 аурухана мен диспансер;
  • 4 емхана;
  • 3 фельдш.-акушерлік амбулатория бар;
  • 9 фельдшерлық пункт;
  • 23 отбасылық-дәрігерлік амбулатория бар.

[5]

Бауырлас қалалары[өңдеу]

Павлодар қаласының суреттері[өңдеу]

Сыртқы сілтемелер[өңдеу]

Дереккөздер[өңдеу]