Хизмет Абдумуталипұлы Абдуллин
| Хизмет Абдумуталипұлы Абдуллин | |||||
| Туған күні | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Туған жері |
Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы, Баяндай селосы | ||||
| Қайтыс болған күні | |||||
| Азаматтығы | |||||
| Мансабы |
жазушы | ||||
| Марапаттары |
| ||||
Хизмет Абдумуталипұлы Абдуллин (10 қазан 1925, Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы, Баяндай – 5 наурыз 1986, Алматы) — жазушы.[1]
Найман тайпасының Төртуыл руынан шыққан.
Өз ауылында, одан кейін «Ташкенсаз» орта мектебінде оқиды. Ұлы Отан соғысына қатысқан. Ол сол жылдары өзінің алғашқы өлең және әңгімелерін жазды. 1951 – 1955 жж. Алматыда шығып тұратын «Жаңа өмір» журналы редакциясында әдеби қызметкер, бөлім бастығы және жауапты хатшы қызметтерін атқарды. Қазақ педагогика институтында сырттай оқып, үш курсын бітірді.
1943 жылы әскер қатарына алынып, Моңғолия және Манчжурия жерінде жапон басқыншыларына қарсы соғысқа қатысқан. Осы кезде алғашқы өлең-әңгімелерін жаза бастайды. 1958–1962 жылдары Қазақ мемлекеттік көркем әдебиет баспасында редактор, 1962–1965 жылдары «Коммунизм туги» газетінде бөлім меңгерушісі, 1955–1958, 1965–1980 жылдары Қазақстан жазушылар одағында ұйғыр әдебиеті секциясының меңгерушісі болған.[2]
Хизмет Абдумуталипұлы бірқатар жылдар Қазақстан Жазушылары одағының жанындағы ұйғыр әдебиеті секциясын басқарды. Жазушының бірнеше повесть, романдары қазақ және орыс тілдерінде аударылып басылды. Өзі де көркем аудармамен шұғылданды.
Шетелдегі ұйғырлардың өміріне арналған “Турфан аясында” романы, көптеген повестер мен әңгімелер жинақтары (“Ауылдастар”, “Тағдыр”, “Отты шеңбер”, “Жылдарға жауап”, “Гүлстан” т.б.) өлеңдер мен поэмалар жинақтары (“Анаят”, “Давутжан” т.б.) бар. А.С. Пушкин, М.Ю. Лермонтов, Л.Н. Толстой, Р. Тагор, М.В. Исаковский шығармаларын ұйғыр тіліне тәржімалаған. А-ның “Тас түйін” аталатын повестер мен әңгімелер жинағы қазақ тілінде жарық көрді.
«Жапонияны жеңгені үшін», «Еңбектегі ерлігі үшін» медальдарымен, «Құрмет Белгісі» және Халықтар Достығы ордендерімен марапатталды.
Шығармалары
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- Гүлстан. Повесть. А., ҚМКӘБ, 1952;
- Һекаялар. Өлеңдер. А., ҚМКӘБ, 1953;
- Анайәт. Тарихи поэма. А., ҚМКӘБ, 1956;
- Давутжан. Поэма мен өлеңдер. А., ҚМКӘБ, 1959;
- Муһәббәт вә һәсрет. Әңгімелер. А., ҚМКӘБ, 1960;
- Турпаң тәвәсидә. Роман. А., «Жазушы», 1968;
- Тағдыр. Роман. А., «Жазушы», 1970;
- Бархандар. Әңгімелер. А., «Жазушы», 1972;
- Екі томдық Таңдамалы шығармалары. А., «Жазушы», 1983 – 1984.[3][4]
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Қ 18 «Қазақстан». Ұлттық энциклопедия / Бас ред. Ә. Нысанбаев. — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998. — 720 бет. ISBN 5-89800-123-9
- ↑ Жетісу. Энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3
- ↑ «Қазақстан жазушылары: XX ғасыр». Анықтамалық. – Алматы: «Ана тілі» баспасы ЖШС. 2004 – 392 бет.
- ↑ Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса — Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл
 | Бұл мақалада еш сурет жоқ.
Мақаланы жетілдіру үшін қажетті суретті енгізіп көмек беріңіз. Суретті қосқаннан кейін бұл үлгіні мақаладан аластаңыз.
|
- 10 қазанда туғандар
- 1925 жылы туғандар
- Алфавит бойынша тұлғалар
- Еңбекшіқазақ ауданында туғандар
- 5 наурызда қайтыс болғандар
- 1986 жылы қайтыс болғандар
- II дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері
- Жапонияны жеңгені үшін медалінің иегерлері
- Құрмет Белгісі орденінің иегерлері
- Халықтар Достығы орденінің иегерлері
- Алфавит бойынша жазушылар
- Ұлы Отан соғысының қатысушылары
- Қазақстан жазушылары
- Ұйғыр жазушылары
- Еңбектегі ерлігі үшін медалінің иегерлері