Моңғолия Халық республикасы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Навигацияға өту Іздеуге өту
Моңғолия Халық республикасы
Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс

КСРО сателлиті, социалистік мемлекет
Flag of Mongolia (1911-1921).svg
26 қараша 1924 — 12 ақпан 1992


Flag of Mongolia.svg
Flag of the People's Republic of Mongolia (1940-1992).svg Coat of arms of the People's republic of Mongolia.svg
Байрағы Елтаңбасы
Ұраны
«Орон бүрийн пролетари нар нэгдэгтүн!»
«Барлық елдердің пролетарлары, бірігіңдер!»
Әнұраны
«Монгол интернационал»
«[[Моңғолия әнұраны#

моңғол Интернационал (1923—1950)|Моңғол интернационалы]]»
(1924–1950)

«Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын сүлд дуулал»
«[[Моңғолия әнұраны# 1961—1991 жж. нұсқасы|Моңғолия Халық Республикасының Мемлекеттік әнұраны]]»
(1961–1991)

Mongolian People's Republic Orthographic projection.svg
Астанасы Ұланбатыр
Ірі қалалары Ұланбатыр, Эрдэнэт, Дархан
Тіл(дер)і моңғол тілі
Діні атеизм (көпшілік діні)
Тибет буддизмі (1926-ға дейін ресми дін)
Моңғол шаманизмі
Ақша бірлігі моңғол тұғрығы
Аумағы 1 564 116 км²
Халқы 2,318,000 (1992)
Басқару формасы Сталинистік диктатурадағы Унитарлы Марксистік-Ленинистік бірпартиялық социалистік республика
(1939–1952)
Унитарлы Марксистік-Ленинистік бірпартиялық социалистік республика
(1952–1990)
Унитарлы көппартиялы демократиялық республика
(1991)
Бас Хатшысы
 - 1924–1928 (тұңғыш) Цэрэн-Очирын Дамбадорж
 - 1991–1992 (соңғы) Бүдрагчаагийн Даш-Ёндон
Елбасы
 - 1924 (тұңғыш) Наваандоржийн Жадамбаа
 - 1990–1992 (соңғы) Пунсалмаагийн Очирбат
Үкімет басшысы
 - 1924–1928 (тұңғыш) Балингийн Цэрэндорж
 - 1990–1992 (соңғы) Дашийн Бямбасүрэн
Тарихы
 -  1 наурыз 1921 Халық Төңкерісі
 -  26 қараша 1924 1924 жылғы Конституция
 -  20 қазан 1945 Тәуелсіздік референдумы
 -  5 қаңтар 1946 Қытаймен мойындалды
 -  29 маусым 1990 Тұңғыш демократиялық сайлауы
 -  12 ақпан 1992 Ыдырады

Моңғолия Халық Республикасы (МХР; моңғ. Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс) — 1924 жылдан 1992 жылға дейін өмір сүрген Шығыс Азиядағы социалистік мемлекет. Елді Моңғолия Халық партиясы басқарды және олар КСРО-мен жақын қатынастар сақтаған. Хронологиялық тұрғыдан Кеңес Одағынан кейінгі әлемдегі екінші социалистік мемлекет.

Тарихы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Құрылуы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

1911 жылдың 29 желтоқсанында Сыртқы Моңғолия Цинь империясынан өзінің тәуелсіздігін жариялайды. Елді теократиялық билеуші Боғдо Хан басқарды. 1911—1921 жылдары Боғдо ханның бақылауындағы Моңғолия мойындалмаған мемлекет, Ресейдің протектораты, Қытайдың құрамындағы автономия болды.