Эгей теңізі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Эгей теңізі
Эгей теңізінің орналасуы
Эгей теңізінің орналасуы
39°15′34″ с. е. 24°57′09″ ш. б. / 39.25944° с. е. 24.95250° ш. б. / 39.25944; 24.95250 (G) (O) (Я)Координаттар: 39°15′34″ с. е. 24°57′09″ ш. б. / 39.25944° с. е. 24.95250° ш. б. / 39.25944; 24.95250 (G) (O) (Я)
Эгей теңізі (Жерорта теңізі)
Blue pog.svg
Эгей теңізі
Commons-logo.svg Эгей теңізі Ортаққорда

Эгей теңізі (гр. Αιγαίο Πέλαγος; түр. Ege Denizi) — Жерорта теңізі алабындағы жартылай тұйық теңіз. Балқан түбегі, Кіші Азия мен Крит аралы аралығында орналасқан.

Грекия мен Түркия жағаларын шаяды. Солтүстік-шығысында Дарданелл бұғазы арқылы Мәрмәр теңізімен, оңтүстігінде ұсақ аралдар аралығындағы көптеген бұғаздар арқылы Жерорта теңізімен жалғасқан. Аумағы 191 мың км2. Плиоцен мен плейстоценнің аяғында су астына шөккен құрлық (Эгеида) үстінде орналасқан. Ең терең жері – 2561 м. Аралдары көп (Солтүстік және Оңтүстік Спорад, Киклад топ аралдары, т.б.). Судың температурасы беткі қабаттарда қыста 11 – 16С, жазда 22 – 25С. Тұздығы 37 – 38‰. Толысуы жарты тәуліктік (1 м-ге дейін). Жағалауы шығанақтармен және қойнаулармен тілімделген. Балық ауланады.Эгей теңізі арқылы Қара теңіз порттарынан Оңтүстік Еуропа, Солтүстік Африканың порттарына, Таяу Шығысқа және Орта Шығысқа, Суэц каналы арқылы Үндістанға және Оңтүстік-Шығыс Азия порттарына су жолдары өтеді. Ірі порттарыПирей, Салоники, Ираклион (Грекия), Измир, Шанаққала (Туркия).