Қазалы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Қала
Қазалы
Ел Қазақстан
Облысы Қызылорда облысы
Ауданы Қазалы ауданы
Координатасы 45°45′52″ с. е. 62°06′00″ ш. б. / 45.76444° с. е. 62.10000° ш. б. / 45.76444; 62.10000 (G) (O) (Я)Координаттар: 45°45′52″ с. е. 62°06′00″ ш. б. / 45.76444° с. е. 62.10000° ш. б. / 45.76444; 62.10000 (G) (O) (Я)
Құрылған уақыты 1853
Қала статусы 1867
Ресми тілі қазақ тілі
Тұрғыны 6820[1] адам (2016)
Уақыт белдеуі UTC+6
Автомобиль коды 11
Қазалы (Қазақстан)
Red pog.png
Қазалы (Қызылорда облысы)
Red pog.png

ҚазалыҚызылорда облысы Қазалы ауданындағы қала (1867 жылдан). Қазалы қалалық әкімдігі орталығы.

Географиялық орны[өңдеу]

Аудан орталығы – Әйтеке би кентінен оңтүстікке қарай 12 км жерде, Сырдарияның оң жағалауында орналасқан.

Халқы[өңдеу]

  • 7,7 адам (1999);
  • 7,3 адам (2009);
  • 7138 адам (2010);
  • 6820 адам (2016).

Тарихы[өңдеу]

Кейбір деректер бойынша елді мекен аты «қаза» деп аталатын балық аулау жабдығы атынан шыққан болса, басқа деректер бойынша, мұнда әділ қазылығымен халыққа жаққан бір адамға байланысты «Қазы» атанып, кейін «Қазалы» болып өзгерген дейді. Ал енді бір аңызда, ертеде осы өлкеде шалқыған көл болған. Көл беті жүзген аққу мен қаздан көрінбейді екен. Осыған байланысты «Қаз елі» атанған дейді. 1853 жылы күзде мұнда Ресей әскері бекініс салды. 1867 жылы қала мәртебесін алғанша 1 Форт аталды. Арал флотының негізгі айлағы Қазалыда орналасты.

Инфақұрылымы[өңдеу]

Қалада базар, аурухана, мектеп ашылды. 1917 жылы Қазан төңкерісіне дейін Қазалы Сырдария уезінің, 1958 жылға дейін Қазалы әкімшілік ауданының орталығы болды. Қаладағы бұрынғы аудандық ауыл шаруашылық техника бірлестігі, кірпіш зауыты, тұрмыс қажетін өтеу комбинаты, т.б. кәсіпорындар 1995 жылдан кейін жекешелендіріліп, «Қазалыжөндеу» ЖШС, «Қазалымұнай» АҚ, «Қазалыастық» ЖШС, т.б. болып қайта құрылды. Қалада жалпы білім беретін 3 мектеп, 1 клуб, 1 балабақша, 1 кәсіптік-техникалық мектеп, 2 кітапхана, 1 мәдениет үйі, Ғ.Мұратбаевтың мемориалдық мұражайы, 3 спортзал, 1 театр 1 аурухана, 1 мешіт, т.б. мекемелер бар (2003). Қалаға таяу Сырдария жағасында тұрғындар демалып, серуендейтін бақ егілген.[2]

Дереккөздер[өңдеу]