Черкассы облысы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Черкассы облысы
Черкаська область
Елтаңба (аты)
Елтаңба
Ту (аты)
Ту
Статусы:

Облыс

Кіреді:

Орталық Украина

Енеді:

20 аудан, 15 қаласы, 19 қала типтес поселкесі

Ірі қалалары:

Умань
Смела

Автомобиль коды:

СА

Ресми сайты
Commons-logo.svg Черкассы облысы Ортаққорда

Черкассы облысы – Украина құрамындағы әкімшілік бөлік. 1954 жылы 7 қаңтарда құрылған. Жері 20,9 мың квадрат км. Халқы 1,6 млн (1977). 20 ауданға бөлінеді. 15 қаласы, 19 қала типтес поселкесі бар. Орталығы - Черкассы қаласы. Облыс Ленин орденімен марапатталған (1958).

Табиғаты[өңдеу]

Днепр өзені орта ағысының екі жағында орналасқан. Жері жазық, негізінен өзен аңғарлары мен жайылмалары алып жатыр. Пайдалы қазбалары – қоңыр көмір, шымтезек, каолит, бинтонит. Климаты қоңыржай континенттік. Қаңтардың орташа температурасы – 5,9 градус, шілдеде 19,5 градус. Жылдық жуын-шашынның орташа мөлшері 520 мм. Ірі өзені – Днепр (Рось, Ольшанка, Тясмин, супой салаларымен). 1960 жылы Кременчуг СЭС-інің салуына байланысты Кременчуг бөгені қалыптасты. Жері қара, шым күлгін топырақты болып келеді.

Халқы[өңдеу]

Тұрғындарының басым көпшілігі украиндар. Олардан басқа орытар, еврейлер, белорустар да тұрады. Орташа тығыздығы 1 квадрат км-ге 74,2 адамнан. Қала халқы 40%. Ірі қалалары – Черкассы, Умань, Смела.

Шаруашылығы[өңдеу]

Облыс экономикасында тамақ (әсіресе қант өндірісі), машина жасау, жеңіл өнеркәсіптерінің маңызы күшті. Машина жасау және металл өңдеу (Черкассы, Каменка, Смела, Монастырище, Умань) кәсіпорындары станок шығарады, автомобиль және құрал-жабдықтар жөндейді. Кіим тігу, аяқ киім, мебель фабрикалары, мата тоқу комбинаты, витамин заводы тағы басқа кәсіпорындар да бар. Энергетикасы Кременчуг, Канев СЭС-теріне және Черкассы, Ватутино, Смела, Городище ЖЭО-ына негізделген. Облыста 1973 жылы 453 колхоз және 40 совхоз болды. Егісі (мың га, 1972) 1323,7, бұның ішінде дәнді дақылдары (қара бидай, жүгері, арпа, тары, қара құмық) 608,8, техникалық дақылдары 195,8, жемшөп 409,8. 1973 жылғы мал басы (мың): мүйізді ірі қара 808,1 (бұның 312,0 мыңы сиыр), шошқа 1001,3, қой мен ешкі 275,2. Темір жолының ұзындығы 605 км (1973). Негізгі темір жолы магистральдары Одесса - Мәскеу, Киев – Донецк. Автомобиль жолы 8,4 мың км, бұның ішінде асфальталғаны 4,5 мың км. Днепр өзенінде кеме жүзеді. 2 педогогикалық институт (Черкассы, Умань) ауыл шаруашылық институты (Умань), 22 арнаулы орта оқу орны, музыкалық драма театры, филормония, 7 музей бар. «Черкаська прауда («Черкассы правдасы») облыс газеті шығада.

Дереккөздер[өңдеу]

Украина. Районы, М., 1969 (серия «Советский Союз»).